Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorSiyasi Alanda Yapılan İnkılaplar

Yeni Türk Devleti'nde gerçekleştirilen siyasi inkılaplar süreciyle ilgili;

I. Saltanatın kaldırılmasıyla ortaya çıkan devlet başkanlığı ve hükümet bunalımının kurumsal bir çözüme kavuşturulmasında Cumhuriyet'in ilanı belirleyici olmuştur.
II. Şer'iye ve Evkaf Vekaletinin kaldırılarak yerine Diyanet İşleri Reisliğinin kurulmasıyla, din işlerinin yürütülmesinden sorumlu bu yeni kurum kabine dışı bırakılarak siyasetten uzak tutulmaya çalışılmıştır.
III. Halifelik makamının kaldırılmasıyla eş zamanlı olarak saltanatın da kaldırılması, ulusal egemenlik ilkesine geçiş sürecinde siyasi çift başlılığı tek bir hamleyle ortadan kaldırmıştır.

yargılarından hangileri doğrudur?

  1. A
    Yalnız I
  2. B
    Yalnız II
  3. I ve IICevap
  4. D
    II ve III
  5. E
    I, II ve III

Cevap

Doğru cevap birinci ve ikinci yargıların birlikte yer aldığı seçenektir.
Birinci ve ikinci öncüller tarihsel gerçeklerle doğrudan uyuşmaktadır. Saltanatın kaldırılması devlet başkanlığı krizine yol açmış, bu kriz Cumhuriyet'in ilanıyla giderilmiştir. Şer'iye ve Evkaf Vekaleti kaldırılarak din işleri kabine dışına çıkarılmış ve Diyanet İşleri Reisliği bünyesinde siyaset üstü konumlandırılmıştır. Üçüncü öncülde belirtilen eş zamanlılık ve tek hamlede çözülme ifadesi kronolojik olarak hatalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Saltanatın kaldırılmasının siyasi sonuçları ile Cumhuriyet'in ilanı arasındaki kurumsal bağı analiz edin.
1 Kasım 1922'de saltanatın kaldırılmasıyla Osmanlı Devleti hukuken sona ermiş, ancak devletin rejiminin adı konulmamış ve devlet başkanlığı sorunu belirsiz kalmıştır. Bu durum Ekim 1923'te bir hükümet bunalımına (Sonbahar Bunalımı) yol açmış, kriz 29 Ekim 1923'te Cumhuriyet'in ilanı ve kabine sistemine geçişle kurumsal olarak çözülmüştür. Dolayısıyla birinci yargı doğrudur.
Saltanatın kaldırılmasının yarattığı idari boşluğun Cumhuriyet'in ilanıyla nasıl giderildiğini tespit etmek.
2
3 Mart 1924'te Şer'iye ve Evkaf Vekaletinin kaldırılmasıyla kurulan Diyanet İşleri Reisliğinin teşkilat yapısındaki yerini inceleyin.
Şer'iye ve Evkaf Vekaleti doğrudan kabinede temsil edilen bir icra makamıydı. 3 Mart 1924'te bu vekalet lağvedilmiş, yerine Diyanet İşleri Reisliği kurularak doğrudan Başvekalete bağlanmıştır. Böylece din işleri kabine dışında tutularak günlük siyasetin ve hükümet değişikliklerinin etkisinden uzaklaştırılmaya çalışılmıştır. Dolayısıyla ikinci yargı doğrudur.
Laik devlet yapılanmasında din kurumlarının idari konumunu belirlemek.
3
Saltanat ve halifeliğin kaldırılma süreçlerinin kronolojisini ve stratejisini karşılaştırın.
Saltanat 1 Kasım 1922'de, halifelik ise 3 Mart 1924'te kaldırılmıştır. İki makamın kaldırılması eş zamanlı gerçekleşmemiş; ulusal bağımsızlık savaşı sürecindeki hassasiyetler ve toplumsal hazır bulunuşluk düzeyleri gözetilerek aşamalı bir inkılap stratejisi izlenmiştir. Dolayısıyla üçüncü yargı yanlıştır.
İnkılapların aşamalı gerçekleştirilme gerekçelerini ve kronolojisini doğrulamak.

Anahtar Kavram

Cumhuriyet'in ilanı ile devlet başkanlığı krizinin çözülmesi, Şer'iye ve Evkaf Vekaletinin kaldırılarak Diyanet İşleri Reisliğinin kabine dışında yapılandırılması, saltanat ve halifeliğin aşamalı olarak kaldırılması.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Siyasi Alanda Yapılan İnkılaplar

Bu konudan daha fazla soru