Divan edebiyatında düzyazı (nesir) türü; tarih, coğrafya, seyahatname, tezkire, risale ve ahlaki hikâyeler gibi geniş bir yelpazede gelişim göstermiştir. Aşağıda sol sütunda Divan nesrine ait bazı eser isimleri, sağ sütunda ise bu eserlerin yazarı, içeriği ve edebi önemiyle ilgili açıklamalar verilmiştir.
Buna göre, sol sütundaki eserlerin sağ sütundaki doğru açıklamalarla eşleşmesi nasıl olmalıdır?
- Düsturü'l-Amel li-Islahi'l-HalelOsmanlı Devleti'ndeki mali ve askeri bozulmaları çözmek amacıyla İbn Haldun'un tarih felsefesinden yararlanılarak Kâtip Çelebi tarafından kaleme alınan risale türündeki eser.
- NihalistanTürk edebiyatında beş mensur eserden oluşan ilk hamse örneği kabul edilen, Nergisî'nin süslü nesir üslubuyla ahlaki ve didaktik öyküleri bir araya getirdiği yapıt.
- Tuhfetü'l-Haremeyn17. yüzyıl şairi Nâbî'nin Hicaz yolculuğundaki gözlemlerini süslü nesir üslubuyla anlattığı, edebiyatımızın ilk mensur hac seyahatnamesi/menzilnamesi kabul edilen eser.
- Mir'atü'l-MemalikSeydi Ali Reis'in Hint Deniz Seferi dönüşünde yaşadığı coğrafi ve siyasi serüvenleri samimi bir orta nesir üslubuyla aktardığı, edebiyatımızın ilk seyahatnamesi sayılan eser.
Cevap
Düsturü'l-Amel li-Islahi'l-Halel eseri Kâtip Çelebi'nin risalesiyle, Nihalistan Nergisî'nin mensur hamsesiyle, Tuhfetü'l-Haremeyn Nâbî'nin hac seyahatnamesiyle ve Mir'atü'l-Memalik Seydi Ali Reis'in Hint seferi dönüşü anılarıyla eşleşir.
Düsturü'l-Amel li-Islahi'l-Halel eseri Kâtip Çelebi'nin mali bozulmaları ele alan risalesiyle, Nihalistan Nergisî'nin edebiyatımızdaki ilk mensur hamseyi oluşturan eseriyle, Tuhfetü'l-Haremeyn Nâbî'nin hac yolculuğunu anlatan ilk mensur hac seyahatnamesiyle ve Mir'atü'l-Memalik Seydi Ali Reis'in Hint Deniz Seferi dönüşünü konu edinen seyahatnamesiyle tam olarak uyuşmaktadır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Divan nesri eserleri, yazarları, türleri ve edebi özellikleri