Examkin

Soru

Zorluk: OrtaEdebi Sanatlar (Söz Sanatları)

Vurulup tertemiz alnından, uzanmış yatıyor,
Bir hilâl uğruna, yâ Râb, ne güneşler batıyor!

Bu dizelerdeki 'güneşler' sözcüğüyle yapılan edebi sanatın özdeşi aşağıdakilerin hangisinde vardır?

  1. A
    Can kafeste durmaz uçar, elbet bir gün kapı açılır
  2. Yüce dağ başında siyah tül vardırCevap
  3. C
    Bir bakışınla yıkıldı gönlümün sarayları
  4. D
    Ağlama karanfil, beni de ağlatma
  5. E
    Kükremiş sel gibiyim, bendimi çiğner, aşarım

Cevap

Doğru cevap 'Yüce dağ başında siyah tül vardır' dizesidir. Soru kökündeki beyitte 'güneşler' ifadesiyle askerler kastedilmiş ve sadece kendisine benzetilen unsur kullanılarak açık istiare yapılmıştır. Seçenekler arasında yer alan 'Yüce dağ başında siyah tül vardır' dizesinde de 'siyah tül' ifadesiyle bulut kastedilmiş ve yine sadece kendisine benzetilen öge kullanılarak açık istiare sanatı gerçekleştirilmiştir.
Doğru cevap olan dizede 'siyah tül' ifadesi bulut veya duman yerine kullanılmıştır. Benzeyen (bulut) dizede geçmezken, kendisine benzetilen (siyah tül) söylenmiştir. Soru kökündeki 'güneşler' sözcüğünde de asker yerine sadece kendisine benzetilen (güneş) kullanıldığı için iki dizede de açık istiare sanatı yapılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Soru kökündeki dizelerde yer alan 'güneşler' sözcüğünün hangi anlamda ve hangi sanatla kullanıldığını belirlemek.
'Güneşler' sözcüğü ile vatan uğruna canını feda eden askerler kastedilmiştir. Benzeyen (asker) söylenmemiş, yalnızca kendisine benzetilen (güneş) söylenmiştir. Bu durum açık istiare sanatını oluşturur.
Açık istiare, benzetme unsurlarından sadece 'kendisine benzetilen' ögenin kullanılmasıyla yapılan edebi sanattır.
2
Seçeneklerdeki dizeleri inceleyerek hangisinde açık istiare sanatının yer aldığını tespit etmek.
'Yüce dağ başında siyah tül vardır' dizesinde 'siyah tül' ifadesi ile dağın zirvesindeki bulut veya duman kastedilmiştir. Benzeyen (bulut) söylenmemiş, yalnızca kendisine benzetilen (siyah tül) söylenmiştir. Dolayısıyla burada da açık istiare vardır.
Soru kökündeki edebi sanatın özdeşini bulmak için seçeneklerde de sadece kendisine benzetilen ögeyle kurulmuş bir istiare aranmalıdır.

Anahtar Kavram

Açık İstiare
Bu soruyu puanla

Konular

Edebi Sanatlar (Söz Sanatları)

Bu konudan daha fazla soru