Soru

Zorluk: ZorBellek Türleri ve İşleyiş Süreçleri

Deniz, uzun yıllar sonra çocukluğunun geçtiği mahalleye geri döner. Sokakta yürürken fırından gelen taze ekmek kokusu, onda aniden ilkokul mezuniyet t��reninde arkadaşlarıyla yaşadığı sevinç dolu anları canlandırır; o gün törende giydiği kıyafetin rengini ve çalan şarkıyı hatırlar. Ardından fırından ekmek almak için durur ve çocukken edindiği motor becerilerle bisikletini hızlıca park edip ayaklığı üzerine dengede duracak şekilde bırakır.

Bu parçada betimlenen durumla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Ekmek kokusunun geçmişteki mezuniyet anılarını canlandırması anısal belleğin, bisikleti park etme becerisi ise işlemsel belleğin işlevine örnektir.Cevap
  2. B
    Deniz'in mezuniyet günü giydiği kıyafetin rengini hatırlaması fakat törenin diğer detaylarını karıştırması, eski bilgilerin yenileri engellediği geriye ket vurma süreciyle açıklanır.
  3. C
    Fırından gelen kokunun Deniz'de mezuniyet törenindeki müzik seslerini de duyuyormuş hissi uyandırması, fiziksel bir uyarıcının yanlış algılanması anlamına gelen halüsinasyon durumudur.
  4. D
    Deniz'in bisikletini park ederken yaptığı otomatik motor hareketler bilişsel yaklaşımın, mezuniyet törenindeki anılarını zihinde canlandırması ise davranışçı yaklaşımın doğrudan inceleme alanına girer.
  5. E
    Deniz'in mezuniyet törenindeki sevinçli anları hatırlayıp tören sırasında yaşadığı bazı olumsuzlukları kendi hatası olmasına rağmen okul yönetimine yükleyerek hatırlamas��, zihinsel süreçlerdeki mantığa bürüme mekanizmasının bir sonucudur.

Cevap

Ekmek kokusunun geçmişteki mezuniyet anılarını canlandırması anısal belleğin, bisikleti park etme becerisi ise işlemsel belleğin işlevine örnektir.
Ekmek kokusunun geçmişteki mezuniyet anılarını canlandırması anısal belleğin, bisikleti park etme becerisi ise işlemsel belleğin işlevine örnektir çünkü bireysel yaşantılar anısal bellekte, motor ve kas koordinasyonuna dayalı beceriler ise işlemsel bellekte depolanır.

Adım Adım Çözüm

1
Paragraftaki olayları ve bellek türlerini analiz etme
Deniz'in ekmek kokusuyla ilkokul mezuniyet törenini, giydiği kıyafeti ve çalan şarkıyı hatırlaması, kişisel geçmişe dair olayların saklandığı anısal (episodic) bellek ile ilgilidir. Bisikleti park etme gibi motor beceriler ise işlemsel (procedural) bellekte saklanır.
Paragrafta verilen davranış kalıplarının hangi bellek türlerinin işleyişine karşılık geldiğini tespit etmek gerekir.
2
Seçeneklerdeki kavramsal yanılgıları ve doğru ifadeyi belirleme
Diğer seçeneklerdeki ket vurma, halüsinasyon, psikolojik yaklaşımların sınırları ve savunma mekanizmaları (mantığa bürüme/yansıtma) tanımları hatalı verilmiştir. Doğru tanımlama ilk seçenekte yapılmıştır.
Çeldirici seçeneklerin taşıdığı kavramsal hataları belirleyerek doğru cevabı doğrulamak amaçlanır.

Anahtar Kavram

Bellek Türleri (Anısal, Anlamsal, İşlemsel) ve Zihinsel Süreçler
Bu soruyu puanla