Examkin

Soru

Zorluk: OrtaYazının Gelişimi, Sözlü ve Yazılı Kültür

İlk Çağ'da yazının icadı ve gelişim süreci, insanlık tarihinin en önemli dönüm noktalarından biridir. Yazı; bilginin korunmasını, idari yapının güçlenmesini ve hukuk kurallarının yazılı hale getirilmesini sağlamıştır. Ancak yazılı kültürün gelişimi, sözlü kültürün tamamen yok olduğu anlamına gelmediği gibi her coğrafyada aynı hızda gerçekleşmemiştir.

Buna göre, İlk Çağ'da yazılı kültürün gelişimi ve yazılı kaynakların kullanımıyla ilgili;

I. Tarih öncesi devirlere ait bir yerleşim yerindeki arkeolojik kazılarda ortaya çıkarılan kil tabletlerin okunmasında epigrafi ve paleografi bilimlerinden yararlanılması,
II. Yazının kullanımının yaygınlaşmasıyla birlikte, sözlü kültürün en önemli ögeleri olan mitlerin ve destanların toplumsal hafızadaki yerini ve idari-hukuki yapılara olan etkisini tamamen kaybetmesi,
III. Mezopotamya'da Sümer tapınaklarına (Ziggurat) teslim edilen tarım ürünlerinin miktarı ve kime ait olduğunu kaydetme ihtiyacının, piktografik yazının ortaya çıkışına zemin hazırlaması

durumlarından hangileri tarihsel açıdan doğru bir bilgidir veya değerlendirmedir?

  1. A
    Yalnız I
  2. B
    Yaln��z II
  3. Yalnız IIICevap
  4. D
    I ve III
  5. E
    II ve III

Cevap

Sümer tapınaklarındaki ekonomik kayıtların yazının gelişimine zemin hazırladığını ifade eden 'Yalnız III' yargısı doğrudur.
Sümer tapınaklarında (Ziggurat) biriken ürünleri kaydetme ihtiyacı, ilk piktografik yazı işaretlerinin ortaya çıkmasını sağlamıştır. Bu durum, yazının ekonomik ihtiyaçlar doğrultusunda geliştiğini gösteren tarihsel bir gerçektir. Dolayısıyla, yalnızca tapınak kayıtlarının yazının gelişimine zemin hazırladığını belirten ifade doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Öncüllerin tarihsel kavram ve dönemlerle uyumunu analiz etmek.
Birinci öncülde geçen 'tarih öncesi devirlere ait kil tabletler' ifadesinin mantıksal bir çelişki olduğu ve yazılı belgelerin tarih öncesine ait olamayacağı tespit edilir.
Yazının icadıyla birlikte tarih öncesi devirlerin sona erip tarihî devirlerin başladığı gerçeği ve paleografi/epigrafi gibi bilimlerin sadece yazılı dönemler için geçerli olduğu bilgisini uygulamak.
2
Yazının icadından sonra sözlü kültürün durumunu değerlendirmek.
İkinci öncüldeki 'sözlü kültürün etkisini tamamen kaybetmesi' iddiasının yanlış olduğu belirlenir.
Sözlü kültür ögelerinin (destanlar, mitler) yazılı kültürle birlikte yaşamaya devam ettiği ve idari-hukuki yapılarda etkisini koruduğu tarihsel gerçeğini göz önünde bulundurmak.
3
Yazının kökenine dair ekonomik etkenleri incelemek.
Üçüncü öncülde yer alan Sümer tapınaklarındaki (Ziggurat) ürün kayıt ihtiyacının piktografik yazıyı ortaya çıkardığı bilgisinin doğru olduğu saptanır.
Sümerlerde tapınak ekonomisinin (üretim, depolama ve dağıtım kayıtları) yazının gelişimindeki birincil itici güç olduğunu doğrulamak.

Anahtar Kavram

Yazının icadı, Sümer zigguratlarındaki ekonomik kayıtlar ve tarih öncesi dönem ile tarihî dönem ayrımında yazının rolü.
Bu soruyu puanla

Konular

Yazının Gelişimi, Sözlü ve Yazılı Kültür

Bu konudan daha fazla soru