Soru

Zorluk: OrtaBalkanlar'da Fetihler, İskan ve İstimalet Politikası

Balkanlar'da fethedilen bölgelerde kalıcılığı sağlamak amacıyla yürütülen faaliyetler hakkında araştırma yapan bir tarih öğrencisi, şu tespitlerde bulunmuştur:

I. Anadolu'daki konar-göçer Türkmenlerin Rumeli'deki boş arazilere yerleştirilmesiyle bölgede hem güvenlik sağlanmış hem de yeni yerleşim birimleri oluşturulmuştur.
II. Gayrimüslim tebaanın can, mal ve ibadet güvenliğinin garanti altına alınması sayesinde Balkan uluslarının yeni idareye direnç göstermesi önlenmiştir.
III. Fethi gerçekleştirilen yerlerdeki yerel beylerin toprak mülkiyeti korunarak bölgede yarı özerk feodal hanedanlıkların varlığı desteklenmiştir.

Bu tespitlerden yola çıkarak Osmanlı Devleti'nin iskân ve istimalet politikalarının kapsamı hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

  1. A
    I. öncüldeki uygulama istimalet politikası kapsamında yer alırken, II. öncüldeki uygulama iskân politikasına örnektir.
  2. B
    III. öncüldeki durum, Osmanlı idaresinin Balkanlar'daki yerel feodal güçleri destekleyerek merkeziyetçi yapıyı zayıflattığını kanıtlar.
  3. I. öncüldeki faaliyet iskân, II. öncüldeki faaliyet ise istimalet politikasıyla doğrudan ilişkilidir.Cevap
  4. D
    II. öncüldeki hoşgörülü yaklaşım, gayrimüslim topluluklar arasında milliyetçilik akımının ve ulus devlet arayışlarının yayılmasını önleme amacı taşır.
  5. E
    I ve II. öncüllerde belirtilen politikaların temel amacı, Balkanlar'da yaşayan gayrimüslim halkı kısa sürede asimile etmektir.

Cevap

I. öncüldeki faaliyet iskân, II. öncüldeki faaliyet ise istimalet politikasıyla doğrudan ilişkilidir ifadesi doğrudur.
I. öncüldeki faaliyet iskân, II. öncüldeki faaliyet ise istimalet politikasıyla doğrudan ilişkilidir ifadesi doğrudur. Çünkü Anadolu'dan getirilen Türkmen nüfusun Balkanlar'daki topraklara yerleştirilmesi iskân (yerleştirme) politikasının; fethedilen yerlerdeki gayrimüslim tebaaya can, mal ve inanç güvenliği sağlanarak adil davranılması ise istimalet (hoşgörü/adalet) politikasının temel özelliğidir.

Adım Adım Çözüm

1
İskân politikasının tanımını ve amacını belirlemek.
I. öncüldeki göçebe Türkmenlerin Balkanlar'a yerleştirilmesi uygulamasının iskân politikasıyla uyuştuğu saptanır.
İskân politikasının temel amacı, ele geçirilen bölgelerde kalıcı Türk-İslam nüfusu oluşturarak güvenliği ve üretimi sağlamaktır.
2
İstimalet politikasının tanımını ve kapsamını analiz etmek.
II. öncüldeki gayrimüslim halka dini özgürlük ve adalet sunulması uygulamasının istimalet (hoşgörü) politikasıyla uyuştuğu saptanır.
İstimalet siyaseti, fethedilen yerlerdeki yerel halkın gönlünü kazanarak devlete bağlılıklarını sağlamayı hedefler.
3
Öncüllerde yer alan diğer durumların doğruluğunu ve kavramsal ilişkilerini değerlendirmek.
III. öncüldeki feodal yapının korunması iddiasının geçersiz olduğu belirlenir çünkü Osmanlı merkeziyetçi tımar sistemini kurarak feodal beyleri tasfiye etmiştir. Böylece doğru eşleştirmenin sadece I ve II. öncüller üzerinden yapıldığı saptanır.
Doğru seçeneğe ulaşmak için iskan ve istimalet dışındaki yanıltıcı tarihsel iddiaları elemek gerekir.

Anahtar Kavram

İskân ve İstimalet Politikalarının Farkı ve Balkanlar'daki Uygulamaları
Bu soruyu puanla