Examkin

Soru

Zorluk: OrtaOsmanlı Devleti'nde İç İsyanlar, Askeri ve Mali Çözülmeler

XVII. yüzyılda Osmanlı Devleti'nde yaşanan iç isyanlar, askeri ve mali çözülmelerle ilgili;

I. Tımar sisteminin aksaması taşrada güvenlik zafiyetine yol açmış ve Celali İsyanları'nın yayılmasını hızlandırmıştır.
II. Kapıkulu Ocaklarına devşirme kanununa aykırı olarak asker alınması, askeri disiplini bozarken hazine üzerindeki ulufe yükünü artırmıştır.
III. Taşradaki ayaklanmaların temel çıkış noktasını, Fransız İhtilali'nin yaydığı milliyetçilik ve bağımsızlık fikirleri oluşturmuştur.

yargılarından hangileri doğrudur?

  1. A
    Yalnız I
  2. B
    Yalnız II
  3. I ve IICevap
  4. D
    I ve III
  5. E
    I, II ve III

Cevap

I ve II ifadeleri doğrudur.
Birinci ve ikinci öncüllerde yer alan yargılar tarihsel olarak doğrudur. Tımar sisteminin bozulması taşrada güvenlik zafiyeti yaratarak Celali İsyanları'na zemin hazırlamış, Kapıkulu sistemine kanun dışı asker alımı ise ulufe harcamalarını artırmıştır. Üçüncü öncül ise kronolojik olarak tutarsızdır (anakronizm).

Adım Adım Çözüm

1
Tımar sisteminin etkilerini analiz etme.
Tımar sisteminin bozulması taşra güvenliğini sarsmış, dirlik sahiplerinin asker yetiştirememesine ve işsiz kalan köylülerin Celali isyanlarına katılmasına yol açmıştır. Dolayısıyla birinci öncül doğrudur.
Tımar ve Celali isyanları arasındaki neden-sonuç ilişkisini kurmak.
2
Kapıkulu askerî sistemindeki değişimi değerlendirme.
Devşirme nizamına aykırı şekilde yeniçeri ocağına asker alınması, ocak disiplinini çökertmiş ve maaş alan asker sayısını kontrolsüzce artırarak maliyeye büyük yük getirmiştir. Dolayısıyla ikinci öncül doğrudur.
Askeri bozulmanın hazineye olan mali etkisini saptamak.
3
Fransız İhtilali ve milliyetçilik akımının zaman dilimini inceleme.
Fransız İhtilali 1789'da gerçekleşmiştir. 17. yüzyıldaki Celali, Merkez (İstanbul) veya Suhte isyanlarında milliyetçilik ya da bağımsız devlet kurma fikri bulunmamaktadır. Dolayısıyla üçüncü öncül yanlıştır.
Tarihsel kronolojiyi test ederek anakronizmi tespit etmek.

Anahtar Kavram

XVII. Yüzyıl Osmanlı Askeri, Mali ve Sosyal Çözülmeleri
Bu soruyu puanla

Konular

Osmanlı Devleti'nde İç İsyanlar, Askeri ve Mali Çözülmeler