Soru

Zorluk: ZorEdebi Sanatlar (Söz Sanatları)

Aşağıdaki dizelerin hangisinde, ayraç içerisinde verilen edebî sanat yoktur?

  1. A
    Bir hilal uğruna ya Rab ne güneşler batıyor (İstiare)
  2. B
    Haliç’te bir çizgidir şimdi her şey / Bir derin uykuda deniz ve rüzgâr (Teşhis)
  3. Kurban olam kurban olam / Beşikte yatan kuzuya (Teşbih)Cevap
  4. D
    Güzel şeyler düşünelim diye / Yemyeşil oluvermiş ağaçlar (Hüsnütalil)
  5. E
    Şakaklarıma kar mı yağdı ne var? / Benim mi Allahım bu çizgili yüz? (Tecahülüarif)

Cevap

Dizelerde 'kuzu' sözcüğüyle kastedilen bebek dizede açıkça yer almadığı için bu bir istiare sanatıdır; teşbih sanatı için her iki temel unsurun da bulunması gerekir.
Doğru cevap olan dizelerde bir bebek 'kuzu'ya benzetilmiştir. Ancak bu benzetmede benzeyen unsur (bebek) söylenmemiş, sadece benzetilen unsur (kuzu) söylenmiştir. Edebî sanatlarda benzeyen veya benzetilen temel unsurlarından sadece biri kullanılarak yapılan sanata istiare denir. Teşbih (benzetme) sanatı için ise hem benzeyenin hem de benzetilenin dizede birlikte bulunması şarttır. Bu nedenle ayraç içindeki 'teşbih' ifadesi yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerdeki dizelerin anlamlarını ve kullanılan söz sanatlarını analiz et.
Dizelerdeki benzetme unsurlarını ve şairlerin ifade amaçlarını belirle.
Söz sanatlarını doğru tespit edebilmek için dize içeriğine hakim olunmalıdır.
2
Teşbih ve İstiare farkını hatırla.
Teşbihte benzeyen ve benzetilen bir arada bulunur; istiarede ise bu temel unsurlardan sadece biri kullanılır.
Soruda verilen dizelerden hangisinin ayraç içindeki tanımla çeliştiğini bulmak için bu temel kural kritiktir.
3
'Beşikte yatan kuzu' ifadesini incele.
Burada kastedilen bebektir, ancak 'bebek' kelimesi geçmemektedir. Sadece 'kuzu' (benzetilen) vardır.
Tek unsurla yapılan bu sanatın teşbih değil, açık istiare olduğu ortaya çıkar.

Anahtar Kavram

İstiare ile Teşbih Arasındaki Farklar

Daha Fazla Pratik

İstiare türlerini (Açık ve Kapalı) pekiştirmek için 'Can kafeste durmaz uçar' gibi örnekleri inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla