Soru

Zorluk: OrtaTürkiye'de Nüfus Politikaları ve Nüfus Projeksiyonları

Türkiye'de Cumhuriyet'in ilanından günümüze kadar geçen süreçte uygulanan nüfus politikalarındaki dönüm noktalarını temsil eden aşağıdaki gelişmeleri, eskiden yeniye doğru kronolojik olarak sıralayınız.

  1. 1Cumhuriyet'in ilk yıllarında savaşların yol açtığı nüfus kayıplarını telafi etmek amacıyla çok çocuklu ailelerin yol vergisinden muaf tutulması ve doğumların teşvik edilmesi.
  2. 2Hızlı nüfus artışının kalkınma hızını yavaşlattığı gerekçesiyle gebeliği önleyici yöntemlerin serbest bırakılmasını öngören ilk Nüfus Planlaması Kanunu'nun yürürlüğe girmesi.
  3. 3Doğum oranlarının hızla düşmesi ve nüfusun yaşlanma sürecinin hızlanması üzerine, genç nüfus yapısını korumak amacıyla doğum yapan annelere yönelik maddi destekler ile kreş yardımlarının hayata geçirilmesi.

Cevap

Doğru sıralama: Cumhuriyet'in ilk yıllarında çok çocuklu ailelerin yol vergisinden muaf tutulması (1930'lar), kalkınma hızı kaygılarıyla ilk Nüfus Planlaması Kanunu'nun yürürlüğe girmesi (1965) ve nüfusun yaşlanmasıyla birlikte çalışan annelere yönelik kreş ve doğum desteklerinin getirilmesi (2010'lar) şeklindedir.
Türkiye'nin nüfus politikaları incelendiğinde, Cumhuriyet'in ilk yıllarında (1923-1965) savaş kayıplarının telafisi ve iş gücü ihtiyacı için artırıcı (pronatalist) politikalar uygulanmış ve yol vergisi muafiyeti gibi teşvikler verilmiştir. 1965 yılında ise hızlı nüfus artışının kalkınmayı yavaşlatması sebebiyle antinatalist politikalara geçilerek ilk Nüfus Planlaması Kanunu kabul edilmiştir. Son dönemde (2000'lerin sonundan itibaren) ise nüfus artış hızının aşırı düşmesi ve yaşlanma eğilimi nedeniyle çalışan kadınlara yönelik kreş desteği ve doğum yardımları gibi güncel pronatalist önlemler alınmıştır. Bu sebeple doğru sıralama en eskiden en yeniye doğru gerçekleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Cumhuriyet dönemi nüfus politikalarının tarihsel aşamalarını belirleme
Cumhuriyet dönemi nüfus politikaları genel olarak üç ana döneme ayrılır: 1923-1965 arası nüfus artış hızını yükseltmeyi amaçlayan dönem, 1965-1980/2000'ler arası nüfus artış hızını düşürmeyi amaçlayan dönem ve 2000'li yılların sonundan itibaren nüfusun niteliğini koruyarak artış hızını yükseltmeyi amaçlayan güncel dönem.
Soruda verilen gelişmelerin hangi dönemlere ait olduğunu saptamak kronolojik sıralamanın ilk adımıdır.
2
Verilen gelişmelerin ait oldukları yılları ve amaçlarını eşleştirme
Yol vergisi muafiyeti ve madalya teşvikleri 1930'larda uygulanan pronatalist politikalara; Nüfus Planlaması Kanunu 1965 yılındaki antinatalist geçişe; kreş desteği ve doğum yardımları ise 2010'lu yıllardaki güncel pronatalist politikalara aittir.
Her bir gelişmenin kronolojik yerini netleştirmek için tarihsel bağlam kurulur.
3
Gelişmeleri eskiden yeniye doğru sıralama
Sıralama: Çok çocuklu ailelerin vergi muafiyeti (1930'lar) -> Nüfus Planlaması Kanunu (1965) -> Güncel doğum teşvikleri ve kreş yardımları (2010'lar) şeklinde olmalıdır. Bu da sırasıyla ilk gelişme, ikinci gelişme ve üçüncü gelişme sıralamasına karşılık gelir.
Kronolojik kriterlere göre olaylar en eskiden en yeniye doğru dizilerek nihai sıralama oluşturulur.

Anahtar Kavram

Cumhuriyet Dönemi Nüfus Politikalarının Tarihsel Gelişimi ve Dönüm Noktaları
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla