Türkiye'nin Bölgesel Projeleri ve Kalkınma Planları

10 soru

Soru 1Soru

Türkiye'de uygulanan bölgesel kalkınma projelerinden biri olan Doğu Karadeniz Projesi (DOKAP), bölgenin sahip oldu��u doğal ve beşerî kaynakları en verimli şekilde değerlendirerek sürdürülebilir bir ekonomik kalkınma sağlamayı hedeflemektedir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi DOKAP'ın temel hedefleri arasında gösterilemez?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Başta taş kömürü olmak üzere bölgedeki yeraltı kaynaklarını modernize ederek kömüre dayalı sanayiyi geliştirmek

Cevap

Başta taş kömürü olmak üzere bölgedeki yeraltı kaynaklarını modernize ederek kömüre dayalı sanayiyi geliştirmek hedefi, Doğu Karadeniz Projesi (DOKAP) kapsamında değil, Zonguldak-Bart��n-Karabük (ZBK) Projesi kapsamında yer almaktadır.
Doğu Karadeniz Projesi (DOKAP) bölgedeki tarım, hayvancılık, turizm ve altyapı hizmetlerini geliştirmeyi hedefler. Taş kömürü işletmeciliği ve buna bağlı sanayinin geliştirilmesi ise Zonguldak-Bartın-Karabük (ZBK) Projesi'nin temel odak noktasıdır. Bu nedenle taş kömürü ve kömüre dayalı sanayiyle ilgili olan hedef DOKAP'a ait olamaz.

Adım Adım Çözüm

1
Doğu Karadeniz Projesi'nin (DOKAP) amaçlarını analiz etmek
DOKAP'ın temel amaçları arasında kıyı ve iç kesimlerdeki gelişmişlik farklarını azaltmak, yayla turizmini (Yeşil Yol vb.) geliştirmek, ulaşım altyapısı ve limanları modernize etmek, tarım ve hayvancılıkta verimliliği artırmak yer alır.
DOKAP'ın kapsamını ve hedeflerini doğru analiz etmek için bu adım gereklidir.
2
Seçeneklerde verilen hedefleri diğer bölgesel kalkınma projeleriyle karşılaştırmak
Taş kömürü yataklarının işletilmesi ve kömüre dayalı sanayinin geliştirilmesi hedefinin doğrudan Batı Karadeniz'deki Zonguldak-Bartın-Karabük (ZBK) projesine ait olduğu tespit edilir.
DOKAP kapsamında yer almayan yanlış hedefi belirlemek için projeler arası karşılaştırma yapılmalıdır.

Anahtar Kavram

Bölgesel Kalkınma Projelerinin Amaçları ve Kapsamı
Soru 2Soru

Türkiye'de uygulanan bölgesel kalkınma projelerinin kendilerine has gerekçeleri ve öncelikli hedefleri bulunmaktadır. Aşağıda verilen bölgesel kalk��nma projelerini, kurulmalarına zemin hazırlayan temel gerekçeler ve hedeflerle doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Yeşilırmak Havzası Gelişim Projesi (YHGP)
Zonguldak-Bartın-Karabük Projesi (ZBK)
Konya Ovası Projesi (KOP)
Doğu Karadeniz Projesi (DOKAP)

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Yeşilırmak Havzası Gelişim Projesi (YHGP) havza yönetimi ve çevre koruma; Zonguldak-Bartın-Karabük Projesi (ZBK) demir-çelik ve kömür bağımlılığını azaltıp sektörel çeşitlilik sağlama; Konya Ovası Projesi (KOP) dış havzalardan su taşıyarak sulama ve yeraltı suyu sorununu çözme; Doğu Karadeniz Projesi (DOKAP) yayla turizmi ve kıyı-iç kesim entegrasyonu ile eşleşmektedir.
Bölgesel kalkınma projeleri coğrafi bölgelerin kendilerine has sorunlarını çözmek amacıyla tasarlanmıştır. Yeşilırmak Havzası Gelişim Projesi (YHGP) akarsu kirliliği ve taşkın kontrolüne; Zonguldak-Bartın-Karabük Projesi (ZBK) demir-çelik ve taş kömürü dışı sektörleri geliştirerek tek bir sektöre bağımlılığı azaltmaya; Konya Ovası Projesi (KOP) kuraklık ve aşırı yeraltı suyu kullanımı sebebiyle Göksu Havzası'ndan Mavi Tünel ile su aktarımına; Doğu Karadeniz Projesi (DOKAP) ise engebeli arazide yayla turizmini (Yeşil Yol) canlandırıp iç kesim entegrasyonunu sağlamaya yönelik hedeflerle eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Yeşilırmak Havzası Gelişim Projesi'nin temel amacını analiz etmek.
Yeşilırmak ve kollarındaki taşkın, erozyon ve kirlilik sorunlarının çözümü öncelikli olduğundan bu proje erozyon ve çevre korumayla ilgili olan ifadeyle eşleşir.
Yeşilırmak Havzası Gelişim Projesi (YHGP) doğrudan akarsu havzasının ekolojik ve çevresel sorunlarını çözmeyi hedefler.
2
Zonguldak-Bartın-Karabük Projesi'nin temel amacını analiz etmek.
Bölgenin taş kömürü ve demir-çelik sanayisine olan aşırı bağımlılığını azaltmak ve alternatif sektörleri geliştirmek amacıyla hazırlanan plan ile eşleşir.
Zonguldak-Bartın-Karabük Projesi (ZBK) bir sanayi dönüşüm ve çeşitlendirme projesidir.
3
Konya Ovası Projesi'nin temel amacını analiz etmek.
Sulama yetersizliğini gidermek ve yeraltı su seviyesini korumak için dış havzalardan su aktarımını (Göksu Nehri - Mavi Tünel) öngören hedefle eşleşir.
Konya Ovası Projesi (KOP) İç Anadolu'nun en büyük tarımsal sulama ve su yönetimi projesidir.
4
Doğu Karadeniz Projesi'nin temel amacını analiz etmek.
Ulaşım altyapısını güçlendirerek yayla turizmini (Yeşil Yol) canlandırmak ve kıyı ile iç kesimler arasındaki bağlantıyı artırmak hedefiyle eşleşir.
Doğu Karadeniz Projesi (DOKAP) yayla turizmi entegrasyonu ve ulaşım bağlantılarını iyileştirme hedefleriyle öne çıkar.

Anahtar Kavram

Türkiye'deki bölgesel kalkınma projelerinin kuruluş amaçları, odaklandıkları temel ekonomik ve çevresel sorunlar.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 3Soru

Türkiye'de bölgesel gelişmişlik farklarını azaltmak amacıyla hayata geçirilen kalkınma projeleri, kendilerine özgü coğrafi gerekçelere ve hedeflere sahiptir. Aşağıda verilen bölgesel kalkınma projelerini, bu projeler kapsamında yürütülen temel faaliyet veya altyapı yatırımları ile doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Doğu Karadeniz Projesi (DOKAP)
Yeşilırmak Havzası Gelişim Projesi (YHGP)
Konya Ovası Projesi (KOP)
Zonguldak, Bartın, Karabük Projesi (ZBK)

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Doğu Karadeniz Projesi (DOKAP) - Yayla turizmi ve Yeşil Yol güzergahı oluşturulması; Yeşilırmak Havzası Gelişim Projesi (YHGP) - Akarsu havzasındaki taşkın, erozyon ve kirliliğin coğrafi bilgi sistemleri ile izlenmesi; Konya Ovası Projesi (KOP) - Göksu Nehri sularının Mavi Tünel ile havzaya taşınması ve yeraltı suyu kullanımının azaltılması; Zonguldak, Bartın, Karabük Projesi (ZBK) - Filyos Projesi ile ağır sanayiye bağımlı tek yönlü istihdam yapısının çeşitlendirilmesi.
Bölgesel kalkınma projelerinin her biri kendi coğrafi koşullarına göre hedefler belirlemiştir. DOKAP dağlık yapısı nedeniyle yayla turizmini birleştiren Yeşil Yol projesine; YHGP akarsu havzasındaki taşkın, kirlilik ve erozyon izleme veri tabanına; KOP kuraklık ve aşırı yeraltı suyu kullanımını engellemek için Göksu sularını taşıyan Mavi Tünel'e; ZBK ise tek yönlü kömür/çelik sanayisini Filyos Limanı ve endüstri bölgesi ile çeşitlendirmeye odaklanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Projelerin coğrafi konumlarını ve gelişim amaçlarını analiz edin.
DOKAP Karadeniz yaylalarına, KOP İç Anadolu'nun kurak tarım alanlarına, YHGP Yeşilırmak havzasındaki akarsu problemlerine, ZBK ise Batı Karadeniz'in maden/sanayi alanlarına odaklanmaktadır.
Her kalkınma projesinin çıkış noktası, kapsadığı bölgenin coğrafi ve ekonomik koşullarıyla doğrudan ilişkilidir.
2
DOKAP ve turizm ilişkisini değerlendirin.
Doğu Karadeniz'in engebeli yapısı nedeniyle tarım alanlarının sınırlı olması, yayla turizmini öne çıkarmış ve 'Yeşil Yol' projesiyle bu yaylalar birbirine bağlanmıştır.
Yayla turizmi koridorunun oluşturulması DOKAP'ın turizm odaklı kalkınma stratejisinin bir parçasıdır.
3
YHGP'nin akarsu havzası yönetimindeki rolünü analiz edin.
Yeşilırmak ve kollarındaki taşkın, erozyon ve kirlilik sorunları havza genelinde sürdürülebilir bir planlama ve CBS tabanlı izleme veri tabanının kurulmasını gerektirmiştir.
YHGP, havza ekolojisini ve su kaynaklarını korumaya yönelik ekolojik bir altyapı projesidir.
4
KOP bünyesindeki su aktarım projelerini inceleyin.
İç Anadolu Bölgesi'ndeki şiddetli kuraklık ve aşırı yeraltı suyu çekiminin önüne geçmek için Göksu Nehri'nin suları Mavi Tünel ile Konya Havzası'na yönlendirilmiştir.
KOP kapsamında tarımsal sulama ihtiyacının dış havzalardan su aktarılarak çözülmesi hedeflenmiştir.
5
ZBK projesinin sanayi dönüşümü hedeflerini değerlendirin.
Taş kömürü işletmeciliği ve demir-çelik sanayisine bağımlı olan Batı Karadeniz ekonomisi, Filyos Limanı ve endüstri bölgesi yatırımlarıyla çok sektörlü bir yapıya kavuşturulmaktadır.
Maden ve ağır sanayiye dayalı tek yönlü istihdam risklerini azaltmak için ekonomik çeşitlendirme amaçlanmaktadır.

Anahtar Kavram

Türkiye'deki bölgesel kalkınma projelerinin kapsamı, coğrafi gerekçeleri ve altyapı projeleri.
Soru 4Soru

Aşağıdaki bölgesel kalkınma projelerini, kurulmalarına gerekçe oluşturan en belirgin temel hedefleriyle eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Zonguldak - Bartın - Karabük Projesi (ZBK)
Doğu Karadeniz Projesi (DOKAP)
Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP)

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Zonguldak - Bartın - Karabük Projesi (ZBK) ile 'Ekonomik yapıyı çeşitlendirerek bölgenin ta�� kömürüne olan bağımlılığını azaltmak' hedefi; Doğu Karadeniz Projesi (DOKAP) ile 'Yayla turizmini geliştirmek ve ulaşım altyapısını güçlendirerek bölge içi entegrasyonu sağlamak' hedefi; Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP) ile 'Sulu tarımı yaygınlaştırarak tarımsal verimliliği artırmak ve ürün çeşitliliği sağlamak' hedefi eşleşir.
Zonguldak - Bartın - Karabük Projesi (ZBK) sanayi ve taş kömürü bağımlılığını azaltmayı, Doğu Karadeniz Projesi (DOKAP) yayla turizmi ve ulaşımı güçlendirmeyi, Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP) ise nehir sularından yararlanarak sulu tarımla verimliliği artırmayı amaçladığından eşleştirmeler bu coğrafi gerçeklerle uyumludur.

Adım Adım Çözüm

1
Projelerin kapsadığı illerin temel ekonomik yapısını ve coğrafi koşullarını belirlemek
Güneydoğu Anadolu'da kuraklık ve sulama ihtiyacı, Doğu Karadeniz'de engebeli arazi ve yayla turizmi potansiyeli, Zonguldak çevresinde ise kömür madenciliği odaklı bir yapı olduğu belirlenir.
Her bölgesel kalkınma projesi, o bölgedeki temel coğrafi ve ekonomik sorunları çözmek amacıyla tasarlanmıştır.
2
Bölgelerin ihtiyaçları ile proje hedeflerini eşleştirmek
GAP için tarımsal sulama, DOKAP için yayla turizmi ve ulaşım, ZBK için ise taş kömürü dışı sektörlerle ekonomiyi çeşitlendirme hedefleri birbiriyle eşleşir.
Projelerin resmi planlarında yer alan vizyon ve stratejiler bu temel hedeflere dayanmaktadır.

Anahtar Kavram

Türkiye'deki kalkınma projelerinin bölgesel gerekçeleri ve temel kalkınma hedefleri.
Soru 5Soru

Doğu Karadeniz Projesi (DOKAP); bölgedeki tarım, turizm ve altyapı hizmetlerini geliştirerek sosyo-ekonomik yapıyı güçlendirmeyi hedefleyen bir bölgesel kalkınma projesidir.

Buna göre, aşağıdaki illerden hangisi DOKAP sınırları içerisinde yer almaz?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Erzurum

Cevap

Erzurum
Erzurum ili, Doğu Karadeniz Projesi (DOKAP) kapsamında değil, Doğu Anadolu Projesi (DAP) kapsamında yer almaktadır. Bu nedenle DOKAP sınırları içerisinde bulunmaz.

Adım Adım Çözüm

1
DOKAP (Doğu Karadeniz Projesi) kapsamındaki iller belirlenir.
Artvin, Bayburt, Giresun, Gümüşhane, Ordu, Rize, Samsun, Tokat, Trabzon, Amasya ve Çorum illerinin DOKAP sınırları içerisinde yer aldığı tespit edilir.
Bölgesel kalkınma projesinin coğrafi sınırlarını ve kapsadığı illeri netleştirmek için.
2
Seçeneklerde verilen iller, tespit edilen DOKAP illeriyle karşılaştırılır.
Rize, Giresun, Trabzon ve Artvin illerinin DOKAP kapsamında olduğu; Erzurum ilinin ise Doğu Anadolu Projesi (DAP) sınırlarında yer aldığı görülür.
DOKAP kapsamında yer almayan doğru seçeneği bulmak için.

Anahtar Kavram

Bölgesel Kalkınma Projelerinin Kapsadığı İller
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 6Soru

Konya Ovası Projesi (KOP), Türkiye'nin önemli sulama ve bölgesel kalkınma projelerinden biridir. Başlangıçta tarımsal sulama odaklı bir proje olarak tasarlanmış olsa da günümüzde sürdürülebilir çevre ve çok sektörlü ekonomik kalkınmayı hedefleyen kapsamlı bir yapıya bürünmüştür.

Buna göre, KOP'un uygulandığı bölgenin coğrafi ve ekonomik özellikleri dikkate alındığında;

I. Göksu Havzası'ndaki suların Mavi Tünel vasıtasıyla Konya Havzası'na aktarılarak sulanabilir tarım alanlarının artırılması,
II. Havzadaki yeraltı su seviyesinin korunması amacıyla su tüketimi fazla olan tarım ürünlerinin ekim alanlarının sınırlandırılması,
III. Bölgedeki linyit ve taş kömürü yataklarının modernize edilerek demir-çelik sanayisiyle olan entegrasyonunun güçlendirilmesi

faaliyetlerinden hangileri bu projenin temel amaç ve stratejileri arasında yer alır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: I ve II

Cevap

I ve II
Göksu Nehri'nden Mavi Tünel ile su taşınması tarımsal üretimi artırma amacına yöneliktir. Aynı zamanda havza içindeki doğal su dengesini korumak için su tüketimi yüksek ürünlerin ekiminin azaltılması projenin çevre dostu planlama ilkeleriyle uyuşmaktadır. Bu sebeple ilk iki ifadeyi içeren seçenek doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
KOP sulama hedeflerinin değerlendirilmesi
Göksu Nehri'nin sularını Mavi Tünel projesiyle Konya Havzası'na bağlamak projenin ana sulama ayağını oluşturur. Birinci öncül doğrudur.
Konya Havzası'ndaki yağış yetersizliğini dış kaynaklı su aktarımı ile aşmak projenin kurucu hedeflerindendir.
2
Tarımsal sürdürülebilirlik ve su kaynakları ilişkisinin incelenmesi
Yeraltı sularının aşırı çekilmesi obruk oluşumuna ve kuraklığa yol açtığı için su tüketen (şeker pancarı, yonca vb.) tarım ürünlerinin ekiminin sınırlandırılması hedeflenir. İkinci öncül doğrudur.
Sadece su getirmek yetmez, havza içi su tüketimini de dengelemek projenin sürdürülebilirlik ilkesinin bir gereğidir.
3
Sanayi ve madencilik hedeflerinin eşleştirilmesi
Taş kömürü ve demir-çelik sanayisinin geliştirilmesi Zonguldak-Bartın-Karabük (ZBK) Projesi'nin konusudur. Üçüncü öncül yanlıştır.
KOP'un sanayi stratejileri daha çok tarıma dayalı sanayi, imalat sanayisi ve turizm üzerine kuruludur, taş kömürüne dayalı ağır sanayi barındırmaz.

Anahtar Kavram

KOP (Konya Ovası Projesi) Amaçları ve Özellikleri
Soru 7Soru

Zonguldak-Bartın-Karabük (ZBK) Bölgesel Kalkınma Projesi, kömür dışı sektörlerin geliştirilmesi, sanayinin modernizasyonu ve bölgedeki ekonomik yapının çeşitlendirilmesini amaçlamaktadır.

Buna göre;

I. Ereğli ve Karabük'teki demir-çelik işletmelerinde teknolojik yenilenmeye gidilerek verimliliğin artırılması,
II. Tarımsal verimliliği artırmak amacıyla geniş alanlarda sulama kanalları inşa edilerek entansif tarım faaliyetlerinin temel ekonomik sektör hâline getirilmesi,
III. Filyos Projesi kapsamında kurulacak liman ve organize sanayi bölgeleri ile bölgenin dış ticaret ve lojistik potansiyelinin geliştirilmesi

hedeflerinden hangileri ZBK projesinin kapsamı ve bölgenin coğrafi koşulları ile uyuşmaktadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: I ve III

Cevap

Birinci ve üçüncü öncüllerde yer alan demir-çelik sanayisinin modernizasyonu ve Filyos Projesi kapsamındaki liman ile sanayi yatırımları, ZBK Projesi'nin doğrudan temel hedefleri aras��ndadır.
Zonguldak-Bartın-Karabük (ZBK) Projesi'nin temel hedefleri arasında Ereğli ve Karabük'teki demir-çelik tesislerinin modernizasyonu ile Filyos Projesi kapsamındaki liman ve sanayi yatırımlarının gerçekleştirilmesi yer almaktadır. Bölgenin dağlık topoğrafyası ve nemli Karadeniz iklimi nedeniyle, GAP veya KOP'ta olduğu gibi geniş çaplı sulama kanalları inşası ve tarımın temel sektör yapılması gibi bir hedef söz konusu değildir. Bu nedenle birinci ve üçüncü öncülleri içeren seçenek doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Zonguldak-Bartın-Karabük (ZBK) Projesi'nin temel amaçları ve coğrafi arka planı belirlenir.
ZBK projesinin sanayi odaklı yapıyı çeşitlendirmek, demir-çelik sanayisini modernize etmek ve dış ticaret altyapısını güçlendirmek istediği saptanır.
Öncüllerin projenin amaçları ve bölge coğrafyası ile uyumunu test etmek için bu bilgi gereklidir.
2
Öncüller tek tek analiz edilerek bölgenin coğrafi ve ekonomik koşullarıyla karşılaştırılır.
Birinci öncüldeki sanayi modernizasyonu ve üçüncü öncüldeki Filyos yatırımları projenin asli hedeflerindendir. Ancak ikinci öncülde geçen geniş sulama kanalları yapılması ve tarımın temel sektör hâline getirilmesi hedefleri, bölgenin engebeli topoğrafyası ve zaten yağışlı olan iklim özellikleri ile uyuşmamaktadır.
Soruda istenen 'ZBK projesinin kapsamı ve bölgenin coğrafi koşulları ile uyuşan' hedefleri doğru tespit etmek için bu analiz yapılır.
3
Doğru öncüller bir araya getirilerek sonuca ulaşılır.
Birinci ve üçüncü öncüllerin doğru olduğu, ikinci öncülün ise yanlış olduğu belirlenerek doğru seçeneğe varılır.
Seçenekler arasından doğru eşleşmeyi bulmak için son adım tamamlanır.

Anahtar Kavram

Türkiye'nin Bölgesel Kalkınma Projeleri ve ZBK Projesi Hedefleri
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 8Soru

Aşağıda Türkiye'de uygulanan veya planlanan bazı bölgesel kalkınma projeleri ile bu projelerin hayata geçirilmesindeki temel hedefler verilmiştir. Sol sütunda yer alan projeleri, sağ sütundaki en belirgin hedefleriyle eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

ZBK (Zonguldak-Bartın-Karabük Projesi)
DAP (Doğu Anadolu Projesi)
KOP (Konya Ovası Projesi)
YHGP (Yeşilırmak Havzası Gelişim Projesi)

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

ZBK projesi ekonomik yapıyı çeşitlendirme amacıyla; DAP projesi mera hayvancılığını modernize etme amacıyla; KOP projesi Göksu Nehri'nin sularını Mavi Tünel ile bölgeye taşıma amacıyla; YHGP projesi ise Yeşilırmak havzasındaki taşkın ve erozyon kontrolü amacıyla eşleşmektedir.
Eşleştirmede; Zonguldak-Bartın-Karabük Projesi (ZBK) demir-çelik ve kömür dışındaki sektörlerin geliştirilmesiyle; Doğu Anadolu Projesi (DAP) bölgenin fiziki koşullarına uygun mera hayvancılığının geliştirilmesiyle; Konya Ovası Projesi (KOP) Mavi Tünel aracılığıyla Göksu Nehri sularının bölgeye taşınmasıyla; Yeşilırmak Havzası Gelişim Projesi (YHGP) ise nehir havzasındaki taşkın, erozyon ve kirlilikle mücadeleyle doğru bir şekilde eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
ZBK Projesi'nin hedeflerinin belirlenmesi
ZBK projesinin ana gerekçesi demir-çelik ve kömür dışındaki sektörleri canlandırarak ekonomik çeşitlilik sağlamaktır. Bu nedenle kömür dışı sektörleri geliştirme hedefiyle eşleşir.
Bölgede sanayinin tek bir sektöre bağlı olmasından kaynaklanan riskleri azaltmak amaçlanmıştır.
2
DAP Projesi'nin hedeflerinin belirlenmesi
DAP bölgesi yüksek, engebeli ve sert karasal iklime sahiptir. En uygun ekonomik faaliyet olan hayvancılığın (mera ıslahı, et-süt entegre tesisleri vb.) geliştirilmesi hedeflenir. Bu nedenle hayvancılığı modernize etme hedefiyle eşleşir.
Bölgenin fiziki coğrafya koşullarına en uygun ekonomik faaliyeti geliştirmek hedeflenmiştir.
3
KOP Projesi'nin hedeflerinin belirlenmesi
Konya Ovası'ndaki kuraklık ve sulama ihtiyacını çözmek için Göksu Havzası'ndaki sular Mavi Tünel aracılığıyla Konya Ovası'na aktarılmaktadır. Bu nedenle Göksu Nehri sularının aktarılması hedefiyle eşleşir.
Bölgedeki su yetersizliğini ortadan kaldırarak tarımsal verimi artırmak ve yeraltı sularının aşırı kullanımını engellemek amaçlanır.
4
YHGP Projesi'nin hedeflerinin belirlenmesi
Yeşilırmak Havzası Gelişim Projesi, akarsu havzasında erozyon, sel-taşkın ve çevre kirliliğini önlemeye yöneliktir. Bu nedenle taşkın ve erozyon kontrolü hedefiyle eşleşir.
Havzadaki ekolojik dengeyi koruyarak sürdürülebilir arazi kullanımını sağlamak temel amaçtır.

Anahtar Kavram

Türkiye'deki bölgesel kalkınma projelerinin coğrafi gerekçeleri ve temel hedefleri
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 9Soru

Türkiye'de bölgesel kalkınma projelerinin temel çıkış noktası, bölgeler arasındaki ekonomik ve sosyal gelişmişlik farklarını azaltmaktır. Ancak projelerin uygulanacağı sahaların doğal ve beşerî coğrafya özellikleri farklı olduğundan, projelerin öncelikli hedefleri de bölgeye özgü belirlenmektedir.

Buna göre, aşağıda verilen kalkınma projesi ve bölgenin coğrafi yapısına bağlı olarak belirlenen öncelikli hedef eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: ZBK (Zonguldak-Bartın-Karabük Projesi): Dağlık ve engebeli arazi yapısının tarımı sınırladığı bölgede, entansif tarım yöntemlerini yaygınlaştırarak tarımsal üretimi bölge ekonomisinin en temel lokomotif sektörü hâline getirmek

Cevap

Zonguldak-Bartın-Karabük (ZBK) Projesi'nin temel amacı tarımsal üretimi bölge ekonomisinin en temel lokomotif sektörü hâline getirmek değildir. ZBK projesinin ana odak noktası, bölgedeki taş kömürüne ve demir-çelik sanayisine dayalı tek yönlü ekonomik yapıyı çeşitlendirmek, kömür dışı sektörleri geliştirmek ve mevcut sanayi tesislerini modernize etmektir.
Zonguldak-Bartın-Karabük (ZBK) Projesi'nin uygulandığı alan dağlık ve engebelidir, ayrıca Türkiye'nin en önemli taş kömürü ve demir-çelik sanayi havzasıdır. Bu projenin temel hedefi tarımı lokomotif yapmak değil, madencilik ve sanayiye dayalı tek yönlü ekonomik yapıyı çeşitlendirerek kömür dışı sektörleri geliştirmek, istihdamı artırmak ve özel sektörü desteklemektir.

Adım Adım Çözüm

1
Bölgesel kalkınma projelerinin coğrafi gerekçelerini ve öncelikli hedeflerini analiz etme.
Güneydoğu Anadolu Projesi, Doğu Anadolu Projesi, Doğu Karadeniz Projesi ve Konya Ovası Projesi eşleştirmelerinin bölgenin doğal koşulları ve kalkınma öncelikleriyle uyumlu olduğu tespit edilir.
Her projenin kendi coğrafi potansiyeline uygun hedefler belirlediğini doğrulamak için.
2
ZBK projesinin hedeflerini bölgenin fiziki ve beşerî coğrafya koşulları çerçevesinde değerlendirme.
ZBK'nin sanayi modernizasyonu ve kömür dışı sektörleri geliştirme amacı taşıdığı, dağlık yapısı nedeniyle tarımın lokomotif olamayacağı belirlenir.
Hatalı olan seçeneği tespit edip doğru cevaba ulaşmak için.

Anahtar Kavram

Bölgesel Kalkınma Projelerinin Coğrafi Nedenleri ve Hedefleri
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 10Soru

Aşağıdaki bölgesel kalkınma projelerini, Türkiye coğrafyasındaki temel hedefleriyle doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Doğu Anadolu Projesi (DAP)
Konya Ovası Projesi (KOP)
Zonguldak-Bartın-Karabük Projesi (ZBK)
Doğu Karadeniz Projesi (DOKAP)

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Doğu Anadolu Projesi (DAP) - Meraların ıslahı ve hayvancılık; Konya Ovası Projesi (KOP) - Mavi Tünel ve yeraltı su seviyesinin korunması; Zonguldak-Bartın-Karabük Projesi (ZBK) - Kömür/demir-çelik modernizasyonu ve ekonomik çeşitlilik; Doğu Karadeniz Projesi (DOKAP) - Yeşil Yol ve yayla turizmi.
Bölgesel kalkınma projeleri, bölgelerin mevcut potansiyellerine göre tasarlanır. Doğu Anadolu Projesi (DAP) meraların ıslahı ve hayvancılığı; Konya Ovası Projesi (KOP) Mavi Tünel vasıtasıyla sulu tarımı ve su kaynaklarının korunmasını; Zonguldak-Bartın-Karabük Projesi (ZBK) madencilik ile demir-çelik sanayisinin modernizasyonunu ve alternatif sektörleri; Doğu Karadeniz Projesi (DOKAP) ise Yeşil Yol ile yayla turizmini canlandırmayı ve ulaşım altyapısını güçlendirmeyi hedefler. Eşleştirmeler bu coğrafi ve ekonomik dinamiklerle birebir örtüşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Doğu Anadolu Projesi'nin (DAP) coğrafi şartlara dayalı temel hedefini belirlemek.
Doğu Anadolu Bölgesi'nin engebeli yapısı ve iklim şartları tarımı sınırladığından, hayvancılığın ıslahı ve et-süt entegre tesislerinin kurulması hedefleriyle eşleştirilir.
DAP kapsamında mera hayvancılığının modernize edilmesi bölgesel kalkınma için en birincil ekonomik araçtır.
2
Konya Ovası Projesi'nin (KOP) sulama odaklı altyapı faaliyetlerini incelemek.
Göksu Havzası sularının Mavi Tünel ile ovaya aktarılması ve yeraltı su seviyesinin korunması hedefleriyle eşleştirilir.
KOP alanında yağış yetersizliği ve aşırı yeraltı suyu kullanımı obruk oluşumlarına yol açtığı için su aktarımı hayati önem taşır.
3
Zonguldak-Bartın-Karabük Projesi'nin (ZBK) endüstriyel hedeflerini saptamak.
Taşkömürüne dayalı sanayide modernizasyon sağlanması ve maden dışı alternatif sektörlerin kurulması hedefleriyle eşleştirilir.
ZBK bölgesinin sadece madencilik ve demir-çelik sanayisine bağımlı olması, olası ekonomik krizlerin etkisini artırdığı için sektörel çeşitlilik planlanmıştır.
4
Doğu Karadeniz Projesi'nin (DOKAP) turizm odaklı ulaşım hedefini analiz etmek.
Yeşil Yol projesiyle yaylaların entegre edilmesi ve ulaşım ağının geliştirilmesi hedefleriyle eşleştirilir.
DOKAP bölgesinde dağlık yer şekilleri ulaşımı zorlaştırırken, yayla turizmi potansiyeli yüksektir; bu nedenle yaylaları birbirine bağlayan ulaşım projeleri geliştirilmiştir.

Anahtar Kavram

Türkiye'nin Bölgesel Kalkınma Projelerinin Amaçları
Türkiye'nin Bölgesel Projeleri ve Kalkınma Planları Alıştırma Soruları — YKS AYT (Alan Yeterlilik Testi) | Examkin