Soru

Zorluk: Çok zorİkinci Yeni Şiiri, 1960 Sonrası Toplumcu Şiir ve 1980 Sonrası Şiir

Bir panelde Cumhuriyet Dönemi Türk şiirindeki farklı yönelimler üzerine konuşan üç araştırmacının ifadeleri şöyledir:

* I. Araştırmacı: "Şiir, kitleleri harekete geçirecek dinamik bir güce sahip olmalıdır. Sanatçının görevi; toplumsal çelişkileri, işçi ve köylü sınıfının hak mücadelesini meydanların coşkulu sesiyle dile getirmektir. Bu anlayışta estetik, ideolojinin emrindedir."
* II. Araştırmacı: "Bizim için şiir, dilin alışılmış kalıplarını yıkma eylemidir. Anlamı silikleştirerek çağrışım dünyasını olabildiğince genişletmek gerekir. Soyutlama, imge ve akıl dışılık; insan ruhunun derinliklerini ve modern yaşamın anlamsızlığını anlatmanın tek yoludur."
* III. Araştırmacı: "1980'li yıllarla birlikte şiirimiz, önceki dönemin katı siyasal kavgalarından sıyrılarak kendi yatağına dönmüştür. Bu dönem şairleri; bireysel bunalımları ve büyük şehirdeki yalnızlığı işlerken geçmişin şiir birikimiyle kavga etmek yerine Divan, Halk ve mistik şiir gelenekleriyle estetik düzeyde barışmayı tercih etmişlerdir."

Buna göre, araştırmacıların bahsettiği şiir anlayışları ve temsilcileriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    I. araştırmacının işaret ettiği "1960 Sonrası Toplumcu Şiir" anlayışının önde gelen temsilcileri arasında Süreyya Berfe, Ataol Behramoğlu ve Nihat Behram yer alır.
  2. II. araştırmacının tanımladığı "İkinci Yeni" hareketine mensup olan Edip Cansever, Cemal Süreya ve Turgut Uyar gibi şairler ortak bir bildiriyle edebiyat dünyasına girmişlerdir.Cevap
  3. C
    III. araştırmacının sözünü ettiği şiirsel yönelimde yer alan şairler; tek bir ortak üslup veya manifesto etrafında toplanmamış, aksine çok sesli ve bireysel arayışların öne çıktığı bir yapı sergilemişlerdir.
  4. D
    I. araştırmacının bahsettiği toplumcu gerçekçi şiir; halkın sorunlarını anlatırken hitabet üslubundan ve geniş kitlelere seslenen sloganvari söylemlerden sıklıkla yararlanmıştır.
  5. E
    III. araştırmacının belirttiği geleneksel unsurlardan yararlanma eğilimi; bu dönemde mistik-metafizik duyarlılığıyla öne çıkan Hüseyin Atlansoy ve lirik-bireysel şiirleriyle tanınan Haydar Ergülen gibi isimlerin yapıtlarında gözlemlenebilir.

Cevap

İkinci Yeni hareketine mensup şairlerin ortak bir bildiriyle edebiyat dünyasına girdiğini savunan seçenek yanlıştır. Çünkü İkinci Yeni, Garip akımı ya da Yedi Meşaleciler gibi ortak bir bildiri veya manifesto ile ortaya çıkmış organize bir topluluk değildir.
İkinci Yeni şairlerinin ortak bir bildiriyle edebiyat dünyasına girdiğini belirten seçenek yanlıştır. İkinci Yeni; Garip, Yedi Meşaleciler veya Fecr-i Ati gibi ortak bir beyanname veya program etrafında birleşerek kurulmuş organize bir edebi grup değildir. Şairlerin bireysel arayışlarının benzer nitelikler taşıması sonucu eleştirmenler tarafından bu adla anılmışlardır.

Adım Adım Çözüm

1
Araştırmacıların ifadelerini analiz ederek temsil ettikleri şiir anlayışlarını tespit etme
I. araştırmacı '1960 Sonrası Toplumcu Şiir'i, II. araştırmacı 'İkinci Yeni'yi, III. araştırmacı ise '1980 Sonrası Şiir'i tanımlamaktadır.
Soruyu doğru çözebilmek için metinlerin hangi şiir hareketlerine ait olduğunu doğru saptamak gerekir.
2
Seçeneklerdeki şair-akım eşleşmelerini ve akımların özelliklerini kontrol etme
Süreyya Berfe, Ataol Behramoğlu ve Nihat Behram'ın 1960 sonrası toplumcu şiirde yer aldığı; Hüseyin Atlansoy ve Haydar Ergülen'in 1980 sonrası şiirinin temsilcileri olduğu doğrulanır. İkinci Yeni şairlerinin poetik özellikleri ve 1980 sonrası şiirinin çok sesli yapısı da tarihsel gerçeklerle uyumludur.
Tarihsel ve edebi bilgilerin doğruluğunu test ederek yanlış olan iddiayı belirlemek gerekir.
3
İkinci Yeni şiir topluluğunun oluşum sürecini değerlendirme
İkinci Yeni şairlerinin (Edip Cansever, Cemal Süreya, Turgut Uyar vb.) ortak bir manifesto yayımlamadığı, bağımsız arayışlarının eleştirmenler (özellikle Muzaffer İlhan Erdost) tarafından sonradan bir başlık altında toplandığı belirlenir.
Topluluğun edebi ortaya çıkış biçiminin 'ortak bildiri'ye dayandığı iddiasının yanlışlığını kesinleştirmek için bu adım gereklidir.

Anahtar Kavram

Cumhuriyet Dönemi Türk Şiiri topluluklarının oluşum biçimleri, poetikaları ve temsilcileri
Bu soruyu puanla