Soru

Zorluk: ZorÜretim, Dağıtım ve Tüketim Sektörleri ile Bunları Etkileyen Beşeri ve Doğal Faktörler

Hazar Havzası'nda üretilen ham petrolün, Türkiye üzerinden ulusal ve uluslararası pazarlara ulaştırılması sürecinde gerçekleşen beşeri ve doğal faktörlere bağlı aşamalar aşağıda karışık olarak verilmiştir.

Bu aşamaların coğrafi açıdan hammadde kaynağından başlayarak nihai tüketiciye kadar uzanan süreç sırasına göre doğru dizilişini belirleyiniz.

  1. 1Hazar Havzası'ndaki karasal alanlardan ham petrolün sondaj yöntemiyle yeryüzüne çıkarılması
  2. 2Çıkarılan ham petrolün Bakü-Tiflis-Ceyhan (BTC) Boru Hattı ile Akdeniz kıyısındaki Ceyhan Deniz Terminali'ne nakledilmesi
  3. 3Ceyhan Deniz Terminali'nden tanker gemileriyle ham petrolün İzmir-Aliağa'daki rafineriye taşınması
  4. 4Aliağa Rafinerisi'nde işlenen petrolün akaryakıta dönüştürülerek kara yolu tankerleriyle Türkiye genelindeki istasyonlara sevk edilmesi
  5. 5Akaryakıt istasyonlarındaki pompalar aracılığıyla tüketicilerin araçlarına yakıt dolumu gerçekleştirilmesi

Cevap

Süreç sırasıyla petrolün Hazar Havzası'ndan çıkarılması, BTC Boru Hattı ile Ceyhan Limanı'na nakledilmesi, deniz yolu tankerleriyle Aliağa Rafinerisi'ne taşınması, rafineride akaryakıta dönüştürülerek istasyonlara sevk edilmesi ve nihayetinde araç sahipleri tarafından tüketilmesidir.
Süreç hammadde çıkarımı ile başlar (birincil üretim), boru hattıyla limana ulaştırılır (dağıtım), deniz yoluyla rafineriye sevk edilir (dağıtım), rafineride mamul maddeye dönüştürülüp iç piyasaya sunulur (üretim-dağıtım) ve nihayetinde araçlarda kullanılarak tüketilir (tüketim).

Adım Adım Çözüm

1
Hammadde üretim kaynağının belirlenmesi
Hazar Havzası'nda sondajla ham petrol çıkarılması.
Ekonomik faaliyet zincirinin ilk adımı her zaman hammadde temini yani birincil üretimdir.
2
Birincil taşıma kanalının belirlenmesi
Petrolün BTC Boru Hattı ile Ceyhan Limanı'na nakledilmesi.
Hazar Havzası kapalı bir havza olup açık denizlere doğrudan çıkışı bulunmadığından karasal boru hatlarıyla Akdeniz gibi açık deniz limanlarına taşınması gerekir.
3
Sanayi tesisine ulaştırma kanalının belirlenmesi
Liman terminalinden Aliağa Rafinerisi'ne tankerlerle deniz yolu sevkiyatı yapılması.
Liman terminaline gelen petrolün işlenip mamul maddeye dönüştürüleceği rafineriye sevk edilmesi gerekir.
4
İkincil üretim ve iç pazara dağıtımın belirlenmesi
Aliağa Rafinerisi'nde petrolün akaryakıta dönüştürülerek kara yolu tankerleriyle istasyonlara sevk edilmesi.
Rafineride işleme ikincil sanayi üretimidir, ardından mamul maddenin tüketim noktalarına dağıtımı başlar.
5
Tüketim aşamasının belirlenmesi
İstasyonlarda araçlara yakıt dolumu yapılarak tüketilmesi.
Tüketiciyle buluşma, bu ekonomik zincirin son halkasını oluşturur.

Anahtar Kavram

Üretim, dağıtım ve tüketim sektörleri arasındaki ilişkiler ile ulaşım sistemlerinin bu süreçteki rolü
Bu soruyu puanla