Soru

Zorluk: OrtaEdebi Sanatlar (Söz Sanatları)

Aşağıdaki sol sütunda verilen dizeleri, sağ sütunda verilen ve bu dizelerde öne çıkan edebî sanatlarla doğru şekilde eşleştiriniz.

  • "Gökyüzünde İsa ile, Tur dağında Musa ile / Elindeki asa ile, çağırayım Mevlam seni"Telmih
  • "Ağlarım hatıra geldikçe gülüştüklerimiz"Tezat
  • "Rüzgâr uyumuş, ay dalıyor, her taraf ıssız"Teşhis (Kişileştirme)
  • "Güzel şeyler düşünelim diye / Yemyeşil oluvermiş ağaçlar"Hüsnütalil

Cevap

Eşleşmeler şu şekildedir: Birinci dize Telmih, ikinci dize Tezat, üçüncü dize Teşhis ve dördüncü dize Hüsnütalil sanatıyla eşleşmelidir.
Verilen dizelerdeki kelimeler ile edebi sanatlar arasındaki ilişki birebir ve nettir. İlk dizede tarihsel/dinsel şahsiyetler telmih edilmiş, ikinci dizede ağlama ve gülüşme karşıtlığıyla tezat kurulmuş, üçüncü dizede rüzgâr ve aya insan özellikleri verilerek teşhis yapılmış, dördüncü dizede ise ağaçların yeşermesi güzel bir sebebe bağlanarak hüsnütalil sanatı sergilenmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Gökyüzünde İsa ile başlayan dizenin incelenmesi
İsa ve Musa peygamberlerin mucizelerine atıf yapıldığı belirlenmiştir.
Herkesçe bilinen dinsel/tarihsel olayların hatırlatılması telmih sanatıdır.
2
Ağlarım hatıra geldikçe başlayan dizenin incelenmesi
Ağlamak ve gülüşmek zıt anlamlı kelimelerinin bir arada kullanıldığı saptanmıştır.
Zıt durumların veya kavramların şiirde kullanılması tezat sanatıdır.
3
Rüzgâr uyumuş başlayan dizenin incelenmesi
Rüzgâra uyuma, aya dalma gibi insani niteliklerin yüklendiği görülmüştür.
İnsan dışındaki varlıklara insani vasıflar verilmesi teşhis (kişileştirme) sanatıdır.
4
Güzel şeyler düşünelim diye başlayan dizenin incelenmesi
Ağaçların yeşermesinin insanların güzel düşünmesine bağlandığı fark edilmiştir.
Doğal bir olayın şairane ve güzel bir nedene dayandırılması hüsnütalil sanatıdır.

Anahtar Kavram

Dizelerdeki edebi sanatları, tanımları ve metin içi ipuçları yardımıyla doğru tespit edebilme.
Bu soruyu puanla