Soru

Zorluk: ZorSiyasi Alanda Yapılan İnkılaplar

Mustafa Kemal Atatürk, Nutuk'ta egemenliğin hiçbir makam veya merci tarafından ulusa devredilemeyeceğini, ulusun bu gücü bizzat kendi eline aldığını belirtmiştir. Bu doğrultuda 1 Kasım 1922'de saltanat kaldırılmış, ancak hilafet makamının varlığı bir süre daha korunmuştur. Daha sonra Cumhuriyet ilan edilmiş ve 3 Mart 1924'te ise halifelik kaldırılarak siyasi yapının laikleşmesi yönünde nihai bir adım atılmıştır.

Bu tarihsel süreç ve inkılapların uygulanış yöntemi dikkate alındığında, siyasi alanda gerçekleştirilen düzenlemelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

  1. A
    Ulusal egemenliğin tam olarak yerleşmesi amacıyla saltanat ve halifelik kurumlarının eş zamanlı kaldırılması hedeflenmiştir.
  2. Laik devlet düzenine geçiş süreci, toplumsal ve siyasi koşulların olgunlaşması beklenerek aşamalı bir stratejiyle yürütülmüştür.Cevap
  3. C
    Saltanatın kaldırılmasıyla birlikte devletin yönetim biçimi ve devlet başkanlığı sorunu tamamen çözüme kavuşturulmuştur.
  4. D
    Halifeliğin kaldırılması, TBMM'nin mutlak otoritesini kurma sürecinde ilk ve en öncelikli siyasi düzenleme olarak gerçekleştirilmiştir.
  5. E
    Siyasi hakların hanedan dışındaki tüm kesimlere (kadınlar dahil) eşit olarak verilmesi saltanatın kaldırıldığı gün sağlanmıştır.

Cevap

Laik devlet düzenine geçiş sürecinin, toplumsal ve siyasi koşulların olgunlaşması beklenerek aşamalı bir stratejiyle yürütüldüğü yargısı doğrudur.
Siyasi alandaki inkılaplar (saltanatın kaldırılması, cumhuriyetin ilanı ve halifeliğin kaldırılması) bir plan dahilinde, toplumsal ve siyasi şartlar elverişli hale geldikçe gerçekleştirilmiştir. Saltanat kaldırıldığında halifeliğe dokunulmaması, toplumun henüz hazır olmaması ve meclis içindeki dengelerin gözetilmesiyle doğrudan ilgilidir. Bu durum, laik devlet düzenine geçişin aşamalı bir stratejiyle yürütüldüğünü gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Metinde verilen kronolojik sırayı ve inkılapların niteliklerini analiz etmek
Saltanatın kaldırılması (1922), Cumhuriyetin ilanı (1923) ve Halifeliğin kaldırılmas�� (1924) adımlarının belirli bir sıra ve zamanlama dahilinde yapıldığı belirlenir.
Siyasi alanda yapılan inkılapların yöntemini ve zamanlamasını tespit etmek için tarihsel sıralamayı anlamak gerekir.
2
Saltanat ile halifeliğin kaldırılması arasındaki ilişkiyi ve toplumsal hazırbulunuşluğu değerlendirmek
Saltanatın kaldırılmasına rağmen halifeliğin bir süre daha korunmasının, toplumdaki hazırbulunuşluk düzeyine ve siyasi dengelere göre hareket edildiğini gösterdiği anlaşılır.
İnkılapların aşamalı olarak gerçekleştirilmesinin ardındaki temel nedeni (toplumsal/siyasi dengeler) ortaya koymak için gereklidir.
3
Ulaşılan sonuçları seçeneklerle karşılaştırmak
Gelişmelerin aşamalı bir stratejiyle yürütüldüğünü ifade eden yargının doğru cevap olduğu görülür.
Yanlış seçenekleri eleyerek doğru yargıya ulaşmak için son değerlendirme yapılır.

Anahtar Kavram

Siyasi Alanda Yapılan İnkılapların Aşamalı Gerçekleştirilmesi
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla