Aşağıda, küresel ölçekte farklı ekonomik ve doğal kaynak profillerine sahip iki ülkenin genel özellikleri verilmiştir:
* I. Ülke: Sermaye birikimi yüksek, modern teknoloji kullanımı gelişmiş ve iş gücü niteliklidir. Ancak sanayisinde ihtiyaç duyduğu demir, petrol ve kömür gibi temel kaynaklar bakımından büyük oranda dışa bağımlıd��r.
* II. Ülke: Kobalt, altın, bakır gibi zengin yer altı kaynaklarına sahiptir. Buna karşın, ülke genelinde birincil ekonomik faaliyetler yoğunlukta olup dış ticarette hammadde ihracatı ön plandadır.
Bu ülkelerin sahip olduğu ekonomik ve doğal kaynak özellikleri dikkate alındığında, aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?
- AI. ülke, doğal kaynak yönünden fakir olduğu için sanayi ürünleri üretiminde dışa bağımlı ve az gelişmiş bir ekonomik yapıya sahiptir.
- BII. ülke, zengin doğal kaynak potansiyeline sahip olduğu için küresel pazarda yüksek katma değerli sanayi ürünleri ihraç etmektedir.
- I. ülke sermaye ve teknoloji gücüyle hammadde eksikliğini ithalatla kapatırken, II. ülke kaynaklarını işleyecek sanayi altyapısından yoksundur.Cevap
- DII. ülkede çalışan nüfusun sektörel dağılımında sanayi ve hizmet sektörlerinin payı, tarım ve madencilik gibi birincil faaliyetlerden daha fazladır.
- EI. ülkede dış ticaret gelirleri içerisinde hammadde ihracatı, mamul madde ihracatına göre daha yüksek bir orana sahiptir.
Cevap
I. ülke sermaye ve teknoloji gücüyle hammadde eksikliğini ithalatla kapatırken, II. ülke kaynaklarını işleyecek sanayi altyapısından yoksundur.
Doğru yargı, sanayileşmiş fakat kaynak fakiri olan ülkenin hammadde ithal ederek bu açığı kapatması, buna karşın kaynak zengini ama sanayileşmemiş ülkenin kendi kaynağını işleyememesidir. Bu durum, gelişmiş ülkelerin dışarıdan hammadde alıp mamul madde satma eğilimi ile gelişmemiş ülkelerin kaynaklarını doğrudan ham satma eğilimiyle örtüşmektedir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Ülkelerin gelişmişlik düzeyleri ile doğal kaynakların işlenmesi, ihracatı ve ithalatı arasındaki ilişki.