Soru

Zorluk: Çok zorRekabet ve Av-Avcı İlişkisi

Komünite ekolojisinde türler arasındaki rekabet; kaynakların paylaşılmasını, ekolojik niş sınırlarının kaymasını ve popülasyonlar düzeyinde evrimsel morfolojik uyumları beraberinde getirir.

Aşağıdaki sol sütunda bu süreçlerle ilgili klasik ekolojik gözlem ve deneyler, sağ sütunda ise bu gözlemlerin doğrudan örneklediği ekolojik kavramlar verilmiştir. Sol sütundaki ekolojik gözlemleri sağ sütundaki en uygun kavramlarla eşleştiriniz.

  • Aynı ortamda sınırlı besin için yarışan iki paramezyum türünden birinin elenirken diğerinin popülasyonunu kararlı şekilde sürdürmesiRekabette elenme ilkesi
  • İki dikenli balık popülasyonu aynı gölü paylaştığında avlanma morfolojilerinin farklılaşması, farklı göllerde ise benzer olmasıKarakter kayması
  • Benzer besinleri tüketen çalı bülbüllerinin, bir ladin ağacının farklı dikey bölgelerinde avlanarak bir arada yaşayabilmesiKaynak paylaşımı
  • Kaya midyesi Chthamalus'un rakibi Balanus ortamdan uzaklaştırıldığında fizyolojik olarak yaşayabildiği daha geniş alt gelgit alanlarına yayılmasıGerçekleşen niş

Cevap

İlk gözlem 'Rekabette elenme ilkesi', ikinci gözlem 'Karakter kayması', üçüncü gözlem 'Kaynak paylaşımı' ve dördüncü gözlem 'Gerçekleşen niş' ile eşleşir.
Doğru eşleştirmeler ekolojideki klasik deneyler ve kavramsal tanımlarla birebir örtüşmektedir. Rekabette elenme ilkesi sınırlı kaynak durumunda türlerden birinin elenmesini; karakter kayması rekabet baskısıyla morfolojik yapıların evrimleşmesini; kaynak paylaşımı habitatın farklı bölümlerinin kullanılmasını; gerçekleşen niş ise rekabet altındaki fiili niş alanını ifade eder.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci gözlemin analiz edilmesi
İki paramezyum türünün sınırlı besin için rekabetinde birinin elenmesi, Gause'un ünlü rekabette elenme (dışlama) deneyidir.
Ekolojik nişleri neredeyse tamamen çakışan iki türün aynı ortamda kararlı bir şekilde bir arada yaşayamayacağını doğrulamak.
2
İkinci gözlemin analiz edilmesi
Dikenli balıkların bir arada bulunduklarında rekabeti azaltacak yönde morfolojik (fiziksel) farklılaşma göstermesi, 'Karakter kayması'nı gösterir.
Sempatrik (aynı coğrafyada) yaşayan türlerin alopatrik (farklı coğrafyalarda) yaşayanlara göre rekabet nedeniyle karakter ayrışması sergilediğini belirlemek.
3
Üçüncü gözlemin analiz edilmesi
Çalı bülbüllerinin ladin ağacının farklı dikey katmanlarında beslenerek rekabeti azaltması, 'Kaynak paylaşımı'nı gösterir.
Türlerin nişlerinde küçük değişiklikler yaparak (kaynak paylaşımı) aynı ekosistemde bir arada var olabildiklerini açıklamak.
4
Dördüncü gözlemin analiz edilmesi
Kaya midyesinin rakibi varken dar bir alanda sınırlandırılması, rakip gidince genişlemesi, rakip varken yaşadığı alanın onun gerçekleşen nişi olduğunu kanıtlar.
Biyotik faktörlerin (rekabet gibi) bir türün temel nişini sınırlandırarak gerçekleşen nişe dönüştürdüğünü kavramak.

Anahtar Kavram

Rekabet ve ekolojik niş farklılaşması mekanizmaları (rekabette elenme, karakter kayması, kaynak paylaşımı, gerçekleşen ve temel niş)
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla