Soru

Zorluk: Zorİslamiyet Öncesi Türk Destanları

Aşağıda İslamiyet öncesi Türk destanlarının içeriklerine dair bazı bilgiler verilmiştir:

I. Saka Hükümdarı'nın Makedonyalı İskender'in Doğu seferi sırasındaki mücadelelerini ve Türk yurdunu koruma çabalarını konu edinen anlatı
II. Hun Hükümdarı Mete Han ile özdeşleştirilen bir kahramanın doğumundan başlayarak cihan hâkimiyeti kurmasını ve ülkesini oğulları arasında paylaştırmasını aktaran anlatı
III. Sarp dağlarla çevrili bir sığınakta çoğalan Türk boyunun, demirden dağı eriterek ata yurtlarına geri dönmesini ve bağımsızlıklarını kazanmasını işleyen anlatı
IV. Kutlu Dağ adı verilen kutsal taşın Çinlilere verilmesi üzerine başlayan kıtlık ve kuraklık nedeniyle halkın güneybatıya göçünü anlatan anlatı

Bu destanların ait olduğu toplulukların tarih sahnesine çıkış ve destanların oluşum dönemleri dikkate alındığında, numaralanmış bu anlatıların kronolojik olarak eskiden yeniye doğru sıralanışı nasıl olmalıd��r?

  1. 1Saka Hükümdarı'nın Makedonyalı İskender'in Doğu seferi sırasındaki mücadelelerini ve Türk yurdunu koruma çabalarını konu edinen anlatı
  2. 2Hun Hükümdarı Mete Han ile özdeşleştirilen bir kahramanın doğumundan başlayarak cihan hâkimiyeti kurmasını ve ülkesini oğulları arasında paylaştırmasını aktaran anlatı
  3. 3Sarp dağlarla çevrili bir sığınakta çoğalan Türk boyunun, demirden dağı eriterek ata yurtlarına geri dönmesini ve bağımsızlıkların�� kazanmasını işleyen anlatı
  4. 4Kutlu Dağ adı verilen kutsal taşın Çinlilere verilmesi üzerine başlayan kıtlık ve kuraklık nedeniyle halkın güneybatıya gö��ünü anlatan anlatı

Cevap

Verilen destanların temsil ettiği dönemler ve topluluklar kronolojik olarak Saka (Şu Destanı), Hun (Oğuz Kağan Destanı), Göktürk (Ergenekon Destanı) ve Uygur (Göç Destanı) şeklinde sıralanmaktadır. Bu nedenle doğru sıralama birinci anlatı, ikinci anlatı, üçüncü anlatı ve dördüncü anlatı sırasıyla olmalıdır.
Doğru sıralama, destanların ait olduğu Türk topluluklarının tarih sahnesine çıkış dönemlerine göre yapılmalıdır. En eski anlatı, M.Ö. 4. yüzyılda İskender Seferi ile ilişkilendirilen Saka Türklerine ait Şu Destanı'dır (birinci anlatı). Sonrasında, M.Ö. 2. yüzyılda Hun Hükümdarı Mete Han'ın hayatı etrafında şekillenen Oğuz Kağan Destanı (ikinci anlatı) gelir. Göktürklerin M.S. 6-8. yüzyıllardaki Ergenekon Destanı (üçüncü anlatı) ve en son olarak Uygurların M.S. 8-9. yüzyıllardaki Göç Destanı (dördüncü anlatı) yer alır.

Adım Adım Çözüm

1
Metinlerdeki anlatıların hangi İslamiyet öncesi Türk destanlarına ait olduğunu belirleyin.
Birinci metin Şu Destanı (Saka), ikinci metin Oğuz Kağan Destanı (Hun), üçüncü metin Ergenekon Destanı (Göktürk) ve dördüncü metin Göç Destanı (Uygur) olarak belirlenir.
Destanların adlarını ve ait olduğu toplulukları tespit etmek, tarihsel sıralama yapabilmek için gereklidir.
2
Bu destanların ait olduğu Türk topluluklarının tarih sahnesindeki varlık sürelerini ve destanların oluşum dönemlerini belirleyin.
Saka Türkleri en eski dönemde (M.Ö. 4. yy civarında Şu dönemi), Hunlar (M.Ö. 2. yy civarında Mete Han dönemi), Göktürkler (M.S. 6. yy ve sonrası) ve Uygurlar (M.S. 8. yy ve sonrası) olarak belirlenir.
Doğru kronolojik sıralamayı oluşturmak için bu toplulukların tarihsel ardışıklığı bilinmelidir.
3
Eskiden yeniye doğru kronolojik sıralamayı gerçekleştirin.
Doğru kronolojik sıra Şu (Saka) -> Oğuz Kağan (Hun) -> Ergenekon (Göktürk) -> Göç (Uygur) şeklindedir. Bu da sırasıyla birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü maddelerin ardışık sıralanmasını gerektirir.
Tüm veriler sentezlenerek nihai sıralama oluşturulmuştur.

Anahtar Kavram

İslamiyet Öncesi Türk Destanlarının kronolojik oluşum sırası ve ait oldukları Türk devletleri/toplulukları
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla