Soru

Zorluk: ZorToplumsal Değişme ve Türleri

Bir toplumda sanayileşmeye bağlı olarak fabrikaların kurulması, tarım sektöründeki iş gücünün sanayi ve hizmet sektörüne kaymasına neden olmuştur. Kırsal bölgelerden kente göç eden aileler, geleneksel geniş aile bağlarını korumaya çalışsalar da zamanla kent yaşamının getirdiği ekonomik koşullar nedeniyle çekirdek aile yapısını benimsemişlerdir. Kentteki yeni iş kollarında çalışan bireylerin gelir d��zeylerinin yükselmesiyle birlikte toplumsal tabakadaki konumları değişmiş, eğitim olanaklarının artmasıyla da yeni kültürel değerler ve tüketim alışkanlıkları kazanmışlardır.

Bu parçada betimlenen toplumsal süreçler dikkate alındığında, toplumsal değişme ve türleri ile ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılabilir?

  1. A
    Bireylerin gelir düzeylerinin yükselmesiyle toplumsal tabakadaki konumlarının değişmesi, bireyin benzer bir yaşam düzeyinde kalarak sadece meslek değiştirmesini ifade eden yatay hareketliliktir.
  2. B
    Kent yaşamına uyum sağlanması s��recinde yeni kültürel değerlerin kazanılması, göç edenlerin kendi kültürel kimliklerini tamamen yitirerek baskın kent kültüründe erimesini ifade eden asimilasyon sürecidir.
  3. Sanayileşme ve göçün aile yapısını ve kültürel değerleri dönüştürmesi, belirli bir yön veya değer yargısı (ilerleme veya gerileme) atfedilmeden açıklanan, nesnel ve çok boyutlu bir toplumsal değişme sürecidir.Cevap
  4. D
    Geniş aileden çekirdek aileye geçiş, çekirdek ailenin geleneksel değerleri korumada daha başarılı olduğunu gösteren ve toplumsal değişmeden bağımsız gerçekleşen bir süreçtir.
  5. E
    Fabrikalarda çalışan bireylerin üstlendiği yeni iş kolları, toplumsal statüleri ifade ederken, bu iş kollarının gerektirdiği davranış kalıpları ise toplumsal roldür; dolayısıyla parçada bahsedilen tüm değişimler yalnızca statü ve rol düzeyinde kalmıştır.

Cevap

Sanayileşme ve göçün aile yapısını ve kültürel değerleri dönüştürmesi, belirli bir yön veya değer yargısı (ilerleme veya gerileme) atfedilmeden açıklanan, nesnel ve çok boyutlu bir toplumsal değişme sürecidir.
Toplumsal değişme, toplumsal yapıda, ilişkilerde ve kurumlarda zaman içinde meydana gelen her türlü farklılaşmayı ifade eden nesnel ve değer yargılarından bağımsız bir kavramdır. Parçada sanayileşme (ekonomik/teknolojik) ve göç (demografik) faktörlerinin etkisiyle aile yapısı, tabakalaşma ve kültürel değerlerde meydana gelen değişimler anlatılmaktadır. Bu durum, toplumsal değişmenin çok boyutlu olduğunu ve herhangi bir iyi/kötü, ilerleme/gerileme gibi değer yargısı içermeksizin gerçekleştiğini gösterir. Bu nedenle doğru yanıt, sanayileşme ve göçün aile yapısını ve kültürel değerleri dönüştürmesinin nesnel ve çok boyutlu bir toplumsal değişme süreci olduğunu belirten seçenektir.

Adım Adım Çözüm

1
Paragraftaki temel toplumsal süreçleri ve değişimin kaynaklarını belirleme.
Sanayileşme (ekonomik/teknolojik faktör) ve göç (demografik faktör) süreçlerinin aile yapısını ve kültürel değerleri değiştirdiği tespit edilmiştir.
Toplumsal değişmeyi tetikleyen faktörlerin ve bunların hangi kurumlarda değişime yol açtığının anlaşılması için bu analiz gereklidir.
2
Toplumsal değişme kavramının sosyolojik tanımı ile seçeneklerdeki yargıları karşılaştırma.
Toplumsal değişmenin nesnel, yön belirtmeyen (değer yargısından bağımsız) ve çok boyutlu bir yapı gösterdiği doğrulanmıştır.
YKS felsefe grubu sorularında toplumsal değişme (nesnel) ile toplumsal ilerleme (öznel/değer yüklü) kavramlarının ayrımını doğru yapabilmek için bu değerlendirme kritiktir.

Anahtar Kavram

Toplumsal değişme ve toplumsal ilerleme arasındaki fark ile toplumsal değişmenin nesnel niteliği.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla