Examkin

Soru

Zorluk: OrtaEdebi Sanatlar (Söz Sanatları)

Aşağıdaki sol sütunda verilen şiir dizelerini, sağ sütunda verilen en belirgin edebî sanatlarla doğru şekilde eşleştiriniz.

  • Sular mı yandı? Neden tunca benziyor mermer?
    Gökyüzünün bu rengi de nereden çıktı?    Tecahül-i arif
  • Aşkın sihirli şarkısı yüzlerce dilde var
    Her kalp onu kendi nağmesiyle fısıldar    Mecaz-ı mürsel
  • Ağlarım hatıra geldikçe gülüştüklerimiz
    Hani o hiç bitmeyecek sanılan günlerimiz    Tezat
  • Sen yoksun diye bahçemde çiçekler açmıyor
    Gökyüzü bile bugün yas tutuyor sanki    Hüsn-i talil

Cevap

Birinci dize tecahül-i arif, ikinci dize mecaz-ı mürsel, üçüncü dize tezat ve dördüncü dize hüsn-i talil sanatıyla eşleşmektedir.
Verilen dizelerdeki en belirgin edebi sanatlar sırasıyla tecahül-i arif (bilmezden gelme), mecaz-ı mürsel (ad aktarması), tezat (karşıtlık) ve hüsn-i talil (güzel nedene bağlama) şeklindedir.

Adım Adım Çözüm

1
İlk dizedeki 'suların yanması' ve 'mermerin tunca benzemesi' gibi şaşkınlık belirten ifadeleri incelemek.
Şairin gün batımı sırasındaki doğal renk değişimlerini bilmesine rağmen soru yoluyla bilmezden geldiği saptanır. Bu durum tecahül-i arif sanatını gösterir.
Tecahül-i arif, bilinen bir durumu nükte veya sanatsal etki oluşturmak amacıyla bilmezden gelme sanatıdır.
2
İkinci dizedeki 'kalp' sözcüğünün kullanım amacını ve neyi temsil ettiğini analiz etmek.
'Kalp' sözcüğüyle aslında aşkı hisseden 'insan' kastedilmiştir ve bu aktarım benzetme amacı taşımamaktadır. Bu durum mecaz-ı mürsel sanatını gösterir.
Mecaz-ı mürsel, bir sözcüğün benzetme amacı güdülmeden, parça-bütün veya iç-dış gibi ilişkilerle başka bir sözcük yerine kullanılmasıdır.
3
Üçüncü dizede yer alan 'ağlamak' ve 'gülüşmek' kelimelerinin anlamsal karşıtlığını belirlemek.
Birbirine zıt duygusal durumları temsil eden ağlamak ve gülüşmek kelimelerinin bir arada kullanılmasıyla tezat sanatı oluşturulmuştur.
Tezat, karşıt kavramların veya birbirine zıt durumların bir arada ifade edilmesi sanatıdır.
4
Dördüncü dizedeki doğa olaylarının (çiçeklerin açmaması, gökyüzünün yas tutması) gerekçesini incelemek.
Doğal durumların sevgilinin yokluğuna bağlanarak açıklandığı görülür. Bu durum hüsn-i talil sanatını gösterir.
Hüsn-i talil, bir doğa olayını ya da durumu gerçek sebebinin dışındaki şairane ve güzel bir nedene bağlama sanatıdır.

Anahtar Kavram

Edebi Sanatlar (Söz Sanatları)
Bu soruyu puanla

Konular

Edebi Sanatlar (Söz Sanatları)

Bu konudan daha fazla soru