Examkin

Bitkilerde Hareket Mekanizmaları

4 soru

Tüm türler4Çoktan seçmeli2Sıralama2
Soru 1Soru →

Bir yulaf koleoptilinin (filiz kını) gövdesinde, tek yönlü ışık uyaranı etkisiyle gerçekleşen fototropizma (yönelim) sürecindeki olayları, ilk gerçekleşenden son gerçekleşene doğru sıralayınız.

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Fototropizma süreci şu sıralamayla gerçekleşir: Işığın algılanması, oksin asimetrisinin oluşumu, oksin iletimi, gölge taraftaki hücrelerin boyuna uzaması ve nihai yönelim hareketi.
Sıralama, biyolojik bir tepkinin klasik aşamalarını izler: algılama (reseptör), sinyal iletimi/düzenleme (oksin asimetrisi ve iletimi), hücresel yanıt (çeper gevşemesi ve uzama) ve organizma düzeyinde tepki (bükülme).

Adım Adım Çözüm

1
Uyaranın tespiti
Koleoptil ucu ışığı algılar.
Fototropizma uyaran yönüne bağlı bir hareket olduğu için önce ışık yönü belirlenmelidir.
2
Hormonal asimetri
Oksinler gölge tarafa birikir.
Işık, oksin hormonunun asimetrik dağılmasına yol açan temel etkendir.
3
Taşınım
Oksin uzama bölgesine iner.
Bitkilerde büyüme, uçtan aşağı doğru iletilen oksinlerin etkisiyle kontrol edilir.
4
Fizyolojik değişim
Gölge tarafta hücreler daha fazla uzar.
Oksin derişiminin yüksek olduğu tarafta 'asit büyüme hipotezi' gereği hücre çeperleri gevşer.
5
Makroskobik hareket
Bitki ışığa doğru bükülür.
Bir tarafın diğerinden daha hızlı büyümesi yönelim hareketini oluşturur.

Anahtar Kavram

Fototropizma mekanizması ve oksin hormonunun asimetrik dağılımı.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 2Soru →

Bitkilerde ışık uyarısına bağlı olarak gerçekleşen yönelim (fototropizma) hareketi sırasında bitki gövdesinde meydana gelen fizyolojik olaylarla ilgili;

I. Oksin hormonu, ışığın geldiği taraftan ışık almayan (gölge) tarafa doğru taşınır.
II. Işığın ulaştığı taraftaki hücreler, yüksek oksin derişimi sayesinde gölge tarafa göre daha hızlı uzar.
III. Gövdenin iki yanındaki büyüme hızının farklı olması sonucunda uyaranın yönüne doğru bükülme gerçekleşir.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: I ve III

Cevap

Oksin hormonunun gölge tarafta birikmesi ve bu asimetrik büyüme farkının gövdenin ışığa yönelmesini sağlaması doğrudur.
Işık uyarısı alan bir bitki gövdesinde oksin hormonu asimetrik olarak dağılır ve ışık görmeyen gölge tarafta birikir (I). Bu durum gölge tarafın ışık alan tarafa göre daha hızlı uzamasını sağlar. İki taraf arasındaki bu orantısız büyüme hızı, gövdenin ışığa doğru bükülmesine neden olur (III).

Adım Adım Çözüm

1
Oksin hormonunun ışığa karşı davranışını analiz etme
Oksin hormonu fototropizma sırasında ışığın geldiği taraftan kaçarak gölge tarafta daha yoğun birikir.
Işığın asimetrik dağılımı, büyüme hormonunun gövdenin diğer yarısına taşınmasına neden olur.
2
Hücresel uzama hızlarını karşılaştırma
Gölge tarafta oksin miktarının artmasıyla bu bölgedeki hücreler daha hızlı boyca uzar; ışık alan taraftaki hücrelerin uzaması daha yavaş kalır.
Oksin hormonu gövde hücrelerinde asidik ortam yaratarak hücre duvarının esnemesini ve su alarak uzamasını tetikler.
3
Yönelim hareketinin yönünü belirleme
Gölge taraf ışık alan taraftan daha uzun olduğu için gövde fiziksel olarak ışığa doğru bükülür.
İki taraf arasındaki orantısız büyüme, esnek olan dokunun daha yavaş büyüyen tarafa doğru kıvrılmasına yol açar.

Anahtar Kavram

Fototropizma Mekanizması
Soru 3Soru →

Bir bitki fidesinin koleoptil ucuna tek yönlü ışık uyarısı verildiğinde meydana gelen fototropizma (ışığa yönelim) olayının aşamaları aşağıda karışık olarak verilmiştir. Buna göre, bu olayların gerçekleşme sırasını mantıksal ve biyolojik bir dizide düzenleyiniz.

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Fototropizma süreci; ışığın algılanması, oksinin gölge tarafa göçü, gölge tarafta biriken oksinin hücre uzamasını hızlandırması ve sonuç olarak asimetrik büyüme ile ışığa yönelim şeklinde gerçekleşir.
Bitkilerde fototropizma mekanizması sırasıyla uyaranın algılanması, oksin hormonunun asimetrik dağılımı (gölgeye göç), hücrelerin asimetrik büyümesi ve görünür bükülme aşamalarından oluşur. Işık önce algılanır, ardından oksin yanal olarak gölge tarafa taşınır. Gölge taraftaki yoğun oksin buradaki hücreleri uzatır ve bitki ışığa yönelir.

Adım Adım Çözüm

1
Uyaranın tespiti
Işığın koleoptil ucu tarafından algılanması
Bitkilerde yönelim hareketleri dış bir uyaranın (ışık) varlığıyla başlar.
2
Hormon iletimi
Oksinin ışık gören taraftan gölge tarafa geçişi
Oksin hormonu ışığa duyarlıdır ve ışık gören kısımlardan uzaklaşma eğilimindedir.
3
Büyüme farklılaşması
Gölge taraftaki hücrelerin daha fazla uzaması
Gövdede yüksek oksin derişimi hücre uzamasını (elongasyon) teşvik eder.
4
Yönelim
Bitkinin ışığa doğru bükülmesi
İki taraf arasındaki büyüme hızı farkı bitki organının bükülmesine neden olur.

Anahtar Kavram

Fototropizma mekanizması oksinin asimetrik dağılımına dayanır.
Soru 4Soru →

Bitkilerde çevresel uyarılara karşı gerçekleştirilen hareketler, uyarana karşı gösterilen tepkinin mekanizmasına ve uyarının yönüne göre tropizma (yönelim) ve nasti (ırganım) olarak ikiye ayrılır.

Buna göre, tropizma ve nasti hareketleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tropizma hareketlerinde yön uyaranın yönüne göre belirlenirken, nasti hareketlerinde hareketin yönü uyaranın yönünden bağımsızdır.

Cevap

Tropizma hareketlerinde yönün uyarana bağlı olması, nastide ise bağımsız olması ifadesi doğrudur.
Tropizma hareketleri (fototropizma, geotropizma vb.) uyaranın geldiği yöne göre (pozitif veya negatif) şekillenirken; nasti hareketleri (sismonasti, fotonasti vb.) uyaranın yönünden bağımsız olarak, bitkinin anatomik yapısına uygun şekilde gerçekleşir.

Adım Adım Çözüm

1
Tropizma hareketlerinin temel özelliğini belirle.
Tropizma, uyaranın yönüne bağlı (uyarana doğru veya ters yönde) gerçekleşen ve oksin hormonu kontrolündeki büyüme hareketidir.
Bitkinin ışık, yer çekimi gibi dış etkenlere göre konum değiştirmesi bu mekanizmayla açıklanır.
2
Nasti hareketlerinin temel özelliğini belirle.
Nasti, uyarının yönüne bağlı olmayan, genellikle turgor basıncı değişimleriyle çok hızlı gerçekleşen ırganım hareketidir.
Uyaran bitkinin hangi tarafından gelirse gelsin tepki aynı yönde (örneğin yaprak kapanması) oluşur.
3
Seçenekleri karşılaştırarak doğru yargıyı saptaki.
Tropizmanın yönlü, nastinin yönsüz olduğunu belirten ifade bilimsel olarak doğrudur.
Tropizma ve nasti arasındaki en temel ve karakteristik fark budur.

Anahtar Kavram

Bitkilerde Hareket Mekanizmaları: Tropizma ve Nasti Ayrımı
Tahmini Süre:1m 30s