17. ve 18. Yüzyıl Divan Edebiyatı Şairleri

XVII. ve XVIII. yüzyıl divan şiiri; geleneksel yapının korunduğu, bununla birlikte Sebk-i Hindî, mahallîleşme ve hikemî tarz gibi yeni akım ve yönelimlerin ortaya çıktığı, Türk edebiyatının en olgun dönemlerinden biridir.

Bu dönem şairleriyle ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisinde bir bilgi yanlışı vardır?

Aşağıdaki sol sütunda 17. ve 18. yüzyıl Divan edebiyatına yön veren şairler, sağ sütunda ise bu şairlerin edebi üsluplarını ve sanat anlayışlarını en belirgin şekilde yansıtan beyitleri verilmiştir. Bu şairleri, kendilerine ait olan beyitlerle doğru şekilde eşleştiriniz.

17. ve 18. yüzyıl Divan edebiyatında şairler; benimsedikleri edebî akımlar, ustalaştıkları nazım şekilleri ve ortaya koydukları eserlerle kendilerine özgü sanatsal çizgiler belirlemişlerdir.

Buna göre, sol sütunda verilen belirleyici özellikleri sağ sütundaki sanatçı isimleriyle doğru biçimde eşleştiriniz.

Aşağıdaki beyitler 17. ve 18. yüzyıl Divan edebiyatına yön veren şairlerin şiir anlayı��larını örneklendirmektedir:

I. Bağ-ı dehrin hem hazânın hem bahârın görmüşüz
Biz neşâtın da gamın da rûzgârın görmüşüz

II. İzn alıp cum'a ertesi gül-şen-i Göksu'ya gidelim
Bir iki piyâle nûş edip zevk u safâlar edelim

III. Biz nihâl-i hayretiz kûy-ı mahabbette biter
Suyu gözyaşı, gıdası âteş-i dildendir

Bu beyitler ve ait oldukları şairlerin edebi yönelimleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

A��ağıdaki sol sütunda verilen belirleyici sanat özellikleri ile sağ sütundaki 17. ve 18. yüzyıl divan edebiyatı şairlerini doğru şekilde eşleştiriniz.

Aşağıdaki beyitler, 17. ve 18. yüzyıl Divan edebiyatına yön veren farklı şairlerin sanat anlayışlarını ve edebi eğilimlerini yansıtmaktadır:

I. Beyit:
*Etdi o kadar eser-i hayret-i hüsnün*
*Kim âyinede sûret-i dükkân-ı hayâliz*

II. Beyit:
*Sözde kanun-ı edeb hıfz olunmak elzemdir*
*Lâf-ı bî-hûde ile kadrini dûn eyleme sözün*

III. Beyit:
*Gidelim serv-i revânım yürü Sa'd-âbâd'a*
*Bir iki gün edelim zevk ü safâ dünyâda*

Bu beyitlerin dil, üslup ve içerik özellikleri dikkate alındığında; temsil ettikleri edebi akım/eğilim ve ait oldukları yüzyıl eşleştirmesi aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru olarak verilmiştir?

Aşağıda verilen beyitler ile bu beyitlerin üslup, tema ve zihniyet bakımından temsilcisi olan 17. ve 18. yüzyıl Divan şairlerini doğru şekilde eşleştiriniz.

Divan edebiyatı araştırmacıları, 17. ve 18. yüzyılları Türk şiirinde hem klasik yapının korunduğu hem de yeni üslup arayışlarının zirveye ulaştığı bir dönem olarak kabul eder. Bu dönemde şairler, bireysel duyuşlarını toplumsal ve felsefi düşüncelerle birleştirerek özgün tarzlar geliştirmişlerdir. Örneğin, 17. yüzyılda Türk şiirinde felsefi ve didaktik bir çığır açarak toplumsal aksaklıkları sorgulayan, *Hayriyye* ve *Hayrabad* gibi eserlerin sahibi ----, hikemî şiirin öncüsü olmuştur. 18. yüzyılda ise bu üslubun izinden giderek devlet adamlığının verdiği tecrübeyle bilgece gazeller yazan ----, dönemin hikemî tarzının en güçlü sesidir. Öte yandan, Sebk-i Hindî akımının 17. yüzyıldaki ilk ve en önemli temsilcilerinden olan ----, gazellerindeki derin soyutlama ve melankolik hava ile dikkat çekerken; 18. yüzyılda bu akımın estetik sınırlarını zorlayan ve *Hüsn ü Aşk* mesnevisiyle divan şiirinin son büyük şairi kabul edilen ----, Türk edebiyatına eşsiz bir eser kazandırmıştır.

Bu parçada boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

18. yüzyılda yaşamış, Lale Devri'nin eğlence ve zevk anlayışını şiirlerine yansıtmış olan şairdir. Divan şiirinin geleneksel soyut dünyasından uzaklaşarak somut ve gerçekçi bir yaklaşımla İstanbul'un mesire yerlerini, özellikle Sadabad eğlencelerini anlatmıştır. Mahallileşme akımının en önemli temsilcisi kabul edilen şair, aynı zamanda şarkı nazım şeklinin de en başarılı örneklerini vermiştir.

Bu parçada söz edilen Divan şairi aşağıdakilerden hangisidir?

18. yüzyılda yaşamış olan şair, Klasik Türk şiirinin son büyük temsilcilerinden biri olarak kabul edilir. Şiirlerinde Sebk-i Hindi akımının sembolik, kapalı ve imgeci anlatımını zirveye taşımıştır. Mevlevi kültürünün derin tasavvufi düşüncesiyle yoğrulmuş olan sanatçı; soyut kavramları somutlaştırarak anlatmada, alışılmamış bağdaştırmalara yer vermede oldukça başarılıdır. Aşkın tasavvufi mertebelerini alegorik bir yolculuk üzerinden anlattığı ünlü mesnevisi, edebiyatımızın bu türdeki en olgun eserlerindendir.

Bu parçada edebi şahsiyeti ve alegorik mesnevisi hakkında bilgi verilen şair ile eseri aşağıdakilerden hangisinde birlikte verilmiştir?

Divan edebiyatında 17. ve 18. yüzyıllar; klasik yapının genel hatlarıyla korunduğu ancak Sebk-i Hindi, hikemi tarz ve mahallileşme gibi edebi yönelimlerle şiir dünyasının çeşitlendiği bir arayış ve yenilenme dönemidir. Bu dönem şairleri ve yönelimleri hakkında araştırma yapan bir öğrenci, hazırladığı çalışma kartlarına şu bilgileri yazmıştır:

I. Kart: 17. yüzyılda hiciv ve kaside türünün en büyük ustası kabul edilen şair, gür sesli söyleyişi ve sınır tanımayan övgü/yergi üslubuyla tanınır; edebiyatımızda *Siham-ı Kaza* adlı eseriyle derin bir iz bırakmıştır.
II. Kart: 17. yüzyılda Sebk-i Hindi akımının Türk edebiyatındaki ilk temsilcilerinden olan şair, gazellerinde derin bir melankoli, tasavvufi eğilimler ve kapalı bir imge dünyası kurgulamıştır.
III. Kart: 18. yüzyılda mahallileşme akımının zirve ismi olarak şiir dilini halk söyleyişlerine yaklaştırmış, Lale Devri'nin neşesini ve somut İstanbul hayatını şarkı ve gazellerinde işlemiştir.
IV. Kart: 18. yüzyılın sonunda Sebk-i Hindi akımının son büyük temsilcisi olarak ortaya çıkmış; sembolik ve alegorik bir üslupla kaleme aldığı *Hüsn ü Aşk* mesnevisiyle tanınmıştır.
V. Kart: 18. yüzyılda Nabi'nin açtığı çığırı takip ederek hikemi tarzda şiirler yazmı��; sade bir dille halkın günlük yaşamını ve somut mekân tasvirlerini şiire aktararak mahallileşme akımının kuramsal temellerini atmıştır.

Bu kartların hangisinde verilen bilgi, temsil ettiği şairin edebi yönelimi ve üslup özellikleriyle çelişmektedir?

Aşağıdaki sol sütunda verilen 17. ve 18. yüzyıl Divan edebiyatı şairleri ile sağ sütunda verilen bu şairlerin belirleyici edebi özelliklerini doğru şekilde eşleştiriniz.

Aşağıda sol sütunda verilen 17. ve 18. yüzyıl Divan edebiyat�� şairleri ile sağ sütunda verilen belirleyici edebi özellikleri ve eserlerini doğru şekilde eşleştiriniz.

Aşağıdaki sol sütunda verilen 17. ve 18. yüzyıl Divan şairlerini, sağ sütunda yer alan belirleyici sanatsal özellikleriyle ve eser bilgileriyle eşleştiriniz.

Aşağıdaki sol sütunda verilen 17. ve 18. yüzyıl Divan edebiyatı şairlerini, sağ sütunda yer alan belirleyici özellikleri ve eserleriyle doğru şekilde eşleştiriniz.

Divan şiirinde kelime kadrosunun Farsçalaştığı, soyut ve kapalı bir anlatımın benimsendiği, insan ruhunun acılarını ve derin anlam arayışlarını hayal oyunlarıyla yoğuran Sebk-i Hindi akımının 17. yüzyıldaki ilk temsilcisi olan şair ile şarkı nazım şeklinin en güzel örneklerini vererek mahallileşme akımını 18. yüzyılda zirveye taşıyan şair aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla verilmiştir?

Edebiyatımızda kaside türünün en büyük üstatlarından biri kabul edilen şair, aynı zamanda hiciv (yergi) alanındaki cesur ve ödün vermeyen söyleyişiyle tanınır. Övgülerinde de yergilerinde de aşırıya kaçan sanatçının, dönemin devlet adamlarını hicvettiği şiirlerini bir araya getirdiği ünlü eseri *Sihâm-ı Kazâ*'dır.

Bu parçada söz edilen 17. yüzyıl Divan şairi aşağıdakilerden hangisidir?

17. yüzyıl klasik Türk şiirinin önemli temsilcilerindendir. Divan edebiyatında derin anlamlar, alışılmamış bağdaştırmalar ve yoğun bir hayal gücüne dayanan Sebk-i Hindi (Hint üslubu) akımının ilk temsilcisi olarak kabul edilir. Sanatlı ve ağır bir dili tercih eden şair, gazellerindeki lirizmle öne çıkmış; ayrıca Türk edebiyatında şarkı nazım şeklinin ilk örneklerini vermiştir.

Bu parçada özellikleri belirtilen divan şairi aşağıdakilerden hangisidir?

Divan edebiyatında felsefi ve öğretici bir nitelik taşıyan "hikemî tarz"ın (hâkimane şiir) kurucusu kabul edilir. Şiirlerinde toplumdaki aksaklıkları eleştirmiş, okura yol göstermeyi ve öğüt vermeyi amaçlamıştır. Sanatçının, oğlu Ebülhayr adına yazdığı mesnevi nazım şeklindeki didaktik eseri *Hayriyye*, bu yönünün en önemli göstergesidir.

Bu parçada söz edilen Divan şairi aşağıdakilerden hangisidir?

Aşağıda sol sütunda verilen 17. ve 18. yüzyıl Divan edebiyatı şairlerini, sağ sütunda verilen edebi yönelim ve eser özellikleriyle doğru bir şekilde eşleştiriniz.