Examkin

Soru

Zorluk: Ortaİslamiyet Öncesi Türk Destanları

İslamiyet öncesi Türk destanlarının oluştukları tarihî dönemler ve temsil ettikleri Türk boyları ile devletleri göz önünde bulundurulduğunda, aşağıda özetleri verilen destanların kronolojik olarak en eskiden en yeniye doğru sıralanışı nasıl olmalıdır?

  1. 1Saka Türklerinin hükümdarının İranlılarla yaptığı savaşları ve yiğitliklerini anlatan, Şehname'de 'Afrasyab' adıyla anılan kahramanın maceralarını konu edinen destan
  2. 2Hun hükümdarı Mete Han'ın doğumu, gerçekleştirdiği fetihler ve yurdu oğulları arasında paylaştırması etrafında şekillenen destan
  3. 3Göktürklerin bir yenilgi sonrası sığındıkları gizli vadide çoğalıp demir dağı eriterek oradan çıkışlarını ve yurtlarını geri alışlarını anlatan destan
  4. 4Uygur Türklerinin kutsal kabul ettikleri taşın Çinlilere verilmesinin ardından yurtlarında başlayan büyük kuraklık ve kıtlık yüzünden güneye göç edişlerini ele alan destan

Cevap

Doğru sıralama şu şekildedir: Saka dönemini temsil eden destan, Hun dönemini temsil eden destan, Göktürk dönemini temsil eden destan ve en son Uygur dönemini temsil eden destan.
Destanlar oluştukları tarihsel dönemlerin kronolojik sırasına göre en eskiden en yeniye doğru sıralandığında; Saka dönemi destanı en başta, ardından Hun dönemi destanı, daha sonra Göktürk dönemi destanı ve son olarak Uygur dönemi destanı gelmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Destanların hangi tarihî dönem ve toplulukla ilişkili olduğunu tespit edin.
Şehname'de geçen Afrasyab Saka hükümdarı Alp Er Tunga'dır (Saka dönemi). Mete Han'ın hayatı Hun dönemini (Oğuz Kağan Destanı), demir dağın eritilmesi Göktürk dönemini (Ergenekon Destanı), kutsal kaya ise Uygur dönemini (Göç Destanı) temsil eder.
Destanların kronolojik sıralamasını yapabilmek için öncelikle hangi devlet/topluluk dönemine ait olduklarını belirlemek gerekir.
2
Temsil edilen devletlerin/toplulukların tarih sahnesindeki yerini kronolojik olarak sıralayın.
Saka Türkleri (MÖ 7. yy) -> Hun Türkleri (MÖ 2. yy) -> Göktürkler (MS 6-8. yy) -> Uygurlar (MS 8-9. yy) sıralaması elde edilir.
Devletlerin kuruluş ve etkinlik dönemleri, destanların oluşum çağlarını doğrudan belirler.
3
Belirlenen bu kronolojiye göre destanları en eskiden en yeniye doğru dizin.
Alp Er Tunga Destanı, Oğuz Kağan Destanı, Ergenekon Destanı ve Göç Destanı sırası elde edilir.
Elde edilen devlet kronolojisi destanların zaman sıralamasını belirlemede doğrudan rehberdir.

Anahtar Kavram

İslamiyet Öncesi Türk Destanlarının Kronolojik Sıralaması
Bu soruyu puanla

Konular

İslamiyet Öncesi Türk Destanları

Bu konudan daha fazla soru