Examkin

Soru

Zorluk: ZorMudanya Ateşkes Antlaşması ve Saltanatın Kaldırılması

Mudanya Ateşkes Antlaşması ile İstanbul, Bo��azlar ve çevresinin yönetiminin TBMM Hükümeti'ne bırakılması, Osmanlı Hükümeti'nin hukuken sona erdiğinin bir göstergesiydi. Buna rağmen İtilaf Devletleri, Lozan'da toplanacak olan barış konferansına hem TBMM Hükümeti'ni hem de Osmanlı Hükümeti'ni birlikte davet etmişlerdir. TBMM ise bu gelişme üzerine 1 Kasım 1922'de aldığı kararla saltanatı kaldırmıştır.

Bu gelişmeler birlikte değerlendirildiğinde, saltanatın kaldırılmasının diplomatik boyutuyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

  1. A
    Aynı gün cumhuriyet rejiminin ilan edilmesini sağlayarak yeni kurulan devletin yönetim şekli ve devlet başkanlığı tartışmalarını kesin olarak çözmüştür.
  2. B
    Saltanatın kaldırılmasıyla halifelik makamı da son bulmuş, böylece devletin laikleşme ve demokratikleşme süreci aynı anda tamamlanmı��tır.
  3. Türk tarafının barış konferansında tek bir heyetle temsil edilmesini sağlayarak İtilaf Devletleri'nin diplomatik ikilik yaratma stratejisini etkisiz kılmıştır.Cevap
  4. D
    TBMM'nin bu kararı alması, saltanat makamı tarafından onaylanan Sevr Antlaşması'nın hukuken geçersiz olduğunu ilk kez uluslararası düzeyde kabul ettirmiştir.
  5. E
    Yönetimde veraset sistemine dayalı egemenlik sonlandırılarak Dört Halife Dönemi'ndekine benzer şekilde halkın doğrudan katılımıyla devlet başkanının seçilmesine yönelik bir sistem derhal kurulmuştur.

Cevap

Türk tarafının barış konferansında tek bir heyetle temsil edilmesini sağlayarak İtilaf Devletleri'nin diplomatik ikilik yaratma stratejisini etkisiz kılmıştır
Türk tarafının barış konferansında tek bir heyetle temsil edilmesini sağlayarak İtilaf Devletleri'nin diplomatik ikilik yaratma stratejisini etkisiz kılmıştır ifadesi doğrudur. İtilaf Devletleri, Lozan Konferansı'na hem Ankara hem de İstanbul hükümetlerini davet ederek Türk tarafı arasında görüş ayrılıkları yaratmayı ve bu sayede Sevr'in hafifletilmiş bir versiyonunu kabul ettirmeyi amaçlamışlardır. TBMM, saltanatı kaldırarak İstanbul Hükümeti'nin hukuki varlığına son vermiş ve bu diplomatik oyunu tamamen bozmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
Mudanya Ateşkes Antlaşması'nın getirdiği hukuki durum ile İtilaf Devletleri'nin Lozan davetinin diplomatik amacının incelenmesi.
Mudanya ile İstanbul ve Boğazlar TBMM'ye bırakılarak Osmanlı hukuken yok sayılmış, ancak Lozan'a hem TBMM hem Osmanlı davet edilerek ikilik hedeflenmiştir.
İtilaf Devletleri'nin Türk tarafı üzerinde yaratmak istediği nüfuz alanını ve çıkar çatışmasını tespit etmek için.
2
1 Kasım 1922'de saltanatın kaldırılması kararının diplomatik amacının analiz edilmesi.
Saltanatın kaldırılması ile Osmanlı Hükümeti'nin varlığı resmen sonlandırılmış, böylece Lozan'da Türk milletini temsil edecek tek yasal gücün TBMM olması sağlanmıştır.
Kararın Lozan öncesinde ortaya çıkan temsil krizine nasıl bir diplomatik çözüm getirdiğini anlamak için.
3
Seçeneklerdeki tarihsel ve kavramsal yanılgıların elenmesi.
Cumhuriyetin ilanı, laiklik aşamaları ve İslam tarihi yönetim biçimleri ile ilgili yanlış eşleştirmeler elenerek diplomatik faydayı doğrudan açıklayan ifadenin doğrulanması sağlanır.
Doğru sonuca ulaşmak ve çeldiricilerdeki kavramsal/kronolojik hataları ayırt etmek için.

Anahtar Kavram

Saltanatın Kaldırılması ve Lozan Konferansı Öncesi Çift Başlılığın Engellenmesi
Bu soruyu puanla

Konular

Mudanya Ateşkes Antlaşması ve Saltanatın Kaldırılması

Bu konudan daha fazla soru