Soru

Zorluk: OrtaUluslararası İlişkilerde Denge Stratejisi ve Şark Meselesi

Aşağıda verilen diplomatik gelişmeleri, bu gelişmelerin Osmanlı dış politikası ve uluslararası ilişkilerdeki yansımalarını gösteren açıklamalarla eşleştiriniz.

  • Hünkâr İskelesi AntlaşmasıKavalalı Mehmet Ali Paşa'nın yarattığı iç tehdide karşı Osmanlı'nın kuzeydeki komşusuyla yaptığı iş birliği sonucu Boğazlar üzerinde yeni haklar tanıyan ve bu konuyu tek başına bir sorun hâline getiren belgedir.
  • Paris AntlaşmasıOsmanlı'nın Kırım'da kazandığı askeri zaferin ardından Batı ittifakına dâhil edildiği, ancak Karadeniz'in silahsızlandırılması maddesiyle kendi egemenlik haklarının kısıtlandığı çok taraflı metindir.
  • Berlin Antlaşması93 Harbi'nin yıkıcı etkilerinin ardından imzalanan, İngiltere'ye geçici olarak bir ada verilmesine rağmen Balkan coğrafyasındaki kontrolün büyük oranda kaybedildiği ve Doğu Anadolu'daki gayrimüslim tebaa ile ilgili hükümler içeren antlaşmadır.
  • Viyana KongresiNapolyon'un yenilgisi sonrası kıta dengesini kurmak için toplanan, Rus diplomasisinin Osmanlı'nın geleceğine yönelik kullandı��ı meşhur paylaşım tabirinin ilk kez geçtiği uluslararası zirvedir.

Cevap

Hünkâr İskelesi Antlaşması - Kavalalı Mehmet Ali Paşa isyanına karşı yapılan ittifak; Paris Antlaşması - Kırım Savaşı sonrası Batı ittifakı ve Karadeniz'in tarafsızlığı; Berlin Antlaşması - 93 Harbi sonrasındaki büyük toprak kayıpları ve Ermeni Meselesi; Viyana Kongresi - Şark Meselesi tabirinin ilk kez geçtiği zirve.
Verilen gelişmelerin her biri kendi tarihsel bağlamı, neden-sonuç ilişkileri ve Osmanlı dış politikasına etkileri doğrultusunda doğru şekilde eşleştirilmiştir. Hünkâr İskelesi Antlaşması Mısır Sorunu ve Boğazlar konusuyla; Paris Antlaşması Kırım Savaşı sonrasındaki statüyle; Berlin Antlaşması 93 Harbi sonrası kayıplarla; Viyana Kongresi ise Şark Meselesi teriminin kökeniyle örtüşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Viyana Kongresi'nin Napolyon Savaşları sonrasındaki rolü ve Rus Çarı'nın diplomatik söylemleri analiz edilir.
Viyana Kongresi, Osmanlı'nın geleceğine yönelik meşhur paylaşım tabirinin ilk kez kullanıldığı zirve açıklamasıyla eşleştirilir.
Uluslararası sistemde Osmanlı toprak bütünlüğünü tehdit eden kavramsal çerçevenin kökenini belirlemek.
2
Kavalalı Mehmet Ali Paşa isyanının doğurduğu tehdit ve Osmanlı'nın dış destek arayışları değerlendirilir.
Hünkâr İskelesi Antlaşması, Rusya ile yapılan ittifak ve Boğazlar üzerinde doğan haklar açıklamasıyla eşleştirilir.
Mısır Sorunu'nun Boğazlar Sorunu'na nasıl dönüştüğünü analiz etmek.
3
Kırım Savaşı sonrası imzalanan Paris Antlaşması'nın getirdiği statü ve sınırlamalar incelenir.
Paris Antlaşması, Avrupa hukukuna dâhil edilme ve Karadeniz'in silahsızlandırılması açıklamasıyla eşleştirilir.
Osmanlı Devleti'nin kazandığı bir savaşa rağmen egemenliğinin nasıl kısıtlandığını kavramak.
4
93 Harbi sonrası Berlin Antlaşması'nın hükümleri ve Ermeni Meselesi'nin ortaya çıkışı incelenir.
Berlin Antlaşması, Kıbrıs'ın verilmesi, Balkan kayıpları ve gayrimüslim tebaa düzenlemeleri açıklamasıyla eşleştirilir.
XIX. yüzyılın son çeyreğindeki büyük toprak ve nüfuz kayıplarını anlamlandırmak.

Anahtar Kavram

Osmanlı Devleti'nin XIX. yüzyılda takip ettiği denge stratejisi, büyük güçlerin paylaşım planı olan Şark Meselesi ve bu dönemde imzalanan temel uluslararası anlaşmaların içerikleri.
Bu soruyu puanla