Kemosentez

12 soru

Soru 1Soru

Doğadaki azot döngüsünde görev alan bazı bakteriler, amonyağı (NH3NH_3) oksitleyerek elde ettikleri kimyasal enerjiyi kullanarak inorganik maddelerden organik besin sentezi (kemosentez) yaparlar.

Bu kemosentetik bakterilerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Besin üretmek için mutlaka güneş ışığına ihtiyaç duyarlar.

Cevap

Besin üretmek için mutlaka güneş ışığına ihtiyaç duyarlar ifadesi yanlıştır.
Kemosentez yapan canlılar, organik besin sentezi için gereken enerjiyi güneş ışığından değil, amonyak veya nitrit gibi inorganik maddelerin oksitlenmesiyle oluşan kimyasal bağ enerjisinden karşılarlar. Bu nedenle güneş ışığına ihtiyaç duydukları ifadesi yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Kemosentezin enerji kaynağını belirleme
Kimyasal oksidasyon enerjisi
Kemosentez yapan canlılar, güneş ışığı yerine inorganik maddelerin (amonyak, nitrit vb.) oksijenle tepkimeye girmesi sonucu açığa çıkan enerjiyi kullanırlar.
2
Işık gereksinimini değerlendirme
Işığa bağımlı değildir
Kemosentez reaksiyonları için klorofil pigmentine veya ışık enerjisine ihtiyaç duyulmaz; bu nedenle gece-gündüz kesintisiz gerçekleşebilir.
3
Diğer özellikleri kontrol etme
CO2 kullanımı ve prokaryotik yapı
Tüm kemosentetikler prokaryottur ve karbon kaynağı olarak CO2 kullanırlar (karbondioksit özümlemesi).

Anahtar Kavram

Kemosentezde enerji kaynağı olarak inorganik madde oksidasyonu kullanılır; ışık kullanılmaz.
Tahmini Süre:45s
Soru 2Soru

Kemosentetik organizmalar, enerji ihtiyaçlarını karşılamak için farklı inorganik maddeleri oksitleyebilirler. Aşağıda verilen inorganik maddeleri, bu maddeleri kemosentez sürecinde enerji kaynağı (oksitlenecek madde) olarak kullanan uygun bakteri gruplarıyla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Amonyak (NH3NH_3)
Nitrit (NO2NO_2^-)
Hidrojen Sülfür (H2SH_2S)

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Amonyak maddesi nitrit bakterileriyle, nitrit maddesi nitrat bakterileriyle ve hidrojen sülfür maddesi kemosentetik kükürt bakterileriyle eşleşir.
Doğru eşleştirmede amonyak, nitrit bakterileriyle; nitrit, nitrat bakterileriyle; hidrojen sülfür ise kükürt bakterileriyle ilişkilendirilmiştir. Bu canlılar, belirtilen inorganik maddeleri oksitleyerek kimyasal enerji (ATPATP) üretir ve bu enerjiyi karbon dioksit özümlemesi yaparak besin üretmek için kullanırlar.

Adım Adım Çözüm

1
Amonyak (NH3NH_3) molekülünün oksidasyonunu inceleyiniz.
Amonyak oksitlenerek nitrite (NO2NO_2^-) dönüşür.
Bu işlemi yapan canlılar nitrit bakterileridir.
2
Nitrit (NO2NO_2^-) molekülünün oksidasyonunu inceleyiniz.
Nitrit oksitlenerek nitrata (NO3NO_3^-) dönüşür.
Bu işlemi yapan canlılar nitrat bakterileridir.
3
Hidrojen Sülfür (H2SH_2S) molekülünün kemosentezdeki kullanımını değerlendiriniz.
Bazı bakteriler bu maddeyi oksitleyerek enerji üretir.
Kemosentetik kükürt bakterileri bu inorganik maddeyi enerji kaynağı olarak kullanır.

Anahtar Kavram

Kemosentezde inorganik madde oksidasyonu ile enerji eldesi.
Soru 3Soru

Klorofil sentezleme yeteneği olmayan kemosentetik bakteriler ile fotoototrof bitkilerin karbon fiksasyonu ve enerji elde etme mekanizmaları arasındaki temel benzerlik ve farkları analiz etmek isteyen bir öğrenci, bu iki süreçte görev alan molekülleri ve işlevlerini karşılaştırmaktadır.

Buna göre, sol sütunda verilen kemosentez ve fotosentez süreçlerindeki olayları/kaynakları, sağ sütundaki en doğru fizyolojik açıklamalarla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Kemosentetik karbondioksit (CO2CO_2) indirgenmesi reaksiyonlarında organik besin sentezi için kullanılan hidrojen ve elektron kaynağı
Bitkisel fotofosforilasyonu başlatmak ve reaksiyon merkezindeki kayıp elektronları tamamlamak amacıyla fotolize uğratılan molekül
Nitrifikasyon bakterilerinin hücresel ETS mekanizmalarında oksidatif düzeyde ATP sentezlemek için kullandığı birincil enerji kaynağı
Hem kemosentez hem de fotosentez reaksiyonlarında sentezlenecek organik monomerlerin yapısındaki karbonun kökeni

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Sol sütundaki 1. madde sağ sütundaki 1. maddeyle; 2. madde sağ sütundaki 2. maddeyle; 3. madde sağ sütundaki 3. maddeyle; 4. madde ise sağ sütundaki 4. maddeyle eşleşir. Sağ sütundaki 5. madde ise herhangi bir eşleşmesi olmayan yanıltıcı bir seçenektir.
Kemosentetik karbondioksit fiksasyonunda kullanılan elektron/hidrojen kaynağı su molekülüdür; bitkisel fotosentezde fotoliz edilen ve atmosfere oksijen veren kaynak su molekülüdür; nitrifikasyon bakterilerinin enerji eldesinde oksitlediği maddeler amonyak ve nitrittir; her iki süreçte de organik monomerin karbon kaynağı karbondioksittir.

Adım Adım Çözüm

1
Kemosentez ve fotosentez süreçlerinde kullanılan karbon kaynağını belirleme
Hem fotoototrof hem de kemoototrof canlılarda karbon fiksasyonunda kullanılan tek karbon kaynağının karbondioksit (CO2CO_2) olduğu saptanır. Bu durum, karbondioksit ile organik monomerlerin karbon kökenini eşleştiren dördüncü sol ifadeyi dördüncü sağ açıklama ile eşleştirir.
Ototrof organizmaların temel ortak özelliklerinden biri olan karbondioksit tüketimini doğrulamak.
2
Fotosentezde suyun rolünü ve elektron kaynağı olma özelliğini analiz etme
Bitkisel fotosentezde ışık enerjisiyle suyun fotoliz edilerek fotosistemlerin elektron açığını kapattığı ve atmosfere oksijen salınmasına yol açtığı belirlenir. Bu, ikinci sol ifadeyi ikinci sağ açıklama ile eşleştirir.
Fotosentezdeki fotoliz reaksiyonunun kemosentezden farkını ortaya koymak.
3
Kemosentezde suyun rolünü ve elektron/hidrojen kaynağı olma özelliğini analiz etme
Kemosentezde organik besin sentezi için kullanılan hidrojen ve elektronların kaynağının su (H2OH_2O) olduğu, ancak bu sürecin ışık ve klorofilden bağımsız olarak gerçekleştiği saptanır. Bu, birinci sol ifadeyi birinci sağ açıklama ile eşleştirir.
Kemosentezde inorganik maddelerin sadece enerji eldesinde kullanıldığı, besin sentezindeki hidrojen kaynağının ise su olduğu gerçeğini ayırt etmek.
4
Kemosentetik bakterilerin enerji kaynağını ve nitrifikasyondaki rolünü belirleme
Nitrifikasyon bakterilerinin (Nitrosomonas ve Nitrobacter) enerji elde etmek amacıyla amonyak (NH3NH_3) ve nitriti (NO2NO_2^-) oksitlediği belirlenir. Bu, üçüncü sol ifadeyi üçüncü sağ açıklama ile eşleştirir.
Kemosentezin enerji eldesi evresiyle karbon fiksasyonu evresi arasındaki inorganik madde kullanımı farkını netleştirmek.

Anahtar Kavram

Kemosentez yapan canlıların inorganik maddeleri oksitleyerek kimyasal enerji elde etmesi ve bu enerjiyi kullanarak karbondioksit ve su yardımıyla organik besin sentezlemesi süreci.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 4Soru

Azot döngüsünde görev alan nitrifikasyon bakterileri, amonyak (NH3NH_3) ve nitrit (NO2NO_2^-) gibi inorganik bileşikleri oksitleyerek enerji elde ederler. Bu canlıların gerçekleştirdiği kemosentez süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İnorganik maddelerin oksidasyonu sonucu açığa çıkan kimyasal enerji, ATP sentezi aracılığıyla karbondioksit özümlemesi reaksiyonlarında kullanılır.

Cevap

İnorganik maddelerin oksidasyonu sonucu açığa çıkan kimyasal enerji, ATP sentezi aracılığıyla karbondioksit özümlemesi reaksiyonlarında kullanılır.
Kemosentezin doğası gereği, iki ana aşama vardır. İlk aşamada inorganik maddeler oksitlenerek kimyasal enerji elde edilir ve bu enerji ATP molekülünde depolanır. İkinci aşamada ise bu ATP, atmosferik karbondioksiti organik besine dönüştürmek için kullanılır. Bu yüzden inorganik oksidasyonun temel amacı karbon özümlemesi için gereken enerjiyi sağlamaktır.

Adım Adım Çözüm

1
Kemosentezin enerji üretim aşamasını belirleme
İnorganik maddeler (örn: NH3,NO2NH_3, NO_2^-) oksitlenerek kimyasal enerji açığa çıkar.
Kemosentetik canlılar fotosentezden farklı olarak ışık yerine kimyasal oksidasyon enerjisini kullanır.
2
Enerjinin transfer formunu saptama
Oksidasyon enerjisi ile ADP+PiATPADP + P_i \rightarrow ATP sentezi (kemofosforilasyon) gerçekleşir.
Besin sentezindeki anabolik reaksiyonlar için enerjinin biyokimyasal formda (ATP) taşınması gerekir.
3
Besin sentezi (karbon tutma) aşamasını analiz etme
CO2+H2O+ATP+NADPHCO_2 + H_2O + ATP + NADPH \rightarrow Organik Besin reaksiyonu tamamlanır.
Üretilen ATP ve indirgenmiş yardımcı enzimler, atmosferden alınan karbondioksitin organik forma dönüştürülmesinde harcanır.

Anahtar Kavram

Kemosentez, ışığa ihtiyaç duymadan inorganik maddeleri oksitleyerek kendi besinini üretme sürecidir.

Daha Fazla Pratik

Farklı inorganik madde kaynaklarını (kükürt, demir, hidrojen) kullanan kemosentez türlerini ve atmosferin oksijen dengesine etkisini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 5Soru

Kemosentetik bakteriler, hayatsal faaliyetleri için gerekli olan enerjiyi çeşitli inorganik maddeleri oksitleyerek elde ederler. Bu süreçte her bakteri grubu kendine özgü bir inorganik maddeyi substrat olarak kullanır ve bu maddeyi belirli bir ürüne dönüştürür. Buna göre, sol sütunda verilen inorganik substratlar ile sağ sütunda verilen oksidasyon ürünlerini doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Amonyak (NH3NH_3)
Nitrit (NO2NO_2^-)
Hidrojen sülfür (H2SH_2S)
İki değerli demir (Fe2+Fe^{2+})

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Doğru eşleşme şu şekildedir: Amonyak ile nitrit, nitrit ile nitrat, hidrojen sülfür ile kükürt ve iki değerli demir ile üç değerli demir.
Kemosentez yapan canlılar, ihtiyaç duydukları enerjiyi inorganik maddeleri oksitleyerek karşılar. Bu süreçte amonyak nitrite, nitrit nitrata, hidrojen sülfür kükürte ve iki değerli demir iyonları üç değerli demir iyonlarına dönüştürülür. Açığa çıkan enerji ise CO2CO_2 özümlemesiyle besin sentezinde kullanılır.

Adım Adım Çözüm

1
Azot döngüsündeki nitrifikasyon basamaklarını analiz etmek.
Amonyak önce nitrite, ardından nitrit nitrata oksitlenir.
Nitrosomonas ve Nitrobacter bakterilerinin enerji kazanımı bu sırayla gerçekleşir.
2
Kükürt bakterilerinin substrat ve ürün ilişkisini belirlemek.
H2SH_2S oksidasyonu sonucunda yan ürün olarak kükürt oluşur.
Kükürt bakterileri kemosentez için gerekli enerjiyi bu oksidasyondan sağlar.
3
Demir oksidasyonundaki iyon yükü değişimini tespit etmek.
Fe2+Fe^{2+} iyonu Fe3+Fe^{3+} iyonuna yükseltgenir.
Oksidasyon süreci elektron kaybı ve dolayısıyla iyon yükünün artışı anlamına gelir.

Anahtar Kavram

Kemosentezde inorganik madde oksidasyonu ve kimyasal enerji eldesi.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 6Soru

Nitrifikasyon sürecinde görev yapan nitrit bakterileri, amonyak (NH3NH_3) molekülünü oksitleyerek nitrit (NO2NO_2^-) ve kimyasal enerji açığa çıkarır. Bu bakteriler, elde ettikleri enerjiyi karbon dioksit (CO2CO_2) özümlemesi yaparak kendi organik besinlerini sentezlemek için kullanırlar.

Buna göre, kemosentez yapan bu canlılar ve besin sentezi süreci ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İnorganik maddelerin oksidasyonu sonucunda açığa çıkan kimyasal enerji, besin sentezinden önce ATP moleküllerinde depolanır.

Cevap

İnorganik maddelerin oksidasyonu sonucunda açığa çıkan kimyasal enerji, besin sentezinden önce ATP moleküllerinde depolanır.
Kemosentetik organizmalar, inorganik maddeleri (amonyak, nitrit, kükürt, demir vb.) oksitleyerek serbest enerji elde ederler. Bu enerji, hücrede ATP sentezi (kemofosforilasyon) için kullanılır. Daha sonra bu ATP'ler, CO2CO_2 ve suyun birleştirilerek organik besin (glikoz) yapıldığı sentez aşamasında harcanır. Dolayısıyla enerji, inorganik maddeden doğrudan besine değil, ATP aracılığıyla aktarılır.

Adım Adım Çözüm

1
Enerji eldesi aşamasını incele.
Amonyak (NH3NH_3) gibi inorganik maddeler oksitlenerek kimyasal enerji açığa çıkarılır.
Kemosentezin ilk aşaması, ışık yerine kimyasal oksidasyonla enerji üretmektir.
2
Üretilen enerjinin formunu belirle.
Açığa çıkan enerji, hücrenin kullanabileceği ATP formuna dönüştürülür.
Hücresel sentez reaksiyonları (anabolizma) doğrudan oksidasyon enerjisini kullanamaz, ATP'ye ihtiyaç duyar.
3
Karbon tutma aşamasını analiz et.
CO2CO_2 ve H2OH_2O (veya başka bir hidrojen kaynağı) kullanılarak organik besin sentezlenir.
Bu aşama ışık varlığından bağımsızdır ancak oksidasyon aşamasında üretilen ATP ve indirgeyici güç (NADPH/NADH) gereklidir.

Anahtar Kavram

Kemosentezin Mekanizması ve Enerji Dönüşümü

Daha Fazla Pratik

Nitrifikasyon bakterilerinin (Nitrosomonas ve Nitrobacter) azot döngüsündeki ekolojik önemini ve fotosentez ile kemosentezin ortak özelliklerini (CO2 kullanımı, ATP sentezi, inorganikten organik sentezi) tekrar ediniz.
Tahmini Süre:1m 40s
Soru 7Soru

Kemosentez yapan bir bakterinin inorganik maddelerden organik besin sentezlemesi sürecinde meydana gelen aşağıdaki olayları, ilk gerçekleşenden son gerçekleşene doğru sıralayınız.

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Kemosentez süreci; inorganik maddelerin oksidasyonu ile enerji eldesi, bu enerjinin ATP ve NADPH'a aktarılması, ardından bu moleküller kullanılarak karbondioksit fiksasyonu ve son olarak organik besin sentezi şeklinde gerçekleşir.
Kemosentez süreci mantıksal olarak önce enerjinin inorganik maddelerden (oksidasyon yoluyla) kazanılmasını, ardından bu enerjinin biyokimyasal iş yapabilecek moleküllere (ATP, NADPH) aktarılmasını ve son olarak bu moleküllerin yardımıyla karbon fiksasyonu yapılarak organik besin (glikoz) üretilmesini gerektirir.

Adım Adım Çözüm

1
Enerji kaynağının belirlenmesi
İnorganik maddelerin (örneğin amonyak) oksidasyonu ile kimyasal enerji açığa çıkar.
Kemosentezde enerji kaynağı güneş ışığı değil, inorganik maddelerin oksidasyonudur.
2
Enerjinin transfer edilebilir forma sokulması
Oksidasyon enerjisi kullanılarak ATP sentezlenir (kemiozmotik yolla) ve NADPH üretilir.
Karbondioksit indirgenmesi için hücrenin doğrudan kullanabileceği ATP ve hidrojen taşıyıcılara ihtiyaç vardır.
3
Karbondioksit fiksasyonu
CO2CO_2 ve su tepkimeye girerek karbon zinciri oluşturmaya başlar.
Besin sentezinin temelini inorganik karbonun organik forma dönüştürülmesi oluşturur.
4
Ürün oluşumu
Glikoz gibi organik monomerler sentezlenir.
Kemosentezin nihai amacı hücrenin kendi besinini üretmesidir.

Anahtar Kavram

Kemosentez, ışık enerjisi yerine inorganik maddelerin oksidasyonundan elde edilen kimyasal enerjiyi kullanarak organik madde sentezleme sürecidir.
Soru 8Soru

Kemosentez, bazı prokaryotik canlıların inorganik maddeleri oksitleyerek elde ettikleri enerji ile organik besin sentezlemesi olayıdır. Bu süreçte güneş ışığına gerek duyulmaz ve madde döngülerinde önemli roller üstlenilir. Buna göre, kemosentez yapan bir bakteri türü için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İnorganik maddelerin oksidasyonu ile elde edilen kimyasal enerjiyi besin sentezinde kullanır.

Cevap

İnorganik maddelerin oksidasyonu ile elde edilen kimyasal enerjiyi besin sentezinde kullanır.
Kemosentezin ayırt edici özelliği, klorofil ve ışık kullanmadan, inorganik maddeleri oksitleyerek (elektron kopararak) açığa çıkan kimyasal enerjiyi besin üretimi için kullanmasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Enerji kaynağının belirlenmesi
Kemosentezde enerji, inorganik maddelerin (NH3,NO2,H2S,Fe2+NH_3, NO_2^-, H_2S, Fe^{2+} vb.) oksidasyonundan sağlanır.
Kemosentezin fotosentezden en temel farkı enerji kaynağının ışık değil kimyasal bağ enerjisi olmasıdır.
2
Karbon kaynağının ve sentez mekanizmasının incelenmesi
Atmosferden veya sudan alınan CO2CO_2, üretilen kimyasal enerji ile organik maddeye (C6H12O6C_6H_{12}O_6) dönüştürülür.
Tüm ototrof canlılar gibi kemosentetikler de karbon kaynağı olarak karbondioksit kullanır.
3
Işığa olan ihtiyacın değerlendirilmesi
Kemosentez ışığa bağımlı değildir, bu yüzden hem aydınlık hem karanlık ortamlarda gerçekleşebilir.
Kemosentezde klorofil pigmenti kullanılmaz, enerji ihtiyacı oksidasyon reaksiyonlarından karşılanır.

Anahtar Kavram

Kemosentezde enerji ve karbon kaynağı

Daha Fazla Pratik

Nitrifiye edici bakterilerin (Nitrosomonas ve Nitrobacter) azot döngüsündeki özel rollerini ve hangi maddeleri oksitlediklerini inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 9Soru

Kemosentetik prokaryotlar, farklı inorganik maddeleri oksitleyerek elde ettikleri kimyasal enerjiyi organik besin sentezinde kullanırlar. Aşağıda kemosentez sürecinde kullanılan bazı inorganik maddeler ve bu maddeleri oksitleyerek enerji elde eden bakteri gruplarının özellikleri verilmiştir. Bu maddeleri, ilgili bakteri faaliyetleri veya sonuçlarıyla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Amonyak (NH3NH_3)
Nitrit (NO2NO_2^-)
Hidrojen sülfür (H2SH_2S)
Demir (Fe2+Fe^{2+})

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Amonyak - Nitrosomonas faaliyetleri; Nitrit - Nitrobacter faaliyetleri; Hidrojen Sülfür - Kükürt bakterileri faaliyetleri; Demir - Demir bakterileri faaliyetleri.
Doğru eşleştirmede; amonyak Nitrosomonas faaliyetleriyle nitrite, nitrit ise Nitrobacter faaliyetleriyle nitrata dönüşür. Hidrojen sülfür kükürt bakterileri tarafından, demir ise demir bakterileri tarafından oksitlenerek enerji eldesinde kullanılır. Bu süreçlerin tamamı inorganik maddelerin oksidasyonuna dayanır ve ışık enerjisine ihtiyaç duymaz.

Adım Adım Çözüm

1
Adım 1: Nitrifikasyon sürecinin basamaklarını belirleyin.
Amonyak oksidasyonu (Nitrosomonas) ve Nitrit oksidasyonu (Nitrobacter) basamakları ayırt edilir.
Kemosentezde azot döngüsü, iki farklı bakteri grubunun ardışık çalışmasıyla gerçekleşir.
2
Adım 2: Diğer inorganik enerji kaynaklarını analiz edin.
Hidrojen sülfürün kükürt bakterileriyle, demirin ise demir bakterileriyle ilişkisi kurulur.
Kemosentez sadece azotlu bileşiklerle değil, kükürt, demir ve hidrojen gibi farklı maddelerle de gerçekleşebilir.
3
Adım 3: Eşleştirmeyi tamamlayın.
Dört farklı inorganik substrat, ilgili biyolojik süreçlerle eşleşir.
Her kemosentetik grubun oksitlediği substrat ve ürettiği yan ürün spesifiktir.

Anahtar Kavram

Kemosentezde inorganik maddelerin oksidasyonu ve nitrifikasyon süreci.
Soru 10Soru

Azot döngüsünde görev alan nitrifikasyon bakterileri ( *Nitrosomonas* ve *Nitrobacter* ), amonyaktan nitrat oluşumuna kadar gerçekleşen süreçte inorganik maddeleri oksitleyerek kimyasal bağ enerjisi üretirler. Elde ettikleri bu enerjiyi kullanarak inorganik maddelerden organik madde sentezini (kemosentez) gerçekleştirirler.

Nitrifikasyon bakterilerinin gerçekleştirdiği kemosentez süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kemosentez reaksiyonları ışığa bağımlı olmadığı için, karbon dioksit özümlemesi yapan nitrifikasyon bakterileri bu süreci sadece gece veya karanlık ortamlarda gerçekleştirebilirler.

Cevap

Kemosentez reaksiyonları ışığa bağımlı olmadığı için bakterilerin bu süreci sadece gece veya karanlık ortamlarda gerçekleştirebileceğini belirten ifade yanlıştır.
Kemosentez yapan canlılar, enerji kaynağı olarak ışık yerine inorganik maddelerin oksidasyonundan gelen kimyasal enerjiyi kullanırlar. Bu durum kemosentezin ışığa bağımlı olmadığını gösterse de, ışıklı ortamlarda kemosentezin yapılamayacağı anlamına gelmez. Kemosentetik arkeler ve bakteriler gece-gündüz, ışıklı veya karanlık fark etmeksizin metabolik faaliyetlerine devam ederler.

Adım Adım Çözüm

1
Kemosentezin enerji kaynağını belirle.
Kemosentezde enerji, inorganik maddelerin (NH3NH_3, NO2NO_2^- vb.) oksidasyonundan sağlanır.
Fotosentezden farklı olarak ışık enerjisi kullanılmaz.
2
Işığın kemosentez üzerindeki etkisini analiz et.
Işığın kemosentezi doğrudan başlatma veya durdurma etkisi yoktur.
Süreç enzimatik oksidasyona dayalıdır ve ışık varlığında da yokluğunda da gerçekleşebilir.
3
Seçenekleri değerlendirerek yanlış yargıyı tespit et.
Işığa bağımlı olmamanın 'sadece karanlıkta yapılabilir' anlamına gelmediği sonucuna varılır.
Kemosentez sadece gece değil, 24 saat boyunca devam edebilen bir olaydır.

Anahtar Kavram

Kemosentez, ışığa ihtiyaç duyulmadan kimyasal enerji ile besin sentezlenmesidir; ancak bu süreç ışıklı ortamda da gerçekleşebilir.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 11Soru

Kemosentetik mikroorganizmalar, inorganik maddeleri oksitleyerek elde ettikleri kimyasal enerjiyi karbon dioksit (CO2CO_2) özümlemesi için kullanırlar. Aşağıdaki sol sütunda farklı kemosentetik süreçleri yürüten canlı gruplarının özellikleri, sağ sütunda ise bu süreçlerde gerçekleşen temel oksidasyon reaksiyonları verilmiştir. Buna göre, canlı grupları ile gerçekleştirdikleri kimyasal tepkimeleri doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Nitritleşme (nitrifikasyonun ilk basamağı) sürecini gerçekleştiren kemosentetik bakteriler
Nitratlaşma (nitrifikasyonun ikinci basamağı) sürecini gerçekleştiren kemosentetik mikroorganizmalar
Demir oksidasyonu yaparak enerji eldesi sağlayan kemoototrof canlılar
Hidrojen sülfürü (H2SH_2S) oksitleyerek sülfürik asit açığa çıkaran kemosentetikler

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Eşleşme şu şekildedir: Nitritleşme bakterileri amonyak oksidasyonuyla, nitratlaşma canlıları nitrit oksidasyonuyla, demir bakterileri iki değerli demir iyonlarının oksidasyonuyla ve kükürt bakterileri hidrojen sülfür oksidasyonuyla eşleşir.
Kemosentetik canlılar, hayatta kalmak ve organik madde sentezlemek için ihtiyaç duydukları enerjiyi amonyak, nitrit, demir ve kükürt gibi inorganik bileşiklerin oksidasyonundan sağlarlar. Nitrosomonas amonyağı nitrite, Nitrobacter ise nitriti nitrata dönüştürerek azot döngüsünde kritik rol oynar. Demir ve kükürt bakterileri ise kendi özel substratlarını oksitleyerek ekosisteme katkıda bulunurlar.

Adım Adım Çözüm

1
Canlı gruplarının kullandığı inorganik substratları belirleyin.
Nitritleşme için amonyak, nitratlaşma için nitrit, demir bakterileri için Fe2+Fe^{2+} ve kükürt bakterileri için H2SH_2S temel substratlardır.
Kemosentetik canlılar spesifik inorganik maddeleri oksitleyerek enerji üretirler.
2
Oksidasyon reaksiyonlarının ürünlerini ve açığa çıkan enerjiyi kontrol edin.
Amonyaktan nitrit, nitritten nitrat, Fe2+Fe^{2+}'den Fe3+Fe^{3+} ve H2SH_2S'den H2SO4H_2SO_4 oluşumu gözlenir.
Her oksidasyon basamağı kendine özgü kimyasal enerji (ATP) üretimi sağlar.
3
Tanımları uygun kimyasal denklemlerle eşleştirin.
Sol sütundaki her madde sağ sütundaki ilgili oksidasyon denklemiyle tam olarak örtüşmektedir.
Azot döngüsü ve mineral oksidasyonu kemosentezin temelini oluşturur.

Anahtar Kavram

İnorganik Maddelerin Oksidasyonu

Daha Fazla Pratik

Nitrifikasyon bakterilerinin azot döngüsündeki yerini ve bu canlıların neden sadece prokaryot (bakteri ve arke) olduğunu inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 12Soru

Kemosentez yapan canlılar, ihtiyaç duydukları enerjiyi ışık enerjisi yerine inorganik maddeleri oksitleyerek karşılayan ototrof organizmalardır. Doğadaki azot döngüsünde kritik rol oynayan nitrifikasyon bakterilerinin (NitrosomonasNitrosomonas ve NitrobacterNitrobacter) kemosentez mekanizması dikkate alındığında, bu canlıların gerçekleştirdiği metabolik faaliyetlerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hidrojen kaynağı olarak kullanılan H2OH_2O molekülü, kloroplast benzeri bir organelde fotolize uğratılarak elektronlarına ayrıştırılır.

Cevap

Besin sentezinde kullanılan suyun kloroplast benzeri bir organelde fotolize uğratıldığını belirten ifade yanlıştır.
Kemosentez yapan canlıların tamamı prokaryotiktir ve zarlı bir organel olan kloroplasta sahip değildirler. Ayrıca kemosentezde suyun parçalanması ışık enerjisiyle (fotoliz) değil, inorganik madde oksidasyonundan gelen kimyasal enerjiyle gerçekleştirilir. 'Kloroplast benzeri organel' ve 'fotoliz' ifadeleri kemosentez mekanizması ile tamamen çelişmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Kemosentezin enerji kaynağının belirlenmesi
Kemosentetik canlılar (örneğin nitrifikasyon bakterileri), amonyak (NH3NH_3) ve nitrit (NO2NO_2^-) gibi inorganik maddeleri oksitleyerek kimyasal enerji elde ederler.
Bu canlılar güneş ışığını kullanamazlar, besin sentezi için gereken enerji bu oksidasyon basamağından sağlanır.
2
Hücresel yapının ve reaksiyon bölgesinin analizi
Kemosentez yapan tüm canlılar prokaryotik (bakteri veya arke) yapılıdır.
Prokaryotlarda kloroplast gibi zarlı organeller bulunmaz, reaksiyonlar sitoplazmada gerçekleşir.
3
Besin sentezi (Karbon Fiksasyonu) evresinin incelenmesi
CO2CO_2 ve H2OH_2O birleşerek organik besin (C6H12O6C_6H_{12}O_6) ve O2O_2 oluşur.
Bu evre ATP ve indirgenmiş enzimler kullanılarak gerçekleşir ancak suyun parçalanması ışıkla (fotoliz) değil, kimyasal enerji yardımıyla olur.
4
Oksijen döngüsünün kontrolü
Açığa çıkan O2O_2 gazı, birinci adımdaki oksidasyon reaksiyonunda harcanır.
Kemosentetikler kendi ürettikleri oksijeni oksidasyon fazında tüketme eğilimindedirler.

Anahtar Kavram

Kemosentezin Mekanizması ve Fotosentezden Farkları

Daha Fazla Pratik

Fotosentez ve kemosentez arasındaki elektron kaynakları (H2OH_2O, H2SH_2S, H2H_2) farkını inceleyen bir soru çözülebilir.
Tahmini Süre:2m 0s
Kemosentez Alıştırma Soruları — YKS AYT (Alan Yeterlilik Testi) | Examkin