Examkin

Soru

Zorluk: ZorGenetik Şifre, Kodon ve Antikodon İlişkisi

Protein sentezi sürecinde görev alan farklı nükleik asit dizileri ile bu dizilerin işlevsel özellikleri ve birbirleriyle olan ilişkileri aşağıda verilmiştir. Sol sütunda yer alan nükleotit dizilerini, sağ sütundaki uygun açıklamalarla eşleştiriniz.

  • Kalıp DNA ipliğindeki 3′−TAS−5′3' - TAS - 5' dizisiTranskripsiyon sürecinde başlangıç kodonunun sentezi için doğrudan rehberlik eden nükleotit dizisidir.
  • mRNA üzerindeki 5′−UAG−3′5' - UAG - 3' dizisiRibozomun A bölgesine geldiğinde herhangi bir antikodonla eşleşmeyerek sentezi bitiren durdurma kodonudur.
  • tRNA üzerindeki 3′−UAC−5′3' - UAC - 5' dizisiBaşlangıç kodonuna uygun amino asidi taşıyan ve kodonla hidrojen bağları kurarak geçici olarak bağlanan yapıdır.
  • Kalıp olmayan DNA ipliğindeki 5′−ATG−3′5' - ATG - 3' dizisimRNA'daki kodon dizilişiyle (timin-urasil farkı hariç) birebir aynı olan ve kodlayan iplik olarak da bilinen kısımdır.

Cevap

Kalıp DNA'daki 3′−TAS−5′3' - TAS - 5' dizisi başlangıç kodonunun kalıbıdır; 5′−UAG−3′5' - UAG - 3' dizisi durdurma kodonudur; 3′−UAC−5′3' - UAC - 5' antikodonu başlangıç kodonuyla eşleşir; kalıp olmayan 5′−ATG−3′5' - ATG - 3' dizisi ise mRNA ile aynı nükleotit dizilimine sahiptir.
Doğru eşleştirmede; DNA'daki TAS dizisi başlangıç kodonunun kaynağıdır, UAG protein sentezini bitirir, UAC antikodonu başlangıç kodonunu tanır ve ATG dizisi mRNA'nın DNA üzerindeki kopyası (kodlayan iplik) gibidir.

Adım Adım Çözüm

1
Kalıp DNA'dan mRNA sentezi analiz edilir.
3′−TAS−5′3' - TAS - 5' kalıp ipliğinden 5′−AUG−3′5' - AUG - 3' başlangıç kodonu sentezlenir.
Transkripsiyon 3′→5′3' \rightarrow 5' yönündeki kalıp üzerinden 5′→3′5' \rightarrow 3' yönünde gerçekleşir.
2
Durdurma kodonları tanımlanır.
UAGUAG dizisinin translasyonu sonlandıran bir stop kodonu olduğu belirlenir.
UAAUAA, UAGUAG ve UGAUGA kodonlarının tRNA'da antikodon karşılığı yoktur.
3
Antikodon ve kodon arasındaki tamamlayıcılık kontrol edilir.
3′−UAC−5′3' - UAC - 5' antikodonunun 5′−AUG−3′5' - AUG - 3' kodonuyla hidrojen bağı kuracağı saptanır.
Kodon ve antikodon birbirine antiparalel ve baz eşleşmesi kurallarına (A-U, G-C) uygun bağlanır.
4
Kalıp olmayan iplik ile mRNA ilişkisi kurulur.
DNA'nın kalıp olmayan ipliği (5′−ATG−3′5' - ATG - 3') ile mRNA'nın (5′−AUG−3′5' - AUG - 3') aynı dizilimde olduğu görülür.
Kalıp olmayan iplik, mRNA sentezlenirken mRNA ile birebir aynı anlamlı sırayı korur.

Anahtar Kavram

Genetik bilginin DNA'dan mRNA ve tRNA'ya aktarımındaki nükleotit tamamlayıcılığı ve yön prensipleri.
Bu soruyu puanla

Konular

Genetik Şifre, Kodon ve Antikodon İlişkisi

Bu konudan daha fazla soru