Soru

Zorluk: OrtaDivânu Lugâti't-Türk

Kaşgarlı Mahmut tarafından XI. yüzyılda kaleme alınan ve Abbasi Halifesi El-Muktedî Billâh'a sunulan *Divânu Lugâti't-Türk* ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?

  1. A
    Araplara Türkçeyi öğretmek ve Türkçenin Arapça kadar zengin bir dil olduğunu kanıtlamak amacıyla Arapça olarak kaleme alınmıştır.
  2. B
    Eserin son bölümünde Türk boylarının yerleşim alanlarını, dil özelliklerini ve coğrafi dağılımını gösteren bir dünya haritası yer almaktadır.
  3. C
    Türkçenin söz varlığını açıklarken kelimelerin doğru telaffuzunu ve kullanımını göstermek amacıyla sav, sagu ve koşuk gibi sözlü dönem şiirlerinden derlenen örneklere yer verilmiştir.
  4. D
    Dil bilgisi ve sözlük özelliklerinin yanı sıra Türk boylarının inançlarını, geleneklerini ve yaşayış tarzlarını aktaran ansiklopedik bir kaynak niteliğindedir.
  5. Aruz ölçüsü ve mesnevi nazım biçimiyle kaleme alınmış olan eser, Türk edebiyatında beyit nazım biriminin ve aruzun ilk kez kullanıldığı yapıt olarak kabul edilir.Cevap

Cevap

Divânu Lugâti't-Türk'ün aruz ölçüsü ve mesnevi nazım biçimiyle kaleme alındığını belirten yargı yanlıştır. Eser düzyazı biçiminde yazılmış bir sözlüktür; aruz ve mesnevinin ilk kullanıldığı Geçiş Dönemi eseri ise Kutadgu Bilig'dir.
Eserin aruz ölçüsü ve mesnevi biçiminde yazıldığını söyleyen ifade yanlıştır. Divânu Lugâti't-Türk düzyazı (nesir) biçiminde yazılmıştır. Aruz ölçüsü ve mesnevi nazım şeklinin ilk kullanıldığı eser Kutadgu Bilig'dir.

Adım Adım Çözüm

1
Divânu Lugâti't-Türk'ün biçimsel özelliklerini ve yazım tekniğini analiz etmek.
Eserin düzyazı (nesir) biçiminde yazılmış ansiklopedik bir sözlük olduğu, içinde şiir örnekleri barındırsa da doğrudan mesnevi nazım biçimiyle yazılmadığı belirlenir.
Sözlük türündeki bu yapıtın temel yapısal özelliklerini doğrulamak.
2
Türk edebiyatında aruz ve mesnevinin ilk kullanıldığı eseri hatırlamak.
Aruz ölçüsünün ve mesnevi nazım şeklinin ilk kez kullanıldığı eserin Yusuf Has Hacib tarafından yazılan Kutadgu Bilig olduğu tespit edilir.
Seçeneklerde verilen yanlış bilginin hangi Geçiş Dönemi eserine ait olduğunu netleştirmek.

Anahtar Kavram

Divânu Lugâti't-Türk'ün türü, yazılış amacı, içeriği ve Geçiş Dönemi'ndeki diğer eserlerden (Kutadgu Bilig) yapısal farkları.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla