Examkin

Soru

Zorluk: ZorŞehirlerin Ortaya Çıkışı ve Gelişimi

Tarihsel süreçte ilk şehirlerin kurulduğu alanların coğrafi özellikleri incelendiğinde, bu yerleşmelerin su kaynaklarına yakın, verimli tarım topraklarına sahip ılıman kuşak vadilerinde ortaya çıktığı görülür. Ancak şehirlerin zamanla büyümesi, fonksiyonel çeşitliliği ve etki alanlarının genişlemesi farklı coğrafi ve beşerî faktörlere bağlı olarak şekillenmiştir.

Buna göre, şehirlerin ortaya çıkışı, fonksiyonel özellikleri ve etki alanları ile ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

  1. Mezopotamya'da ortaya çıkan ilk şehirler tarımsal artı ürünün depolanması ve organizasyonu ihtiyacıyla tapınak çevresinde gelişim göstermiş, Doğu Akdeniz kıyılarındaki şehirlerin ortaya çıkmasında ise deniz ticareti ve kolonicilik faaliyetleri belirleyici olmuştur.Cevap
  2. B
    Nil Vadisi'nde kurulan Memphis gibi erken dönem tarım şehirleri, yoğun nüfus barındırdıkları için kuruldukları dönemden itibaren doğrudan küresel etki alanına sahip olmuşlardır.
  3. C
    İndus Vadisi'ndeki Harappa şehri, tarihsel süreçte sadece madencilik fonksiyonuna bağlı olarak kurulmuş ve bu tekil fonksiyon sebebiyle etki alanı yerel sınırların dışına çıkamamıştır.
  4. D
    Antik Dönem'de Roma şehrinin küresel ölçekte bir etki alanına ulaşması, zengin kömür ve demir yataklarına bağlı olarak sanayi fonksiyonunun bu şehirde erken dönemde gelişmesiyle açıklanır.
  5. E
    Sarı Irmak havzasında kurulan ilk Çin şehirleri, idari (başkent) fonksiyonuna sahip olmadıkları için yalnızca yerel etki alanına sahip kalmışlardır.

Cevap

Mezopotamya'da ortaya çıkan ilk şehirler tarımsal artı ürünün depolanması ve organizasyonu ihtiyacıyla tapınak çevresinde gelişim göstermiş, Doğu Akdeniz kıyılarındaki şehirlerin ortaya çıkmasında ise deniz ticareti ve kolonicilik faaliyetleri belirleyici olmuştur.
Tarihsel coğrafya analizine göre Mezopotamya'da tarımsal artı ürünün toplanması ve dağıtılması ihtiyacı zigguratlar etrafında ilk kentsel dokuları oluştururken, Doğu Akdeniz havzasında deniz ticareti ve kolonileşme faaliyetleri şehirleşmeyi tetiklemiştir. Bu durum şehirlerin ortaya çıkışındaki coğrafi ve fonksiyonel çeşitliliği doğru açıklar.

Adım Adım Çözüm

1
İlk şehirlerin kurulduğu coğrafyaların ve ortaya çıkış koşullarının incelenmesi.
Mezopotamya ve Nil Vadisi gibi nehir havzalarında tarımsal üretimin (artı ürün) depolanması amacıyla ilk tapınak şehirlerinin (örneğin Uruk) kurulduğu tespit edilir.
Şehirlerin ilk nüvelerinin tarımsal organizasyonla başladığını kavramak.
2
Farklı coğrafi koşulların şehirlerin fonksiyonuna etkisinin analiz edilmesi.
Doğu Akdeniz kıyılarında (Lübnan kıyıları) tarım alanlarının yetersizliği nedeniyle Fenikelilerin liman şehirleri kurduğu ve deniz ticareti/kolonicilikle geliştiklerini belirlemek.
Kuruluş yeri şartlarının fonksiyonel gelişime yön verdiğini görmek.
3
Şehirlerin nüfusu ile etki alanlarının (küresel, bölgesel, yerel) ilişkisinin değerlendirilmesi.
Memphis veya antik tarım şehirlerinin kalabalık olmasına rağmen küresel etki alanına sahip olamayacağını, çünkü küreselliğin modern ulaşım, finans ve hizmet fonksiyonlarıyla ilişkili olduğunu belirleyerek yanlış seçenekleri elemek.
Nüfus büyüklüğü ile küresel etki alanı arasındaki farkı ayırt etmek.

Anahtar Kavram

Şehirlerin ortaya çıkışında coğrafi konum, tarımsal artı ürün, ticaret fonksiyonu ve etki alanının genişlemesi arasındaki ilişkiler.
Bu soruyu puanla

Konular

Şehirlerin Ortaya Çıkışı ve Gelişimi

Bu konudan daha fazla soru