Yapay Seçilim ve Islah Çalışmaları

Tarımsal bir ıslah projesinde, bir bitki türünün kuraklığa karşı direncinin artırılması ve koçan veriminin yükseltilmesi hedeflenmektedir. Bu amaçla yürütülen klasik ıslah çalışmasında gerçekleştirilen aşağıdaki aşamaları, biyolojik prensiplere göre başlangıçtan sona doğru sıralayınız.

Bir bitki ıslahçısı, soğuğa karşı çok dirençli ancak meyveleri küçük ve tatsız olan yabani bir elma çeşidi ile soğuğa dayanıksız ancak iri ve tatlı meyvelere sahip ticari bir elma çeşidini çaprazlamıştır. Araştırmacı, birkaç nesil boyunca devam eden seçilim ve melezleme çalışmaları sonucunda hem soğuğa dayanıklı hem de iri ve tatlı meyveler veren yeni bir elma varyetesi elde etmiştir.

Bu ıslah çalışması ve sonuçları ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Günümüzde tarım ve hayvancılıkta verimi artırmak amacıyla çeşitli ıslah ve seçilim yöntemleri kullanılmaktadır. Aşağıdaki tabloda verilen ıslah yöntemlerini, bu yöntemlerin temel biyolojik prensiplerini ifade eden açıklamalarla eşleştiriniz.

İnsanlar tarafından, tarım ve hayvancılıkta verimi artırmak ya da istenilen özelliklere sahip canlıları elde etmek amacıyla belirli bireylerin seçilip çoğaltılmasına yapay seçilim denir. Günümüzde bu süreç; klasik ıslah (melezleme, yapay seçilim) ve modern biyoteknolojik ıslah (gen aktarımı, poliploidi) yöntemleri ile gerçekleştirilmektedir.

Buna göre, yapay seçilim ve ıslah çalışmalarıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Modern biyoteknolojik ıslah yöntemleri kullanılarak, mısır bitkisinin belirli bir zararlı böcek türüne karşı dirençli hale getirilmesi hedeflenmektedir. Bu ıslah çalışması sürecinde gerçekleştirilen aşağıdaki basamakları, biyolojik uygulama sırasına göre diziniz.

İnsanlar tarafından bitki ve hayvan popülasyonları içinden istenilen özelliklere sahip bireylerin seçilerek eşleştirilmesi ve bu özelliklerin gelecek nesillerde baskın hale getirilmesi sürecine yapay seçilim denir. Günümüzde bu süreç; geleneksel melezlemelere dayanan "klasik ıslah" ve genetik mühendisliği tekniklerini içeren "modern ıslah" yöntemleri ile yürütülmektedir.

Islah çalışmaları ve bu süreçte kullanılan yöntemlerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Modern biyoteknolojik ıslah çalışmalarında, soğuğa dayanıklılık geni taşıyan bir bitki türünden alınan genin, verimi yüksek ancak soğuğa dayanıksız bir kültür bitkisine aktarılması hedeflenmektedir. Bu ıslah sürecinde gerçekleşen aşağıdaki olayları biyolojik işlem sırasına göre diziniz.

Canlılarda verimliliği artırmak ve istenilen özelliklere sahip yeni nesiller elde etmek amacıyla kullanılan ıslah yöntemleri ile bu yöntemlerin temel tanımları aşağıda verilmiştir.

Buna göre, sol sütunda yer alan ıslah kavramlarını sağ sütundaki uygun tanımlarla eşleştiriniz.

Tarım ve hayvancılıkta verimliliği artırmak ile istenilen özelliklere sahip yeni varyeteler geliştirmek amacıyla uygulanan ıslah yöntemlerinin genetik yapılar üzerindeki etkilerini inceleyen bir araştırmacı, aşağıdaki çalışmaları gerçekleştirmiştir:

* I. Çalışma: Kuraklığa dayanıklı yabani bir bitki türünden izole edilen bir genin, yüksek verimli fakat kuraklığa hassas bir kültür bitkisine rekombinant DNA teknolojisiyle aktarılması.
* II. Çalışma: Bir sığır popülasyonunda en yüksek süt verimine sahip bireylerin nesiller boyu kendi aralarında çiftleştirilmesiyle süt verimi yüksek, homozigot hatların elde edilmesi.
* III. Çalışma: Aroması zayıf fakat meyveleri büyük olan çilek türü ile aroması güçlü fakat meyveleri küçük olan yabani çilek türünün çaprazlanması sonucu hem büyük hem de güçlü aromalı melez bireylerin üretilmesi.
* IV. Çalışma: Normalde diploid ($2n$) olan bir süs bitkisine kolşisin uygulanarak iğ ipliklerinin oluşumunun engellenmesi sonucu tetraploid ($4n$) kromozom yapısına sahip, daha büyük çiçekli yeni bireylerin geliştirilmesi.

Buna göre, araştırmacının gerçekleştirdiği ıslah çalışmaları ve bunların olası sonuçlarıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?