Soru

Zorluk: OrtaHukuk, Eğitim ve Kültür Alanındaki İnkılaplar

Cumhuriyet'in ilk yıllarında hukuk, eğitim ve kültür alanlarında gerçekleştirilen köklü inkılaplar, toplumsal yapıyı çağdaşlaştırmayı, hukuk birliğini sağlamayı ve ortak bir millî kimlik bilinci oluşturmayı amaçlamıştır.

Aşağıda verilen inkılapları, bu inkılapların temel amaçları ve getirdiği yasal düzenlemelerle doğru olacak şekilde eşleştiriniz.

  • Türk Medeni Kanunu'nun kabul edilmesiHukuk birliğinin sağlanması, patrikhane ve azınlık mahkemelerinin yetkilerinin sınırlandırılması ve kadın-erkek eşitliğinin getirilmesi
  • Tevhid-i Tedrisat Kanunu'nun yürürlüğe girmesiEğitim ve öğretim kurumlarının tek bir merkezde birleştirilerek laik ve millî bir yapıya kavuşturulması
  • Türk Tarih Kurumu'nun kurulmasıTürk milletinin kökenlerinin, dünya medeniyetine katkılarının bilimsel metotlarla araştırılması ve ortak bir kimlik bilincinin oluşturulması
  • Maarif Teşkilatı Hakkında Kanun'un çıkarılmasıOkul açma yetkisinin devlet denetimine alınması, müfredatların laikleştirilmesi ve eğitim kademelerinin yasal çerçeveye oturtulması

Cevap

Türk Medeni Kanunu'nun kabul edilmesi yasal eşitlik ve hukuk birliğini sağlayan düzenlemeyle; Tevhid-i Tedrisat Kanunu'nun kabulü eğitim kurumlarının birleştirilmesiyle; Türk Tarih Kurumu'nun kurulması millî tarih bilincinin bilimsel araştırmalarla güçlendirilmesiyle; Maarif Teşkilatı Hakkında Kanun ise okul açma yetkisi ile e��itim kademelerinin devlet denetimine alınmasıyla eşleşmektedir.
Yapılan reformlar kendi alanlarında köklü dönüşümleri temsil eder. Türk Medeni Kanunu aile ve şahıs hukukunda birlik ile eşitlik sağlarken; Tevhid-i Tedrisat Kanunu eğitim kurumlarının tamamını Maarif Vekaletine bağlayarak eğitim birliğini kurmuş; Türk Tarih Kurumu tarih araştırmalarını bilimselleştirerek ortak millî bilinci güçlendirmiş; Maarif Teşkilatı Kanunu ise okul açılmasını devlet kontrolüne bağlayarak modern ve millî müfredatın çerçevesini belirlemiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Hukuk alanındaki en köklü reformu ve hedeflerini analiz etmek.
Türk Medeni Kanunu'nun kabul edilmesinin mahkemelerin birleştirilmesi, hukuk birliğinin sağlanması ve aile hukukunda eşitlik sağlanması hedefleriyle örtüştüğü belirlenir.
Medeni Kanun, dini ve cemaat mahkemelerinin ayrıcalıklarına son vererek laik hukuk düzeninin aile ve toplum yaşamındaki temeli olmuştur.
2
Eğitimde birliği ve laikleşmeyi sağlayan temel kanunun amacını belirlemek.
Tevhid-i Tedrisat Kanunu'nun tüm okulları tek çatı (Maarif Vekaleti) altında toplayarak eğitimde ikiliği bitirdiği tespit edilir.
Bu yasa, azınlık ve yabancı okullar dahil ülkedeki bütün öğretim müesseselerini devlet denetimine sokarak laik eğitime geçişi kolaylaştırmıştır.
3
Kültür alanında tarih bilincini geliştirmeye yönelik çalışmayı incelemek.
Türk Tarih Kurumu'nun kurulmasının, Türklerin dünya tarihindeki yerini ve köklerini bilimsel esaslarla araştırmayı amaçladığı sonucuna varılır.
Millî kimliğin inşası için hanedan dışı ortak bir tarih anlatısının kurgulanması amaçlanmıştır.
4
Eğitim sisteminin müfredat ve idari yapısını düzenleyen kanunu eşleştirmek.
Maarif Teşkilatı Hakkında Kanun'un okul açmayı devlet kontrolüne bağlaması ve kademeleri düzenlemesi yönüyle eşleştiği netleştirilir.
Bu kanunla devletin izni olmadan okul açılması engellenerek eğitimde devlet denetimi tam olarak tesis edilmiştir.

Anahtar Kavram

Cumhuriyet Dönemi hukuk, eğitim ve kültür alanlarındaki inkılapların amaçları ve kurumsal sonuçları
Bu soruyu puanla