Examkin

Soru

Zorluk: ZorJeopolitik Kavramı ve Türkiye'nin Jeopolitik Konumunun Unsurları

Türkiye’nin dış politikasında ve küresel ilişkilerinde yön belirleyici olan jeopolitik konumunun analizi yapılırken kullanılan unsurlar; fiziki coğrafyaya dayalı "statik (değişmeyen) unsurlar" ile beşerî, ekonomik ve siyasi coğrafyaya dayalı "dinamik (değişen) unsurlar" olarak sınıflandırılır. Genellikle statik unsurlar dinamik unsurların gelişmesi için bir zemin hazırlasa da bazı durumlarda dinamik unsurlardaki değişimler statik unsurların önem derecesini doğrudan etkileyebilir.

Buna göre, Türkiye’nin jeopolitiğiyle ilgili aşağıdaki durumlardan hangisi, dinamik unsurların zamanla değişerek ülkenin sahip olduğu statik unsurlardan birinin stratejik değerini doğrudan etkilediğine örnek gösterilebilir?

  1. A
    Akdeniz iklim özelliklerinin görülmesine bağlı olarak güney kıyılarında turizm sezonunun uzun sürmesi ve bu durumun turizm gelirlerini artırması
  2. B
    Alp-Himalaya kıvrım kuşağında yer alması nedeniyle linyit, bor ve jeotermal gibi enerji ve maden kaynakları rezervlerinin sanayide hammadde olarak kullanılması
  3. C
    Üç tarafının denizlerle çevrili bir yarımada olması nedeniyle deniz turizmi ve liman taşımacılığı faaliyetlerinin ülke genelinde yaygınlaşması
  4. Karadeniz havzasındaki ülkelerin ekonomik faaliyetlerinin ve deniz ticaret hacimlerinin artmasıyla, İstanbul ve Çanakkale boğazlarının küresel ölçekteki stratejik öneminin yükselmesiCevap
  5. E
    Fırat ve Dicle nehirleri üzerinde inşa edilen barajlar sayesinde tarımda sulama imkânlarının artması ve tarımsal verimliliğin yükselmesi

Cevap

Karadeniz havzasındaki ülkelerin ekonomik faaliyetlerinin ve deniz ticaret hacimlerinin artmasıyla, İstanbul ve Çanakkale boğazlarının küresel ölçekteki stratejik öneminin yükselmesi
Doğru cevap, Karadeniz havzasındaki ülkelerin ekonomik faaliyetlerinin ve deniz ticaret hacimlerinin artmasıyla boğazların öneminin yükselmesidir. Bu seçenekte, dinamik bir süreç olan bölgesel ekonomik ve ticari gelişmelerin, fiziki (statik) bir unsur olan boğazların stratejik/jeopolitik değerini doğrudan etkilediği belirtilmiştir. Diğer durumlarda ise fiziki coğrafya özellikleri (iklim, jeolojik yapı, yarımada olma, su kaynakları) gibi statik unsurların beşerî ve ekonomik faaliyetleri (turizm, sanayi, ulaşım, tarım) etkilemesi söz konusudur.

Adım Adım Çözüm

1
Jeopolitiğin statik ve dinamik unsurlarını belirlemek.
İstanbul ve Çanakkale boğazları, nehirler, yarımada olma, jeolojik yapı ve iklim özellikleri fiziki coğrafya ile ilişkili oldukları için statik (değişmeyen) unsurlardır. Ekonomik faaliyetler, ticaret hacmi, turizm, sanayi ve tarımsal üretim ise beşerî ve ekonomik coğrafya ile ilişkili oldukları için dinamik (değişen) unsurlardır.
Soruda istenen etkileşimin yönünü doğru analiz edebilmek için öncelikle hangi unsurların statik, hangilerinin dinamik olduğunu ayırt etmek gerekir.
2
Seçeneklerdeki etkileşimin yönünü analiz etmek.
İklimin turizmi etkilemesi (statik -> dinamik), jeolojik yapının sanayiyi etkilemesi (statik -> dinamik), yarımada konumunun taşımacılığı etkilemesi (statik -> dinamik) ve nehirlerin tarımsal sulamayı etkilemesi (statik -> dinamik) süreçlerini barındırır. Karadeniz havzasındaki ticari gelişmelerin (dinamik) boğazların stratejik önemini etkilemesi ise dinamik bir unsurun statik bir unsura olan etkisidir.
Sorunun kökünde belirtilen 'dinamik unsurların zamanla değişerek statik unsurların değerini etkilemesi' yönündeki ilişkiyi bulmak.
3
Doğru seçeneği doğrulamak.
Karadeniz ticaret hacminin artmasının boğazların değerini etkilemesi durumu aranan dinamik -> statik etkileşim yönüne tam olarak uymaktadır.
Sorunun kökündeki şartı sağlayan tek seçeneğin bu olduğunu kesinleştirmek.

Anahtar Kavram

Jeopolitik konumun statik (fiziki) ve dinamik (beşerî/ekonomik) unsurları arasındaki nedensellik ilişkileri
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Jeopolitik Kavramı ve Türkiye'nin Jeopolitik Konumunun Unsurları