Examkin

Soru

Zorluk: OrtaEdebi Sanatlar (Söz Sanatları)

Hâk-i pâyine yetem der ömrlerdir muttasıl
Başını taştan taşa urup gezer âvâre su

Bu beyitte öne çıkan edebî sanatlar aşağıdakilerin hangisinde bir arada verilmiştir?

  1. A
    Teşbih - İstifham
  2. B
    Tecâhül-i ârif - Mecâz-ı mürsel
  3. C
    Tariz - Tenasüp
  4. Hüsn-i ta'lîl - TeşhisCevap
  5. E
    Kinaye - Tezat

Cevap

Hüsn-i ta'lîl ve teşhis sanatlarının bir arada verildiği seçenek doğrudur. Beyitte suyun akışı güzel bir nedene bağlanmış ve suya insan özelliği verilmiştir.
Doğru seçenekte belirtilen hüsn-i ta'lîl ve teşhis sanatları beyitte belirgin biçimde yer almaktadır. Suyun akması gibi doğal bir olay, sevgilinin ayağının tozuna ulaşma amacıyla açıklanarak hüsn-i ta'lîl yapılmıştır. Ayrıca suyun 'avare' olarak nitelenmesi ve 'başını taştan taşa vurması' ile teşhis (kişileştirme) sanatı gerçekleştirilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Beyitte geçen 'başını taştan taşa vurup gezmek' ve 'avare' ifadelerini incelemek.
Suyun (cansız bir varlığın) insan gibi başını taşa vurduğu ve avare gezdiği belirtilerek insana ait özelliklerin suya aktarıldığı (teşhis/kişileştirme sanatı yapıldığı) belirlenir.
İnsana ait özelliklerin insan dışı varlıklara aktarılması teşhis sanatını oluşturur.
2
Suyun taşlar arasında akıp gitmesinin (doğal bir olayın) gerekçesini incelemek.
Suyun akışının, sevgilinin (Hz. Peygamber'in) ayağının tozuna ulaşmak istemesi gibi şairane ve güzel bir nedene bağlandığı (hüsn-i ta'lîl sanatı yapıldığı) belirlenir.
Doğal bir olayın gerçek nedeninin dışında, şairane ve güzel bir nedene bağlanması hüsn-i ta'lîl sanatını oluşturur.

Anahtar Kavram

Edebî Sanatlar (Söz Sanatları)
Bu soruyu puanla

Konular

Edebi Sanatlar (Söz Sanatları)

Bu konudan daha fazla soru