Soru

Zorluk: OrtaDivânu Lugâti't-Türk

Divânu Lugâti't-Türk'ün genel özellikleri, yazılış amacı ve yapısına dair sol sütunda verilen kavramları, sağ sütunda verilen en uygun açıklamalarla eşleştiriniz.

  • El-Muktedî bi-EmrillahKaşgarlı Mahmut'un Türkçenin önemini ve zenginliğini göstermek amacıyla hazırladığı sözlüğü sunduğu Abbasi halifesi.
  • Hakaniye TürkçesiEserdeki Türkçe sözcüklerin derlendiği ve Geçiş Dönemi Türk edebiyatının temelini oluşturan edebi yazı dili.
  • ArapçaEserde Türkçe kelimelerin anlamlarını açıklamak ve dil bilgisi kurallarını aktarmak için kullanılan esas dil.
  • BalasagunKaşgarlı Mahmut'un eserinin sonuna eklediği ilk Türk dünyası haritasının merkezinde yer alan tarihi şehir.

Cevap

El-Muktedî bi-Emrillah ile sözlüğün sunulduğu Abbasi halifesi; Hakaniye Türkçesi ile Geçiş Dönemi Türk edebi yazı dili; Arapça ile Türkçe kelimelerin anlamlarını açıklamak için kullanılan esas dil; Balasagun ile haritanın merkezinde yer alan tarihi şehir eşleşmektedir.
Doğru eşleştirmede: El-Muktedî bi-Emrillah eserin sunulduğu Abbasi halifesi açıklamasıyla; Hakaniye Türkçesi eserin temel yazı dili açıklamasıyla; Arapça kelimelerin anlamlarının açıklandığı aracı dil açıklamasıyla; Balasagun ise haritanın merkezindeki şehir açıklamasıyla eşleşir.

Adım Adım Çözüm

1
İlk kavram olan El-Muktedî bi-Emrillah'ın Divânu Lugâti't-Türk ile olan tarihi ilişkisi belirlenir.
Bu isim, Kaşgarlı Mahmut'un Bağdat'ta tamamladığı sözlüğü sunduğu Abbasi halifesidir.
Eserin ithaf edildiği makamı ve kişiyi doğru eşleştirmek için.
2
İkinci kavram olan Hakaniye Türkçesi incelenir.
Hakaniye Türkçesi (Karahanlı Türkçesi), eserdeki kelimelerin ve Geçiş Dönemi eserlerinin yazıldığı edebi Türk yazı dilidir.
Eserin dilsel temelini oluşturan edebi lehçeyi bulmak için.
3
Üçüncü kavram olan Arapça kelimesinin eserdeki rolü tespit edilir.
Divânu Lugâti't-Türk, Araplara Türkçe öğretmeyi amaçladığından açıklama dili Arapçadır.
Sözlükte Türkçe kelimelerin anlamlandırılmasında kullanılan aracı dili belirlemek için.
4
Dördüncü kavram olan Balasagun coğrafi adının eserdeki yeri bulunur.
Balasagun, eserin sonundaki meşhur Türk dünyası haritasının tam merkez noktası olarak çizilmiştir.
Haritada merkez kabul edilen ve önem verilen şehri saptamak için.

Anahtar Kavram

Divânu Lugâti't-Türk'ün yazar metodu, ithaf edildiği şahsiyet, yazım dili, lehçe özellikleri ve harita bilgisi.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla