Soru

Zorluk: ZorUygur Devleti ve Yerleşik Yaşama Geçişin Etkileri

Uygurların resmi yazıtlarından Karabalgasun Yazıtı'nda yer alan; *"Bu dinin (Maniheizm) kabulünden önce et yiyen ve kan içen bir millet idik, şimdi ise sebze yiyen ve pirinçle beslenen bir millet olduk. Çadırlar yerine saraylar ve şehirler kurduk..."* ifadeleri ile dönemin sosyo-ekonomik gelişmeleri dikkate alındığında, yerleşik yaşama geçişin Uygur Devleti ve toplumu üzerindeki etkileri hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

  1. A
    Tarımsal faaliyetlerin başlamasıyla birlikte mülkiyet ilişkileri değişmiş, bu durum ticaret ve borçlar hukukuna dair ilk yazılı sözleşmelerin hazırlanmasına zemin hazırlamıştır.
  2. B
    Maniheizm'in getirdiği ibadet ve beslenme kuralları, konut ve tapınak mimarisinin gelişmesinde ve yerleşim düzeninin kalıcı hale gelmesinde doğrudan rol oynamıştır.
  3. C
    Sanat anlayışında köklü bir değişim yaşanmış; taşınabilir araç-gereç sanatı yerini fresk, heykel ve duvar resmi gibi kalıcı ve yerleşik mekanlara özgü sanat dallarına bırakmıştır.
  4. Geleneksel Türk veraset sistemi ve kut inancı tamamen terk edilerek, teokratik ögelerden arındırılmış seküler bir devlet yönetimi benimsenmiştir.Cevap
  5. E
    Savunma ve askeri stratejiler değişmiş; göçebe dönemdeki geri çekilme ve yıpratma taktiklerinin yerini surlarla çevrili kentleri ve yerleşik alanları korumaya yönelik savunma savaşı almıştır.

Cevap

Geleneksel Türk veraset sistemi ve kut inancı tamamen terk edilerek, teokratik ögelerden arındırılmış seküler bir devlet yönetimi benimsenmiştir.
Uygurlar yerleşik yaşama geçtikten ve Maniheizm dinini benimsedikten sonra da Türk devlet geleneğinin temelini oluşturan egemenliğin tanrısal kaynaklı olması (kut) inancını ve veraset sistemini korumuşlardır. Hükümdarlar unvanlarında 'Tengride Kut Bulmuş' ifadesini kullanmaya devam etmişlerdir. Dolayısıyla devlet yönetiminin tamamen sekülerleştiği ve kut inancının bittiği söylenemez.

Adım Adım Çözüm

1
Karabalgasun Yazıtı'nda verilen ifadeleri analiz edin ve Maniheizm'in kabulünün yaşam tarzındaki etkilerini (beslenme, yerleşim) belirleyin.
Yazıtta çadırlar yerine sarayların kurulduğu ve et yemek yerine sebze yenmeye başlandığı belirtilmiştir. Bu durum yerleşik yaşama ve tarıma geçildiğini kanıtlar.
Metindeki ipuçlarını tarihsel kavramlarla ilişkilendirmek için.
2
Yerleşik yaşama geçişin ekonomik, hukuki, sanatsal ve askeri etkilerini seçeneklerle karşılaştırarak değerlendirin.
Tarımsal üretim yazılı hukuku; tapınak inşası mimariyi; kalıcı yaşam tarzı fresk sanatını; şehirleşme ise kale savunma stratejilerini doğurmuştur. Bu seçeneklerin hepsi tarihsel olarak doğrudur.
Çeldirici seçeneklerin doğruluk derecesini kontrol etmek için.
3
Uygur Devleti'nin yönetim yapısını inceleyerek veraset sistemi ve kut inancının akıbetini belirleyin.
Uygurlarda yerleşik yaşama geçilse de hükümdarların egemenliklerini kut inancına dayandırdıkları ve unvanlarında kut ibaresini kullandıkları görülür. Siyasi gelenekler korunmuştur.
Yanlış olan ve söylenemez nitelikteki seçeneği tespit etmek için.

Anahtar Kavram

Uygurlarda Yerleşik Yaşam ve Kültürel Değişim
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla