Ökaryot bir hücrede gerçekleşen transkripsiyon (yazılım) sürecine ait bazı olaylar aşağıda verilmiştir. Bu olayların transkripsiyon mekanizmasındaki gerçekleşme sırası aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
- 1RNA polimeraz enziminin, ilgili genin başlangıcındaki promotör bölgesine bağlanarak DNA çift sarmalını açması
- 2DNA'nın kalıp ipliği üzerindeki nükleotitlerin karşısına, uygun serbest ribonükleotitlerin geçici hidrojen bağlarıyla dizilmesi
- 3RNA polimerazın, yan yana gelen ribonükleotitler arasında fosfodiester bağları kurarak mRNA zincirini uzatması
- 4RNA polimerazın sonlandırıcı diziye ulaşmasıyla mRNA molekülünün ve enzimin DNA üzerinden serbest kalması
- 5Açılmış olan DNA ipliklerinin, enzim ayrıldıktan sonra yeniden birbirine bağlanarak sarmal yapıyı tekrar kazanması
Cevap
Transkripsiyon süreci; RNA polimerazın promotöre bağlanmasıyla başlar, nükleotitlerin kalıp ipliğe uygun dizilmesi ve aralarında fosfodiester bağlarının kurulmasıyla devam eder, sonlandırıcı diziye ulaşıldığında mRNA'nın ayrılması ve DNA'nın tekrar kapanmasıyla tamamlanır.
Transkripsiyon süreci önce enzimin genin başlangıç bölgesini (promotör) tanımasıyla başlar. Ardından DNA'nın anlamlı zinciri üzerinden nükleotit eşleşmeleri yapılır. Bu eşleşmeyi takiben enzim, nükleotitleri fosfodiester bağlarıyla birleştirerek mRNA zincirini uzatır. Enzim sonlandırıcı bölgeye geldiğinde süreç durur ve enzim ile mRNA ayrılır; sonuçta DNA tekrar sarmal yapısına kavuşur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Transkripsiyon mekanizmasının evreleri (Başlama, Uzama, Sonlanma)