Soru

Zorluk: Çok zorÇevre Politikaları ve Uluslararası Sözleşmeler

Uluslararası çevre politikalarının tarihsel gelişiminde, küresel ölçekli çevre sorunlarının önlenmesi ve doğal kaynakların korunması amacıyla birçok çok taraflı sözleşme imzalanmıştır. Bu sözleşmeler; odaklandıkları çevre sorununun niteliği, taraf ülkelere getirdikleri yükümlülükler ve karar alma mekanizmaları bakımından farklılıklar göstermektedir.

Buna göre, uluslararası çevre sözleşmelerinin kapsamı, işleyişi ve küresel çevre politikalarındaki yeri ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?

  1. A
    Montreal Protokolü, stratosferik ozon tabakasını incelten kloroflorokarbon (CFC) gibi maddelerin üretimini ve tüketimini küresel ölçekte aşamalı olarak sonland��rarak çevre diplomasisinin en başarılı örneklerinden biri olmuştur.
  2. B
    Ramsar Sözleşmesi, sulak alanların ekolojik dengesinin korunmasını hedeflerken, bu alanların korunması ile çevre dostu yöntemlerle sürdürülebilir şekilde işletilmesini ifade eden 'akılcı kullanım' (wise use) ilkesini benimsemiştir.
  3. C
    Paris Anlaşması, küresel sıcaklık artışını sanayi öncesi döneme göre 2C2^\circ\text{C}'nin (mümkünse 15C1{}5^\circ\text{C}'nin) altında tutmayı hedeflerken, Kyoto Protokolü'ndeki katı kotalar yerine ülkelerin kendi belirledikleri 'Ulusal Katkı Beyanları'na (NDC) dayanır.
  4. D
    CITES Sözleşmesi, yalnızca tehlike altındaki yabani hayvan ve bitki türlerinin canlı bireylerinin ticaretini değil, bu canlılardan elde edilen fildişi, post, boynuz gibi her türlü parça ve türevin de uluslararası ticaretini denetim altında tutar.
  5. Kyoto Protokolü, küresel iklim değişikliği ile mücadelede ortak fakat farklılaştırılmış sorumluluklar ilkesini reddederek, sera gazı salınımını azaltma yükümlülüğünü gelişmiş ve gelişmekte olan tüm ülkelere eşit ve yasal olarak bağlayıcı kotalarla yüklemiştir.Cevap

Cevap

Kyoto Protokolü'nün tüm ülkelere eşit sorumluluk yüklediğini ve ortak fakat farklılaştırılmış sorumluluklar ilkesini reddettiğini savunan ifade yanlıştır.
Kyoto Protokolü, iklim değişikliği ile mücadelede 'ortak fakat farklılaştırılmış sorumluluklar' ilkesini esas alır. Bu ilke gereğince, atmosfere tarihsel olarak en çok sera gazı salan gelişmiş ülkelere yasal olarak bağlayıcı azaltım hedefleri konulurken, gelişmekte olan ülkelere bu aşamada zorunlu kısıtlamalar getirilmemiştir. Dolayısıyla, protokolün tüm ülkelere eşit yükümlülükler getirdiğini savunan ifade yanlıştır ve bu nedenle aranan seçenektir.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerdeki uluslararası sözleşmelerin (Montreal, Ramsar, Paris, CITES) amaçlarını ve temel ilkelerini tek tek analiz etmek.
Montreal, Ramsar, Paris ve CITES sözleşmelerinin amaçlarının ve temel ilkelerinin doğru açıklandığı görülür.
Sözleşmelerin içerik ve kapsam kontrolünün yapılması yanlış olan ifadeyi belirlemeyi kolaylaştırır.
2
Kyoto Protokolü'nün taraf ülkelere getirdiği yükümlülükleri ve temel felsefesini değerlendirmek.
Kyoto Protokolü'nün gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelere eşit sorumluluk yüklemediği, 'ortak fakat farklılaştırılmış sorumluluklar' ilkesini esas aldığı tespit edilir.
Kyoto Protokolü'nün yasal bağlayıcılığının ve sorumluluk dağılımının kurgusunu anlamak, seçenekteki hatayı ortaya çıkarır.

Anahtar Kavram

Kyoto Protokolü'nün 'ortak fakat farklılaştırılmış sorumluluklar' ilkesi ve gelişmiş/gelişmekte olan ülke gruplarına yönelik farklı yükümlülük yapısı.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla