Soru

Zorluk: OrtaTarım ve Hayvancılıkta Biyoteknolojik Gelişmeler ve Biyoetik

Tarımsal üretimde verimliliği artırmak amacıyla uygulanan modern biyoteknolojik yöntemlerden biri olan gen aktarımı, beraberinde çeşitli biyoetik ve ekolojik endişeleri de getirmektedir. Genetiği değiştirilmiş (GDO) bir bitki çeşidi üzerinde yapılan incelemelerde aşağıdaki durumlar saptanmıştır:

I. Bitkinin polenleri aracılığıyla aktarılan genin, çevredeki yabani türlere geçerek kontrol edilemeyen dirençli bitkiler oluşturması
II. Bitkideki böcek öldürücü proteinin, hedef olmayan faydalı böcek popülasyonlarına da zarar vermesi
III. Bitkinin vitamin içeriğinin zenginleştirilmesi sayesinde yetersiz beslenmeye bağlı hastalıkların azalması

Buna göre, yukarıdaki durumlardan hangileri biyoteknolojik uygulamaların biyoetik açıdan tartışılmasına neden olan ekolojik riskler arasında gösterilebilir?

  1. A
    Yalnız I
  2. B
    Yalnız II
  3. I ve IICevap
  4. D
    II ve III
  5. E
    I, II ve III

Cevap

Biyoteknolojik uygulamaların ekolojik riskleri, gen kaçışı ve biyolojik çeşitliliğe verilen zararları kapsayan I ve II numaralı ifadelerdir.
Doğru seçenek olan 'I ve II', modern biyoteknolojik yöntemlerin çevre üzerindeki potansiyel tehlikelerini temsil eder. Gen kaçışı (I) doğal popülasyonların genetik yapısını bozarken, hedef dışı türlerin zarar görmesi (II) ekosistemdeki biyoçeşitliliği azaltır. Bu iki durum da biyoetik kurulların ve çevrebilimcilerin en çok üzerinde durduğu tartışma noktalarıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci öncülün analizi
Gen aktarılmış bitkilerin polenlerinin rüzgar veya böceklerle yabani akrabalarına taşınması (gen akışı), doğada 'süper otlar' gibi istenmeyen dirençli türlerin oluşmasına yol açar.
Bu durum ekolojik dengeyi ve biyoçeşitliliği tehdit ettiği için bir risktir.
2
İkinci öncülün analizi
GDO'lu bitkilerde üretilen toksinlerin sadece hedef zararlıyı değil, ekosistemdeki arı veya uğur böceği gibi faydalı türleri de öldürmesi besin zincirini bozar.
Hedef dışı organizmaların etkilenmesi biyolojik çeşitlilik kaybına neden olan ekolojik bir risktir.
3
Üçüncü öncülün analizi
Bitkinin besin değerinin artması (örneğin Altın Pirinç uygulaması), biyoteknolojinin sağladığı bir avantajdır.
Bu durum bir risk değil, toplumsal bir faydadır.

Anahtar Kavram

Biyoetik ve Ekolojik Riskler

Daha Fazla Pratik

Biyoteknolojik uygulamaların hayvan ıslahındaki (klonlama, yapay tohumlama) etik boyutlarını inceleyen sorulara göz atabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla