Examkin

Soru

Zorluk: Ortaİslam Düşüncesinde Ameli ve Fıkhi Yorumlar

İslam dünyasında fıkhi ekollerin (ameli mezheplerin) ortaya çıkışında coğrafi şartlar ve sosyo-kültürel çevre önemli rol oynamı��tır. Örneğin; hadisin merkezi konumundaki Hicaz bölgesinde şekillenen bir mezhep, Hz. Peygamber ve sahabenin sünnetinin devamı niteliğindeki 'Medine halkının uygulamalarını' (amel-i ehl-i Medine) temel hukuk kaynağı olarak görmüştür. Buna mukabil; farklı kültürlerin karşılaştığı ve daha karmaşık hukuki sorunların yaşandığı Irak bölgesinde (Kûfe) gelişen bir diğer mezhep ise sorunların çözümünde aklî muhakemeye, kıyas ve istihsan gibi rey yöntemlerine ağırlık vermiştir.

Bu parçada bahsedilen fıkhi mezhepler ve kurucuları aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru olarak verilmiştir?

  1. A
    Malikilik (İmam Malik) - Maturidilik (Ebu Mansur el-Maturidi)
  2. Malikilik (İmam Malik) - Hanefilik (Ebu Hanife)Cevap
  3. C
    Şafiilik (İmam Şafii) - Eş'arilik (Ebu'l-Hasan el-Eş'ari)
  4. D
    Hanbelilik (Ahmed b. Hanbel) - Eş'arilik (Ebu'l-Hasan el-Eş'ari)
  5. E
    Caferilik (İmam Cafer-i Sadık) - Maturidilik (Ebu Mansur el-Maturidi)

Cevap

Parçada özellikleri anlatılan ameli-fıkhi mezhepler sırasıyla Malikilik (kurucusu İmam Malik) ve Hanefilik (kurucusu Ebu Hanife) ekolleridir.
Parçada ilk olarak Hicaz (Medine) bölgesinde gelişen, sünnetin devamı olarak 'Medine halkının uygulamalarını' (amel-i ehl-i Medine) esas alan mezhebin Malikilik ve kurucusunun İmam Malik olduğu belirtilmiştir. İkinci olarak ise Irak (Kûfe) bölgesinde gelişen, kıyas ve istihsan gibi rey (akıl) yöntemlerini sıklıkla kullanan mezhebin Hanefilik ve kurucusunun Ebu Hanife olduğu ifade edilmiştir. Dolayısıyla doğru eşleştirme 'Malikilik (İmam Malik) - Hanefilik (Ebu Hanife)' şeklindedir.

Adım Adım Çözüm

1
Parçada verilen ilk fıkhi ekolün coğrafi kökenini ve metodolojik belirleyicisini tespit etmek.
Hicaz (Medine) merkezli olan ve 'Medine halkının ameli' ilkesini şer'i delil kabul eden mezhebin Malikilik, kurucusunun ise İmam Malik olduğu belirlenir.
Medine halkının uygulamalarını yaşayan sünnetin bir parçası olarak delil kabul etmek Malikilik mezhebinin en belirgin metodolojik özelliğidir.
2
Parçada verilen ikinci fıkhi ekolün coğrafi kökenini ve metodolojik belirleyicisini tespit etmek.
Irak (Kûfe) merkezli olan, kıyas ve istihsan gibi aklî (rey) yöntemlere öncelik veren mezhebin Hanefilik, kurucusunun ise Ebu Hanife olduğu belirlenir.
Hanefi mezhebi, kurulduğu coğrafyanın etkisiyle karşılaşılan yeni fıkhi meselelerde re'y (görüş), kıyas ve istihsan yöntemlerini yoğun şekilde kullanmıştır.
3
Seçeneklerdeki mezhepleri ameli-fıkhi ve itikadi/siyasi sınıflamasına göre incelemek.
Maturidilik ve Eş'arilik gibi ekollerin itikadi mezhepler olduğu, dolayısıyla ameli-fıkhi mezhep arayan soru köküne uymadığı görülür.
İslam düşüncesindeki ekoller ameli ve itikadi olarak ikiye ayrılır. Soruda ise yalnızca ameli/fıkhi mezhepler sorgulanmaktadır.

Anahtar Kavram

İslam Düşüncesinde Ameli ve Fıkhi Yorumlar
Bu soruyu puanla

Konular

İslam Düşüncesinde Ameli ve Fıkhi Yorumlar

Bu konudan daha fazla soru