Soru

Zorluk: Çok zorServet-i Fünun Şiiri ve Temsilcileri

Servet-i Fünun şiirinin iki büyük temsilcisi olan Tevfik Fikret ve Cenap Şahabettin, edebi yönelimleri ve şiir anlayışları bakımından hem ortak hem de ayrışan niteliklere sahiptir.

Aşağıda bu iki şairin şiir anlayışlarını yansıtan iki şiirden alıntılar ve bu alıntıların günümüz Türkçesine çevirileri verilmiştir:

**I. Metin (Tevfik Fikret - *Sis*)**
*Orijinal:*
Sarmış yine âfâkını bir dûd-ı muannid,
Bir dûd-ı münevver ki, hayâlâtına bârî...
*Günümüz Türkçesi:*
Ufuklarını yine inatçı bir duman sarmış,
Hayallerine engel olan ışıklı bir duman...

**II. Metin (Cenap Şahabettin - *Elhân-ı Şitâ*)**
*Orijinal:*
Bir beyaz lerze, bir dumanlı uçuş,
Eşini gâib eyleyen bir kuş gibi kar...
*Günümüz Türkçesi:*
Beyaz bir titreyiş, dumanlı bir uçuş,
Eşini kaybetmiş bir kuş gibi kar...

Bu metinlerden ve şairlerin genel sanat çizgilerinden hareketle yapılan aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi söylenemez?

  1. A
    I. Metin'de Tevfik Fikret, Parnasizm'in tasvirci gerçekçiliğini toplumsal bir karamsarlıkla birleştirmiş ve dış dünyadaki nesnel bir unsuru (dumanı) dönemin siyasi baskı ortamını simgeleyen edebi bir imgeye dönüştürmüştür.
  2. B
    II. Metin'de Cenap Şahabettin, Sembolizm'in en önemli ilkelerinden olan müzikalite ve 'şiirde hece seslerinin uyumu' esasına dayanarak karın yağışını ahenkli kelimelerle betimlemiş; toplumsal kaygılardan uzak, bireysel ve estetik bir dünya kurmuştur.
  3. C
    Tevfik Fikret, I. Metin'deki dizeleriyle Tanzimat II. Dönem şairlerinin genel olarak benimsediği içe dönük, bireysel 'sanat sanat içindir' ilkesinin dışına çıkarak şiire toplumsal bir işlev yüklemiş; Cenap Şahabettin ise II. Metin'de bu bireysel ve estetik çizgiyi sembolist imgecilikle daha da ileri taşımıştır.
  4. D
    Her iki metinde de aruzu Türkçeye uygulamadaki başarı, nazmın nesre yaklaştırılması (anjambman) ve yeni sözcük gruplarının kullanımı ortaktır; bu yönüyle her iki şair de Tanzimat II. Dönem şairi Muallim Naci'nin 'göz için kafiye' ve sade dil anlayışına karşı çıkmıştır.
  5. Cenap Şahabettin, II. Metin'de sembolist bir kapalılığı reddedip Parnasizm'in nesnel tabiat tasviriyle Tanzimat II. Dönemi'nin 'toplumsal fayda' misyonunu sürdürürken; Tevfik Fikret, I. Metin'de Fecr-i Ati şiirinin kuramsal temeli olan 'sanat şahsi ve muhteremdir' ilkesine bağlı kalarak salt bireysel bunalımları ele almıştır.Cevap

Cevap

Cenap Şahabettin'in kış mevsimini betimlediği dize sembolist estetiğe ve bireysel sanat anlayışına dayanır; Tanzimat II. Dönemi'nde toplumsal fayda misyonu bulunmamaktadır. Tevfik Fikret'in 'Sis' şiiri ise Fecr-i Ati'nin bireysel sanat ilkesine bağlı olmayıp, toplumsal eleştiri taşıyan siyasi içerikli bir eserdir.
Cenap Şahabettin'in karın yağışını anlattığı şiiri tamamen bireysel bir sanat anlayışıyla kaleme alınmıştır; Tanzimat ikinci döneminde genel olarak toplumsal fayda değil, bireysel sanat anlayışı hakimdir. Tevfik Fikret'in İstanbul'u karamsar bir dille eleştirdiği eseri ise toplumsal ve siyasi yergi taşımaktadır. Bu nedenle ilgili değerlendirme yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Metinlerin tematik ve içeriksel analizini yapmak.
I. Metin'in toplumsal yergi ve karamsarlık (siyasi eleştiri), II. Metin'in ise bireysel bir doğa tasviri (karın yağışı) içerdiği tespit edilir.
Şairlerin şiir anlayışlarındaki toplumsal-bireysel ayrımını belirlemek.
2
Metinlerdeki edebi akımların (Parnasizm, Sembolizm) etkilerini incelemek.
Tevfik Fikret'in biçimsel kusursuzluk ve tasvir gücüyle parnasyen, Cenap Şahabettin'in ise müzikalite ve özgün bağdaştırmalarla sembolist olduğu saptanır.
Şiirlerde kullanılan edebi akımların doğruluğunu denetlemek.
3
Tanzimat II. Dönem ve Fecr-i Ati kuramları ile karşılaştırma yapmak.
Tanzimat II. Dönemi'nde 'sanat sanat içindir' anlayışının egemen olduğu, Fecr-i Ati'nin ise tamamen bireysel bir sanat anlayışını ('sanat şahsi ve muhteremdir') savunduğu bilgisiyle yanlış değerlendirme saptanır.
Çeldirici seçeneklerdeki edebi dönem bilgilerinin ve kuramsal yaklaşımların doğruluğunu test etmek.

Anahtar Kavram

Servet-i Fünun Şiirinde Tevfik Fikret ve Cenap Şahabettin'in Sanat Anlayışları
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla