Examkin

Soru

Zorluk: OrtaEdebi Sanatlar (Söz Sanatları)

Canan gidecekmiş diye feryat edip ağlar
Gözümdeki yaşlar gibi çağlar deli çaylar

Bu dizelerde aşağıdaki edebî sanatlardan hangisi yoktur?

  1. A
    Teşbih
  2. B
    Teşhis
  3. C
    İstiare
  4. D
    Hüsn-i Talil
  5. Tecahül-i ArifCevap

Cevap

Tecahül-i Arif
Dizelerde tecahül-i arif (bilmezlikten gelme) sanatı bulunmamaktadır. Tecahül-i arif, bilinen bir durumun nükte amacıyla bilinmiyormuş gibi gösterilmesidir. Şiirdeki diğer edebi sanatlar mevcuttur: Çayların çağlamasının gözyaşlarına benzetilmesiyle teşbih; çayların ağlamasıyla teşhis ve dolaylı olarak kapalı istiare; çayların akışının sevgilinin gidişine bağlanmasıyla da hüsn-i talil sanatı yapılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Dizelerdeki benzetme ögelerini inceleme.
'Gözümdeki yaşlar gibi çağlar deli çaylar' dizesinde 'gibi' edatıyla çayların çağlaması gözyaşlarına benzetilmiştir. Bu durum teşbih (benzetme) sanatının olduğunu gösterir.
Şiirdeki benzetme ilişkilerini saptamak amacıyla.
2
Dizelerdeki kişileştirme ve aktarma durumlarını inceleme.
'deli çaylar'ın 'feryat edip ağlaması' insani bir durumdur. Doğal unsurlara insani özellik verilerek teşhis (kişileştirme) yapılmıştır. Kendisine benzetilen insan söylenmeyip benzetilenin özellikleri verildiği için aynı zamanda kapalı istiare kurulmuştur.
Doğa unsurlarının insani davranışlar sergilemesi üzerinden yapılan aktarmaları saptamak amacıyla.
3
Neden-sonuç ilişkilerini ve şairin olayları bağladığı sebepleri inceleme.
Çayların çağlaması doğa olayıdır ancak bu olay 'canan gidecekmiş diye' gerçekleşiyor gibi gösterilmiştir. Bu durum hüsn-i talil (güzel nedenleme) sanatını oluşturur.
Doğa olaylarının ardındaki şiirsel/öznel nedenleri belirlemek amacıyla.
4
Tecahül-i arif sanatının varlığını sorgulama.
Dizelerde şairin bildiği bir şeyi bilmezlikten geldiğini gösteren soru sorma veya hayret bildirme durumları yoktur. Dolayısıyla bu sanat dizelerde bulunmamaktadır.
Metinde aranılan ve olmayan edebi sanatı netleştirmek amacıyla.

Anahtar Kavram

Edebî Sanatlar (Söz Sanatları)
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Edebi Sanatlar (Söz Sanatları)

Bu konudan daha fazla soru