Examkin

Soru

Zorluk: Çok zor17. ve 18. Yüzyıl Divan Edebiyatı Şairleri

Aşağıdaki beyitler 17. ve 18. yüzyıl Divan edebiyatına yön veren şairlerin şiir anlayı��larını örneklendirmektedir:

I. Bağ-ı dehrin hem hazânın hem bahârın görmüşüz
Biz neşâtın da gamın da rûzgârın görmüşüz

II. İzn alıp cum'a ertesi gül-şen-i Göksu'ya gidelim
Bir iki piyâle nûş edip zevk u safâlar edelim

III. Biz nihâl-i hayretiz kûy-ı mahabbette biter
Suyu gözyaşı, gıdası âteş-i dildendir

Bu beyitler ve ait oldukları şairlerin edebi yönelimleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

  1. A
    I. beyit, 17. yüzyılda felsefi ve didaktik ögeleri barındıran 'hikemi' şiir tarzının kurucusu Nâbî'ye ait olup hayata dair tecrübi bir bilgelik sunmaktadır.
  2. B
    II. beyit, 18. yüzyıl Lale Devri'nin neşeli ve somut yaşam sahnesini, günlük konuşma diliyle bütünleştiren mahallileşme akımının temsilcisi Nedîm'e aittir.
  3. C
    III. beyit, 17. yüzyılda Türk edebiyatında görülmeye başlayan, yoğun hayaller ve ağır bir dil içeren Sebk-i Hindî akımının öncülerinden Nâilî'nin şiir anlayışını yansıtır.
  4. D
    Edebi yaklaşımları açısından değerlendirildiğinde I. beyit zihne ve düşünceye; II. beyit beşeri zevklere ve somut dünyaya; III. beyit ise içsel ıstıraplara ve hayal dünyasına seslenmektedir.
  5. III. beyit, II. beyit ile aynı yüzyılda kaleme alınmış olup Şeyh Gâlip'in 18. yüzyılda başlattığı Sebk-i Hindî anlayışının Nâilî tarafından bu yüzyılda sürdürüldüğünü göstermektedir.Cevap

Cevap

III. beyit, II. beyit ile aynı yüzyılda kaleme alınmış olup Şeyh Gâlip'in 18. yüzyılda başlattığı Sebk-i Hindî anlayışının Nâilî tarafından bu yüzyılda sürdürüldüğünü gösteren ifade söylenemez.
Yanlış olan ve dolayısıyla doğru cevap teşkil eden seçenek; Nâilî'nin 18. yüzyılda yaşadığını ve Şeyh Gâlip'in başlattığı akımı sürdürdüğünü savunan ifadedir. Nâilî, 17. yüzyılda yaşamış ve Sebk-i Hindî akımının öncülüğünü yapmıştır. Şeyh Gâlip ise 18. yüzyılın ikinci yarısında yaşamış ve bu akımın son büyük zirvesi olmuştur. Dolayısıyla bu iki şairin kronolojik ilişkisi ters verilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci beyit dil, üslup ve içerik yönünden incelenerek şairi ve dönemi belirlenir.
Beyit, Nâbî'nin tecrübeleri aktaran 'hikemi' tarzını yansıtmaktadır. Nâbî 17. yüzyıl şairidir.
Şiirin ait olduğu edebi geleneği ve yüzyılı doğru konumlandırmak amacıyla bu analiz yapılır.
2
İkinci beyit dil, üslup ve içerik yönünden incelenerek şairi ve dönemi belirlenir.
Göksu mesiresine gitmekten bahseden bu beyit, 18. yüzyıl şairi Nedîm'e ve onun mahallileşme akımına aittir.
Şiirdeki mahallileşme unsurlarını ve şairin kronolojik konumunu saptamak için bu analiz yapılır.
3
Üçüncü beyit dil, üslup ve içerik yönünden incelenerek şairi ve dönemi belirlenir.
Soyut imge dünyasıyla dikkat çeken beyit, 17. yüzyıl şairi Nâilî'ye aittir ve Sebk-i Hindî akımını yansıtmaktadır.
Hint üslubunun (Sebk-i Hindî) kurucularından Nâilî'nin edebi konumunu tespit etmek için bu analiz yapılır.
4
Seçeneklerde yer alan edebi ve kronolojik bilgiler karşılaştırılarak yanlış olan ifade belirlenir.
Nâilî'nin Şeyh Gâlip'ten etkilenmesi ya da onun yolunu 18. yüzyılda sürdürmesi kronolojik olarak imkânsızdır; çünkü Nâilî 17. yüzyılda yaşamış bir öncüdür, Şeyh Gâlip ise 18. yüzyılın sonlarında yaşamış bir takipçidir.
Soruda istenen söylenemez olan seçeneği kesinleştirmek için tarihi ve edebi tutarlılık kontrol edilir.

Anahtar Kavram

17. ve 18. Yüzyıl Divan Edebiyatı şairlerinin (Nâbî, Nedîm, Nâilî, Şeyh Gâlip) yüzyıl, üslup ve akım (Hikemi tarz, Mahallileşme, Sebk-i Hindî) düzeyinde karşılaştırılması.
Bu soruyu puanla

Konular

17. ve 18. Yüzyıl Divan Edebiyatı Şairleri

Bu konudan daha fazla soru