Soru

Zorluk: ZorKarlofça ve İstanbul Antlaşmaları ile Değişen Osmanlı Siyaseti

Kutsal İttifak Savaşları sonrasında imzalanan Karlofça Antlaşması (1699) görüşmelerinde Osmanlı Devleti, tarihinde ilk kez İngiltere ve Hollanda gibi devletlerin ara buluculuğunu kabul etmek zorunda kalmış ve antlaşma metnini Avusturya’nın garantörlüğünde imzalamıştır.

Bu gelişme ve antlaşma şartları göz önüne alındığında, Osmanlı dış siyasetinde meydana gelen değişimle ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Fetihçi ve genişlemeci politikalardan tamamen vazgeçilerek Batı tarzında seküler bir dış politika çizgisine kesin geçiş yapılmıştır.
  2. B
    Avrupa devletler hukukunun (hukuk-ı düvel) dışlanmasıyla, egemenlik haklarının tek taraflı olarak korunması ilkesi güvence altına alınmıştır.
  3. Askerî üstünlüğün kaybedilmesiyle birlikte tek taraflı diplomasi anlayışı terk edilmiş ve Avrupa devletler arası dengelerden yararlanma arayışı başlamıştır.Cevap
  4. D
    Kutsal İttifak üyeleri arasındaki dinsel ve siyasal ayrılıklar başarıyla kullanılarak Hristiyan birliğinin kurulması tamamen engellenmiştir.
  5. E
    Batı sınırlarında güvenliği sağlamak amacıyla, sınır tespiti ve savunma tedbirleri konusunda sadece İslam hukuku kuralları referans alınmıştır.

Cevap

Askerî üstünlüğün kaybedilmesiyle birlikte tek taraflı diplomasi anlayışı terk edilmiş ve Avrupa devletler arası dengelerden yararlanma arayışı başlamıştır.
Osmanlı Devleti, Karlofça Antlaşması'na kadar askerî gücüne dayanarak barış şartlarını tek taraflı belirleme eğilimindeydi. Ancak Kutsal İttifak karşısındaki büyük yenilgi, devletin kendi gücüyle sınırlarını koruyamayacağını gösterdi. İngiltere ve Hollanda'nın arabuluculuğu ile Avusturya'nın garantörlüğünün kabul edilmesi, Osmanlı'nın Avrupa devletler hukukunu fiilen tanıdığını ve dış politikada ayakta kalabilmek adına güç dengelerinden yararlanmaya başladığını kanıtlar.

Adım Adım Çözüm

1
Karlofça Antlaşması'ndaki arabuluculuk (İngiltere ve Hollanda) ve garantörlük (Avusturya) kavramlarının diplomatik anlamını analiz etmek.
Osmanlı Devleti'nin uluslararası ilişkilerde eşit statülü ve çok taraflı müzakere sürecine dahil olduğunu tespit etmek.
Geleneksel 'tek taraflı dikte edici' diplomasi tarzından sapmanın derecesini belirlemek.
2
Askerî yenilginin dış politikadaki paradigma değişimine etkisini değerlendirmek.
Askerî üstünlüğünü kaybeden devletin, varlığını korumak için diplomatik araçlara ve Avrupalı devletlerin kendi aralarındaki çıkar çatışmalarına (denge siyasetine) yöneldiğini anlamak.
Güç dengelerindeki değişimin diplomatik stratejiyi nasıl şekillendirdiğini açıklamak.

Anahtar Kavram

Osmanlı Devleti'nin Karlofça Antlaşması sonrasında değişen dış politika vizyonu, tek taraflı diplomasiden çok taraflı ve dengeye dayalı diplomasiye geçiş.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla