Soru

Zorluk: ZorToplumsal Yapı Kavramı ve Unsurları

Bir sosyolojik araştırmada, bir nehrin yatağının deği��tirilmesi sonucu tarım arazileri baraj gölü altında kalan bir köy halkının, devlet eliyle inşa edilen yeni ve modern bir yerleşim merkezine nakledilmesi süreci incelenmiştir. Araştırma bulgularına göre; yeni yerleşimde konutların mimari yapısının (apartman tipi) komşuluk ilişkilerini zayıflattığı, köydeki geleneksel dayanışma biçimlerinin (imece) yerini bireysel çözümlere bıraktığı ve genç kuşakta akrabalık bağlarının eski önemini yitirdiği gözlenmiştir.

Buna göre, köy halkının yaşadığı bu süreç toplumsal yapının unsurları bağlamında aşağıdakilerden hangisiyle en doğru şekilde açıklanabilir?

  1. Maddi yapı unsurlarından yerleşim biçimi ve fiziki çevrenin değişmesi, manevi yapıyı oluşturan sosyal ilişkiler ve değerler üzerinde dönüştürücü bir etki yapmıştır.Cevap
  2. B
    Bireylerin toplumsal statülerinde meydana gelen değişimlerin, üstlendikleri toplumsal rollerin fiziki çevre üzerindeki baskısını tamamen ortadan kaldırmasıyla açıklanır.
  3. C
    Köy halkının başka bir bölgeye taşınmasının dikey hareketlilik kapsamında değerlendirilmesi ve bu durumun manevi değerleri doğrudan yükseltmesiyle açıklanır.
  4. D
    Yeni yerleşim yerindeki kültürel unsurların köy halkını asimile etmesi ve toplumsal bütünleşmeyi en üst düzeye ulaştırmasıyla açıklanır.
  5. E
    Modern konutların çekirdek aileden geniş aileye geçişi tetikleyerek fiziki ve toplumsal yapıyı yeniden şekillendirmesiyle açıklanır.

Cevap

Maddi yapı unsurlarından yerleşim biçimi ve fiziki çevrenin değişmesi, manevi yapıyı oluşturan sosyal ilişkiler ve değerler üzerinde dönüştürücü bir etki yapmıştır.
Maddi yapı unsurlarından yerleşim biçimi ve fiziki çevrenin değişmesi, manevi yapıyı oluşturan sosyal ilişkiler ve değerler üzerinde dönüştürücü bir etki yapmıştır ifadesi doğrudur. Çünkü köy halkının baraj nedeniyle apartman tipi konutlara taşınması fiziki/maddi yapıda bir değişimdir. Bu durumun komşuluk ilişkilerini zayıflatması ve geleneksel yardımlaşmayı bitirmesi ise manevi yapının (değerler, ilişkiler) maddi yapıdan etkilendiğini açıkça gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Parçadaki maddi (fiziki) yapı unsurlarını belirleme.
Baraj yapımı, tarım arazilerinin sular altında kalması ve apartman tipi konutlara geçiş maddi yapı unsurlarıdır.
Toplumsal yapının maddi unsurları arasında coğrafi çevre, nüfus ve yerleşim biçimleri yer alır.
2
Parçadaki manevi (kültürel/sosyal) yapı unsurlarını belirleme.
Komşuluk ilişkilerinin zayıflaması, imece usulü dayanışmanın azalması ve akrabalık bağlarının değişmesi manevi yapı unsurlarıdır.
Toplumsal yapının manevi unsurları sosyal ilişkileri, değerleri, normları ve kurumları kapsar.
3
Maddi ve manevi unsurlar arasındaki nedensellik ilişkisini analiz etme.
Fiziki çevredeki (maddi yapı) değişimin, ilişkileri ve değerleri (manevi yapı) doğrudan dönüştürdüğü sonucuna ulaşılır.
Toplumsal yapının maddi tabanındaki değişimler, onun üzerinde yükselen kültürel ve sosyal ilişkileri şekillendirir.

Anahtar Kavram

Toplumsal yapıyı oluşturan maddi ve manevi unsurlar arasındaki etkileşim.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla