Soru

Zorluk: ZorKarbon ve Oksijen Döngüsü

Karbon ve oksijen döngüleri; litosfer, hidrosfer, atmosfer ve biyosfer arasında sürekli bir madde alışverişiyle gerçekleşir. Döngü içerisindeki bazı süreçler karbon salınımına (kaynak) neden olurken, bazı süreçler ise karbonun depolanmasını (yutak) sağlar.

Buna göre;
I. Deniz tortullarının ve karbonatlı kayaçların kimyasal ayrışmaya uğraması
II. Derin denizlerdeki fitoplanktonların fotosentez faaliyetleri
III. Kömür, petrol ve doğal gaz gibi fosil kaynakların yanması
IV. Bataklıklarda anaerobik koşullarda organik maddelerin birikerek turba oluşturması

süreçlerinden hangileri atmosferdeki karbondioksit (CO2CO_2) miktarını doğrudan artıran (salınım/kaynak) faktörler arasında yer alır?

  1. A
    I ve II
  2. I ve IIICevap
  3. C
    II ve III
  4. D
    II ve IV
  5. E
    III ve IV

Cevap

Deniz tortullarının ve karbonatlı kayaçların kimyasal ayrışması ile fosil kaynakların yanması süreçlerini içeren seçenek doğrudur.
Karbon döngüsünde, karbonatlı kayaçların kimyasal ayrışması ve fosil yakıtların yanması atmosfere karbondioksit (CO2CO_2) salınımı gerçekleştiren kaynak süreçlerdir. Bu nedenle bu iki süreci içeren seçenek doğru yanıttır.

Adım Adım Çözüm

1
Karbon döngüsündeki kaynak (salınım) ve yutak (tüketim) mekanizmalarını belirlemek.
Karbon salınımı yapan süreçler atmosfere karbondioksit gazı verirken, yutak süreçleri atmosfer veya hidrosferdeki karbonu çekerek depolar.
Soruda hangi süreçlerin atmosferdeki karbon miktarını doğrudan artıran (salınım) faktörler olduğu sorulmaktadır.
2
I ve III numaralı süreçleri analiz etmek.
Karbonatlı kayaçların kimyasal yollarla ayrışması ve fosil yakıtların yanması sonucunda karbondioksit gazı açığa çıkar.
Kayaç ayrışması ve yanma reaksiyonları karbonu gaz fazına geçirerek atmosfere salar.
3
II ve IV numaralı süreçleri analiz etmek.
Fitoplanktonların fotosentez yapması sudaki çözünmüş karbondioksiti tüketerek organik maddeye çevirir. Bataklıklarda turba oluşumu ise karbonun biyolojik kalıntılar şeklinde depolanmasını sağlar (yutak).
Fotosentez ve kömürleşme/turbalaşma süreçleri karbon tüketimine neden olur.
4
Doğrudan karbon salınımına neden olan süreçleri birleştirmek.
I ve III numaralı süreçler salınım (kaynak) özelliğindedir.
Atmosferdeki karbondioksit miktarını doğrudan artıran süreçler I ve III'tür.

Anahtar Kavram

Karbon döngüsünde karbonun kaynak (salınım) ve yutak (tüketim/depolama) alanları arasındaki hareket mekanizması.
Bu soruyu puanla