Soru

Zorluk: OrtaTürk Adının Anlamı ve Coğrafi Mekan

İlk ve Orta Çağlarda Türklerin ana yurdu olan Orta Asya'nın coğrafi özellikleri ile bu özelliklerin Türk topluluklarının yaşam tarzı, sosyo-ekonomik ve askeri yapıları üzerindeki etkilerini doğru bir şekilde eşleştiriniz.

  • Bozkır ikliminin egemen olması ve geniş otlakların bulunmasıTemel geçim kaynağının hayvancılığa dayanması ve konargöçer yaşam tarzının benimsenmesi
  • Bölgenin yüksek sıradağlarla çevrili olup deniz etkilerine tamamen kapalı olmasıŞiddetli karasal iklim koşullarının görülmesi ve mevsimlik yayla-kışlak göçlerinin yapılması
  • Coğrafyanın tarımsal üretime sınırlı ölçüde izin vermesi ve kurak yapısıToprağa bağlı özel mülkiyetin gelişmemesi ve sınıfsız bir toplumsal yapının oluşması
  • Zengin metal ve cevher yataklarının (özellikle demir) bulunmasıMetalürji alanında uzmanlaşılması ve askeri/ekonomik güç unsuru olan teçhizatların üretilmesi

Cevap

Bozkır iklimi ve otlakların varlığı hayvancılık ve konargöçerlikle; yüksek dağlarla çevrili karasal yapı sert iklim ve yaylak-kışlak göçleriyle; tarım yetersizliği özel mülkiyetin gelişmemesi ve sınıfsız toplum yapısıyla; zengin demir yatakları ise madencilik ve askeri teçhizat üretimiyle eşleşmektedir.
Doğru eşleştirmede bozkır ve otlak varlığı hayvancılık/konargöçerlik ile; yüksek dağların yarattığı karasal iklim yayla-kışlak döngüsü ile; tarım azlığı sınıfsız toplum ve özel mülkiyetin gelişmemesi ile; demir yatakları ise madencilik/silah teçhizatı üretimi ile ilişkilendirilmiştir. Bu ilişkilerin tamamı Orta Asya coğrafyasının Türk kültürüne etkilerini MEB müfredatına uygun olarak açıklamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Coğrafi özelliklerin ekonomik sonuçları incelenir.
Geniş otlakların varlığı doğrudan hayvancılık ve konargöçer yaşam tarzını gerektirir.
Bozkır kültürünün temeli hayvancılığa ve otlak arayışına dayanır.
2
Yeryüzü şekillerinin iklim ve yaşam üzerindeki etkisi analiz edilir.
Deniz etkisine kapalı dağlık çevre, sert karasal iklim şartları yaratarak yaylak-kışlak hayatını zorunlu kılar.
İklim şartları göçebe hayatın mevsimsel döngüsünü belirler.
3
Tarımsal kısıtlılığın sosyal yapıya yansıması değerlendirilir.
Tarımın yapılamaması toprağa bağlı mülkiyeti engeller ve sınıf farklılıklarının önüne geçer.
Toprak mülkiyetinin olmaması feodal sınıfların oluşmasını engellemiştir.
4
Maden kaynaklarının askeri ve teknolojik üretime etkisi belirlenir.
Demir madeninin varlığı madencilikte uzmanlaşma ve gelişmiş askeri teçhizat üretimiyle sonuçlanır.
Maden işlemeciliği Türklerin askeri teşkilatlanmasında en önemli güç kaynaklarından biridir.

Anahtar Kavram

Orta Asya'nın coğrafi özelliklerinin ilk Türk topluluklarının sosyal, ekonomik ve askeri yaşam tarzı üzerindeki belirleyici etkisi.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla