Examkin

Tozlaşma ve Çift Döllenme

11 soru

Tüm türler11Çoktan seçmeli6Eşleştirme2Sıralama3
Soru 1Soru →

Kapalı tohumlu bitkilerde gerçekleşen tozlaşma ve çift döllenme süreçlerine ait olayları, bu olayların sonuçlarıyla veya özellikleriyle eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Birinci sperm çekirdeği (nn) ile yumurta hücresinin (nn) kaynaşması
İkinci sperm çekirdeği (nn) ile iki polar çekirdeğin (n+nn+n) birleşmesi
Vejetatif çekirdek kontrolünde polen tüpünün büyümesi
Döllenmeye katılmayan antipot ve sinerjit çekirdeklerin durumu

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Birinci sperm ve yumurta kaynaşması diploit zigotu; ikinci sperm ve polar çekirdek kaynaşması triploit endosperm öncülünü oluşturur. Polen tüpü kemotropizma ile ilerlerken, antipot ve sinerjitler süreç sonunda dejenere olur.
Döllenme olayında yumurta ve spermin birleşmesi neslin devamını (zigot), sperm ve polar çekirdeklerin birleşmesi ise besin deposunu (endosperm) sağlar. Polen tüpü vejetatif çekirdek rehberliğinde kimyasal uyarılarla hedefe ulaşır.

Adım Adım Çözüm

1
Döllenme mekanizmasının analizi
Zigot (2n2n) ve Triploit çekirdek (3n3n) oluşumu
Çift döllenmede iki ayrı sperm çekirdeği farklı yapılarla birleşir; biri yumurtayı, diğeri polar çekirdekleri döller.
2
Polen tüpünün hareket yönünün belirlenmesi
Kemotropizma
Bitkilerde döllenme öncesi polen tüpü, yumurtalık tarafından salgılanan kimyasal maddelere doğru yönelim gösterir.
3
İşlevini yitiren yapıların tespiti
Antipot ve sinerjit hücrelerin parçalanması
Embriyo kesesinde döllenme sonrası sadece zigot ve triploit çekirdek gelişimine devam eder, diğer yapılar besin kaynağı olarak kullanılır veya erir.

Anahtar Kavram

Çift Döllenme ve Ploidi Düzeyleri

Alternatif Yöntem

Embriyo kesesindeki çekirdeklerin sayısal takibi yapılarak döllenme sonucu toplam kromozom seti sayısı hesaplanabilir (n+n+n=3nn+n+n=3n gibi).
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 2Soru →

Kapalı tohumlu (Angiosperm) bitkilerde tozlaşmanın ardından polen tüpü oluşumu ve çift döllenme süreçleri gerçekleşir. 2n=242n = 24 kromozomlu bir elma ağacında meydana gelen bu üreme süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Döllenme sonucunda oluşan triploid endosperm hücresinin çekirdeği 36 kromozomludur.

Cevap

Döllenme sonucunda oluşan triploid endosperm hücresinin çekirdeği 36 kromozomludur.
Verilen bitki türünde 2n=242n = 24 olduğu için haploid (n) sayı 12'dir. Çift döllenme sürecinde, bir sperm çekirdeği (n) ile iki polar çekirdeğin (n+n) birleşmesiyle oluşan triploid çekirdek (3n) gelişerek endospermi oluşturur. Bu durumda 3×12=363 \times 12 = 36 kromozom sayısı doğru bir hesaplamadır.

Adım Adım Çözüm

1
Bitkinin haploid kromozom sayısını (n) hesaplamak.
2n=242n = 24 ise n=12n = 12 olur.
Üreme hücreleri ve gametofit yapıları haploiddir.
2
Çift döllenme olaylarını ve oluşan yapıların ploidi durumlarını belirlemek.
Zigot = Sperm (n) + Yumurta (n) = 2n2n; Endosperm = Sperm (n) + 2 Polar Çekirdek (n+n) = 3n3n.
Kapalı tohumlularda iki ayrı döllenme olayı gerçekleşir.
3
Endosperm kromozom sayısını hesaplamak.
3×12=363 \times 12 = 36 kromozom.
Triploid yapı üç takım haploid kromozom içerir.

Anahtar Kavram

Kapalı tohumlu bitkilerde çift döllenme ve kromozom sayısı hesaplamaları
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 3Soru →

Çiçekli bitkilerde tozlaşma gerçekleştikten sonra embriyo kesesinde çift döllenmenin tamamlanmasına kadar geçen süreçte meydana gelen aşağıdaki olayları, gerçekleşme sırasına göre diziniz.

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Süreç sırasıyla tozlaşma ve polen tüpü oluşumu, sperm çekirdeklerinin mitozla üretimi, tüpün mikropile ulaşması, yumurtanın döllenmesi ve ardından polar çekirdeklerin döllenmesi şeklinde gerçekleşir.
Bitkilerde üreme süreci tozlaşma ile başlar, ardından polen tüpü oluşur. Tüp ilerlerken generatif çekirdek spermleri oluşturur. Spermler embriyo kesesine ulaştığında ise biri yumurtayı (nn), diğeri iki polar çekirdeği (n+nn+n) dölleyerek süreci tamamlar.

Adım Adım Çözüm

1
Tozlaşma ve başlangıç
Polen dişicik tepesine konar ve vejetatif çekirdek polen tüpünü başlatır.
Döllenmenin gerçekleşebilmesi için polen içindeki genetik materyalin yumurtalığa taşınması gerekir.
2
Sperm oluşumu
Generatif çekirdek polen tüpü içinde mitoz geçirerek iki sperm çekirdeği (nn) oluşturur.
Polen içindeki generatif hücre, doğrudan döllenme yapamaz; önce spermlere dönüşmelidir.
3
Embriyo kesesine giriş
Polen tüpü mikropilden içeri girer.
Sperm çekirdeklerinin embriyo kesesindeki dişi gametlere ulaşması için fiziksel temas sağlanmalıdır.
4
Çift döllenme
Bir sperm + yumurta →\rightarrow zigot (2n2n); bir sperm + iki polar çekirdek →\rightarrow triploid çekirdek (3n3n).
Kapalı tohumlu bitkilerde hem embriyo hem de besi doku (endosperm) oluşumu için iki ayrı döllenme eş zamanlı gerçekleşir.

Anahtar Kavram

Çift döllenme, kapalı tohumlu bitkilere (Angiospermae) özgü bir üreme mekanizmasıdır.

Daha Fazla Pratik

Endosperm ve zigotun kromozom takımlarının hesaplanması üzerine bir soru çözerek konuyu pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 4Soru →

Kapalı tohumlu (angiosperm) bir bitkinin üreme sürecinde gerçekleşen tozlaşma ve çift döllenme olayları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tozlaşma sonrası polen tüpüyle embriyo kesesine taşınan iki spermden biri yumurtayı, diğeri ise iki polar çekirdeği dölleyerek gelişimi başlatır.

Cevap

Tozlaşma sonrası polen tüpüyle embriyo kesesine taşınan iki spermden birinin yumurtayı, diğerinin ise iki polar çekirdeği döllemesiyle gelişim başlar.
Doğru olan ifade, çift döllenmenin mekanizmasını tam olarak açıklar. Tozlaşma sonrasında polen tüpü içinde taşınan iki sperm hücresinden biri yumurtayı dölleyerek zigotu, diğeri ise iki polar çekirdeği dölleyerek triploid (3n) endospermi oluşturur.

Adım Adım Çözüm

1
Tozlaşma ve polen tüpü oluşumunu analiz etme
Tozlaşma ile tepeciğe gelen polen, vejetatif çekirdek kontrolünde polen tüpünü oluşturur.
Bitkisel üremede tüp oluşumu genetik bilgi taşımayan vejetatif çekirdeğin görevidir.
2
Sperm oluşumunu inceleme
Generatif çekirdek tüp içinde mitoz geçirerek iki özdeş sperm çekirdeği oluşturur.
Spermler mitozla oluştuğu için kalıtsal çeşitliliğe neden olmazlar; çeşitlilik yumurta oluşumu (mayoz) ve döllenme ile sağlanır.
3
Çift döllenme mekanizmasını uygulama
Sperm(n) + Yumurta(n) → Zigot(2n) ve Sperm(n) + Polar Çekirdekler(n+n) → Endosperm(3n) çekirdeği oluşur.
Kapalı tohumlu bitkilerde aynı anda iki döllenme gerçekleştiği için bu olaya çift döllenme denir.

Anahtar Kavram

Çift döllenme, kapalı tohumlu bitkilerde hem embriyonun (2n) hem de triploid besi dokunun (3n) aynı anda oluştuğu özgün bir süreçtir.
Soru 5Soru →

2n=362n = 36 kromozomlu kapalı tohumlu bir bitkide gerçekleşen tozlaşma ve çift döllenme sürecine dair bazı yapılar ve bu yapıların özellikleri aşağıda verilmiştir. Sol sütundaki yapıları, sağ sütundaki uygun açıklamalarla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Sperm çekirdeği
Zigot
Triploit çekirdek
Sinerjit çekirdek

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Eşleşme şu şekildedir: Sperm çekirdeği - Generatif çekirdekten mitozla oluşan yapı; Zigot - İlk diploid yapı; Triploit çekirdek - Endosperme dönüşen yapı; Sinerjit çekirdek - Mikropil tarafındaki döllenmeyen yapı.

Adım Adım Çözüm

1
Kromozom takımı analizi yapılması
2n=362n = 36 ise n=18n = 18 ve 3n=543n = 54 olduğu belirlenir.
Bitkisel üremede gametofit yapıların (sperm, yumurta, sinerjit, antipot, polar) haploit olduğu bilinmelidir.
2
Döllenme olaylarının eşleştirilmesi
Sperm + Yumurta →\rightarrow Zigot (2n2n); Sperm + Polar Çekirdekler →\rightarrow Triploit Çekirdek (3n3n).
Çift döllenme mekanizmasında iki farklı döllenme olayı gerçekleşir.
3
Gelişimsel kökenlerin belirlenmesi
Spermlerin generatif çekirdekten mitozla oluştuğu ve sinerjitlerin mikropil tarafında döllenmeden kaldığı saptanır.
Polen tüpü gelişimi ve embriyo kesesi organizasyonu tozlaşma sonrası sürecin temelidir.

Anahtar Kavram

Çift Döllenme ve Ploidi Düzeyleri
Soru 6Soru →

Kapalı tohumlu ve 2n=362n = 36 kromozomlu bir bitkinin üreme sürecinde gerçekleşen çift döllenme olayıyla ilgili;

I. Generatif çekirdeğin mitozuyla oluşan sperm çekirdekleri,
II. İki polar çekirdek ile bir sperm çekirdeğinin kaynaşmasıyla oluşan endosperm ana hücresi,
III. Yumurta hücresinin bir sperm çekirdeği ile döllenmesi sonucu oluşan zigot

yapılarının kromozom sayıları aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: I: 18, II: 54, III: 36

Cevap

Sperm çekirdekleri 18, endosperm ana hücresi 54 ve zigot 36 kromozomludur.
Bitkinin ana vücut hücreleri 2n=362n=36 ise, üreme hücreleri ve polen tüpündeki çekirdekler n=18n=18 kromozomludur. Sperm çekirdeği n=18n=18, zigot (nn sperm + nn yumurta) 2n=362n=36 ve endosperm (nn polar + nn polar + nn sperm) 3n=543n=54 kromozomlu olur.

Adım Adım Çözüm

1
Bitkinin haploid kromozom sayısını bulma
n=18n = 18
Ana bitki 2n=362n = 36 ise gametler ve çekirdekler mayoz sonucu nn kromozomlu olur.
2
Sperm çekirdeklerinin kromozom sayısını belirleme
n=18n = 18
Sperm çekirdekleri, haploid olan generatif çekirdeğin mitoz bölünmesiyle oluştuğu için nn kromozomludur.
3
Endosperm (besi doku) kromozom sayısını hesaplama
3n=18×3=543n = 18 \times 3 = 54
Endosperm, iki polar çekirdeğin (n+nn + n) ve bir sperm çekirdeğinin (nn) birleşmesiyle (üçlü kaynaşma) oluşur.
4
Zigotun kromozom sayısını belirleme
2n=362n = 36
Zigot, haploid yumurta (nn) ve haploid sperm (nn) hücresinin döllenmesiyle oluşur.

Anahtar Kavram

Kapalı tohumlu bitkilerde çift döllenme sonucu oluşan yapıların (zigot ve endosperm) kromozom takımlarının farklılığı.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 7Soru →

2n=362n = 36 kromozomlu bir elma ağacının (dişi ebeveyn) çiçekleri, 2n=362n = 36 kromozomlu başka bir elma ağacından (erkek ebeveyn) gelen polenlerle tozlaşmıştır.

Buna göre, tozlaşma sonrası gerçekleşen polen tüpü oluşumu ve çift döllenme süreci ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Döllenme sonucunda oluşan tohumun besi dokusunu (endosperm) oluşturan her bir hücre 54 kromozom taşırken, tohum kabuğu dişi ebeveyn ile aynı genetik yapıdadır.

Cevap

Döllenme sonucunda oluşan endosperm hücreleri 54 kromozom taşır ve tohum kabuğu dişi ebeveynin dokularından geliştiği için onunla aynı genetik yapıdadır.
Çift döllenme sonucunda nn kromozomlu bir sperm çekirdeği ile n+nn+n yapısındaki iki polar çekirdeğin kaynaşmasıyla 3n3n kromozomlu (18×3=5418 \times 3 = 54) endosperm oluşur. Tohumun kabuk kısmı ise ana bitkinin integüment tabakasından mitozla geliştiği için ana bitkiyle tamamen aynı genetik yapıya sahiptir.

Adım Adım Çözüm

1
Ebeveynlerin haploit kromozom sayısını bulma
n=18n = 18
Diploit bitki 2n=362n=36 olduğuna göre, mayoz sonucu oluşan polen (mikrospor) ve embriyo kesesi (megaspor) hücreleri haploit (n=18n=18) olur.
2
Çift döllenme mekanizmasını analiz etme
Sperm (nn) + Yumurta (nn) →\rightarrow Zigot (2n2n); Sperm (nn) + 2 Polar Çekirdek (n+nn+n) →\rightarrow Endosperm (3n3n)
Çiçekli bitkilerde iki ayrı döllenme olayı gerçekleşir.
3
Kromozom sayılarını hesaplama
Zigot/Embriyo: 3636 kromozom, Endosperm: 18×3=5418 \times 3 = 54 kromozom.
Endosperm triploit bir dokudur.
4
Tohum kabuğunun kökenini belirleme
Tohum kabuğu →\rightarrow Dişi ebeveynin diploit dokusu (2n=362n=36).
Tohum kabuğu (testa), tohum taslağını saran ve ana bitkiye ait olan integüment tabakasından gelişir, döllenme ürünü değildir.

Anahtar Kavram

Çift Döllenme ve Tohum Yapılarının Kökeni
Soru 8Soru →

Angiospermlerde (kapalı tohumlu bitkiler) tozlaşmanın ardından gerçekleşen çift döllenme sürecine dair bazı basamaklar aşağıda karışık olarak verilmiştir.

Bu olayların, tozlaşmadan itibaren başlayarak tohum oluşumu öncesine kadar gerçekleşme sırasını mantıksal bir dizilim oluşturacak şekilde düzenleyiniz.

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Sıralama; polen tanesinin stigmaya tutunması, polen tüpünün oluşmaya başlaması, tüp içinde sperm çekirdeklerinin mitozla üretilmesi, tüpün kemotropizma ile mikropile ulaşması ve nihayetinde sperm çekirdeklerinin embriyo kesesindeki hücrelerle kaynaşarak çift döllenmeyi gerçekleştirmesi şeklindedir.
Doğru sıralama, önce polenin stigmaya ulaşması (tozlaşma), ardından vejetatif çekirdeğin polen tüpünü oluşturması, tüp uzarken generatif çekirdeğin mitozla sperm çekirdeklerini üretmesi, tüpün kemotropizma ile mikropile doğru büyümesi ve son olarak sperm çekirdeklerinin embriyo kesesine girerek çift döllenmeyi gerçekleştirmesi adımlarını takip eder.

Adım Adım Çözüm

1
Tozlaşmanın gerçekleşmesi
Polen tanesi stigmaya ulaşır ve buradaki salgılar sayesinde çimlenme başlar.
Sürecin başlaması için polenin dişi organa fiziksel olarak taşınması gerekir.
2
Polen tüpü oluşumu
Vejetatif çekirdek kontrolünde polen tüpü, dişicik borusu içine doğru büyür.
Sperm çekirdeklerinin embriyo kesesine taşınabilmesi için bir kanal oluşturulmalıdır.
3
Sperm oluşumu
Polen tüpü içinde generatif çekirdek mitoz geçirerek nn kromozomlu iki sperm çekirdeği oluşturur.
Bitkilerde sperm çekirdekleri mayozla değil, polen tüpü içinde mitozla meydana gelir.
4
Kemotropizma
Polen tüpü, sinerjitlerden gelen kimyasal sinyalleri takip ederek tohum taslağındaki mikropil açıklığına ulaşır.
Sperm çekirdeklerinin doğru noktadan içeri girmesi sağlanmalıdır.
5
Çift döllenme
Spermlerden biri yumurtayı döllenerek zigotu (2n2n), diğeri polar çekirdeklerle birleşerek endospermi (3n3n) oluşturur.
Kapalı tohumlu bitkilerde aynı anda iki döllenme olayının gerçekleşmesi karakteristiktir.

Anahtar Kavram

Angiospermlerde döllenme süreci; tozlaşma, tüp oluşumu, tüp içi mitoz (sperm oluşumu), kemotropizma ve çift döllenme aşamalarını kapsar.

Daha Fazla Pratik

Döllenme sonrasında tohumun hangi kısımlarının ana bitkinin (2n2n), hangi kısımlarının ise yeni neslin (2n2n zigot veya 3n3n endosperm) kalıtsal özelliklerini taşıdığını analiz eden soruları çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 9Soru →

Aşağıda, kapalı tohumlu bir bitkinin eşeyli üreme sürecinde gerçekleşen bazı olaylar verilmiştir. Bu olayların gerçekleşme sırasını, ilk gerçekleşenden son gerçekleşene doğru olacak şekilde düzenleyiniz.

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Bitkilerde eşeyli üreme süreci tozlaşma ile başlar, ardından polen tüpü oluşur, spermler embriyo kesesine ulaşır ve son olarak çift döllenme gerçekleşir.
Süreç, polenin dişicik tepesine ulaşması (tozlaşma) ile başlar. Ardından polen içindeki vejetatif çekirdek, dişicik borusu boyunca ovaryuma uzanan polen tüpünü oluşturur. Bu tüp aracılığıyla taşınan sperm çekirdekleri mikropilden embriyo kesesine girer ve son olarak yumurta ile polar çekirdekleri dölleyerek süreci tamamlar.

Adım Adım Çözüm

1
Tozlaşma aşamasının tespiti
Polenin dişicik tepesine tutunması gerçekleşir.
Polen dişicik tepesine ulaşmadan tüp oluşumu veya döllenme başlayamaz.
2
Polen tüpü gelişiminin takibi
Vejetatif çekirdek dişicik borusu içinde tüp oluşturur.
Sperm çekirdeklerinin (generatif çekirdekten mitozla oluşan) ovaryuma taşınması için bir kanal gereklidir.
3
Embriyo kesesine girişin belirlenmesi
Spermler mikropilden içeri sızar.
Döllenmenin gerçekleşebilmesi için spermlerin embriyo kesesi içindeki dişi gametlerle buluşması gerekir.
4
Çift döllenme olayının sonuçlanması
Zigot (2n2n) ve endosperm (3n3n) oluşumu başlar.
İki spermden birinin yumurtayı, diğerinin iki polar çekirdeği döllemesi bitkilerdeki karakteristik çift döllenmedir.

Anahtar Kavram

Tozlaşma ve Çift Döllenme Evreleri
Soru 10Soru →

Kapalı tohumlu bitkilerin (Angiospermae) üreme sürecinde gerçekleşen çift döllenme olayında, polen tüpü ile embriyo kesesine taşınan iki sperm çekirdeğinden biri yumurta hücresiyle, diğeri ise iki polar çekirdekle kaynaşır.

Buna göre, çift döllenme ve bu süreçte oluşan yapılarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Zigot diploit (2n2n), triploit çekirdek (endosperm) ise 3n3n kromozom yapısına sahiptir.

Cevap

Zigotun diploit (2n) ve endospermin triploit (3n) yapıda olduğunu belirten seçenek doğrudur.
Çift döllenme, çiçekli bitkilere özgü bir olaydır. Bu süreçte bir sperm çekirdeği (nn) yumurtayı (nn) dölleyerek diploit (2n2n) zigotu oluşturur. Diğer sperm çekirdeği (nn) ise embriyo kesesinin merkezinde bulunan iki polar çekirdekle (n+nn+n) birleşerek triploit (3n3n) çekirdeği oluşturur. Bu triploit çekirdek daha sonra gelişerek besin doku olan endospermi meydana getirir.

Adım Adım Çözüm

1
Döllenmeye katılan çekirdeklerin sayısını ve kromozom durumunu belirle.
Sperm (nn), yumurta (nn) ve polar çekirdekler (n+nn+n) döllenmeye katılır.
Çift döllenmenin temel bileşenlerini anlamak için gereklidir.
2
Birinci döllenme olayını analiz et.
Sperm(n)+Yumurta(n)→Zigot(2n)Sperm (n) + Yumurta (n) \rightarrow Zigot (2n)
Zigotun kromozom sayısını belirlemek için.
3
İkinci döllenme olayını analiz et.
Sperm(n)+PolarC\cekirdek1(n)+PolarC\cekirdek2(n)→TriploitC\cekirdek(3n)Sperm (n) + Polar Çekirdek 1 (n) + Polar Çekirdek 2 (n) \rightarrow Triploit Çekirdek (3n)
Endospermin temelini oluşturan triploit yapıyı belirlemek için.

Anahtar Kavram

Çift döllenme sonucu embriyo (2n) ve besin doku olan endospermin (3n) oluşması.
Soru 11Soru →

Bir tarım bitkisi olan tetraploid (4n=484n = 48) bir yonca türü ile heksaploid (6n=726n = 72) başka bir yonca türü arasında yapay tozlaşma gerçekleştirilmiştir. Tozlaşma sonrasında meydana gelen çift döllenme sürecinde, tetraploid yonca dişi organ (pistil) olarak, heksaploid yonca ise polen kaynağı (erkek organ) olarak kullanılmıştır.

Gamet oluşumu ve döllenme süreçlerinin sorunsuz tamamlandığı kabul edilirse, elde edilen tohumun çeşitli kısımlarının kromozom sayıları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tohumda gelişecek olan embriyonun kromozom sayısı 6060, besi dokunun (endospermin) kromozom sayısı ise 8484'tür.

Cevap

Tohumda gelişecek olan embriyonun kromozom sayısı 6060, besi dokunun (endospermin) kromozom sayısı ise 8484'tür.
Doğru seçenekte belirtildiği gibi, tetraploid (4n=484n = 48, yani n=12n = 12) dişi bitkinin ürettiği yumurta hücresi 2n=242n = 24 ve heksaploid (6n=726n = 72, yani n=12n = 12) erkek bitkinin ürettiği sperm çekirdeği 3n=363n = 36 kromozomludur. Bu iki çekirdeğin döllenmesiyle oluşan embriyo 5n=605n = 60 kromozomludur. İki polar çekirdeğin (2n+2n=4n=482n + 2n = 4n = 48) bir sperm çekirdeği (3n=363n = 36) ile birleşmesi sonucu oluşan endosperm ise 7n=847n = 84 kromozom taşır.

Adım Adım Çözüm

1
Dişi organı oluşturan bitkinin gamet ve somatik hücre kromozom sayılarını belirleme
Ana bitki tetraploid (4n=484n = 48) olduğundan, megaspor ana hücresinin mayozuyla oluşan megaspor ve dolayısıyla embriyo kesesindeki yumurta hücresi, polar çekirdekler, sinerjitler ve antipotların her biri 2n=242n = 24 kromozomludur. Tohum kabuğu (testa) ise ana bitkinin integüment dokusundan (4n=484n = 48) gelişir.
Megaspor ana hücresi diploit gametler üretmek üzere mayoz geçirir, tohum kabuğu ise döllenmesiz gelişen maternal somatik dokudur.
2
Erkek organı oluşturan bitkinin polen çekirdeklerinin kromozom sayılarını belirleme
Erkek bitki heksaploid (6n=726n = 72) olduğundan, mikrospor ana hücresinin mayozuyla oluşan mikrospor ve dolayısıyla polen tüpünde mitozla oluşan sperm çekirdekleri 3n=363n = 36 kromozom taşır.
Heksaploid mikrospor ana hücresinden mayozla triploid mikrosporlar ve onlardan da triploid gametler oluşur.
3
Çift döllenme sonucunda oluşan embriyo ve endospermin kromozom sayılarını hesaplama
Embriyo: Yumurta (2n=242n = 24) + Sperm (3n=363n = 36) = 5n=605n = 60 kromozom. Endosperm (besi doku): Polar Çekirdek 1 (2n=242n = 24) + Polar Çekirdek 2 (2n=242n = 24) + Sperm (3n=363n = 36) = 7n=847n = 84 kromozom.
Çift döllenmede embriyo zigottan (nyum+nspermn_{yum} + n_{sperm}), endosperm ise üçlü kaynaşmadan (npolar+npolar+nspermn_{polar} + n_{polar} + n_{sperm}) köken alır.

Anahtar Kavram

Çift döllenme reaksiyonlarında embriyo ve endospermin ploidi düzeylerinin hesaplanması ve maternal kökenli tohum kabuğunun kromozom sayısının korunması.
Tozlaşma ve Çift Döllenme Alıştırma Soruları — YKS AYT (Alan Yeterlilik Testi) | Examkin