Examkin

Nüfus Politikaları ve Şehirler

89 soru

Tüm türler89Çoktan seçmeli45Eşleştirme33Sıralama11
Soru 81Soru →

Türkiye'de yer şekilleri, iklim özellikleri ve ekonomik faaliyetlerin çeşitliliğine bağlı olarak farklı kır yerleşme türleri ortaya çıkmıştır. Aşağıda verilen köy altı yerleşme türlerini, en belirgin coğrafi ve fonksiyonel özellikleri ile doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Divan
Dalyan
Mezra
Oba

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Divan yerleşmesi Batı Karadeniz Bölgesi'ndeki kalıcı mahalle birleşimleriyle; Dalyan yerleşmesi Ege ve Güney Marmara kıyılarındaki balıkçılık faaliyetleriyle; Mezra yerleşmesi Doğu ve Güneydoğu Anadolu'daki kalıcı tarım-hayvancılık faaliyetleriyle; Oba yerleşmesi ise Toroslar'daki çadırlardan oluşan geçici hayvancılık faaliyetleriyle eşleşir.
Divan yerleşmesi Batı Karadeniz'de mahallelerin birleşmesiyle oluşan kalıcı bir yerleşmedir. Dalyan kıyı bölgelerinde balıkçılık amaçlı geçici yerleşmedir. Mezra Doğu ve Güneydoğu Anadolu'da tarım-hayvancılık amaçlı kalıcı yerleşmedir. Oba ise Toroslar'da hayvancılık için çadırlardan kurulan geçici yerleşmedir. Bu tanımların eşleştirilmesi doğru coğrafi analizle sağlanır.

Adım Adım Çözüm

1
Kalıcı ve geçici köy altı yerleşmelerini ayırt etme
Divan ve mezra yerleşmelerinin kalıcı; dalyan ve oba yerleşmelerinin ise geçici köy altı yerleşmeleri olduğu tespit edilir.
Yerleşmelerin süreklilik durumu (kalıcı/geçici) doğru eşleştirme yapabilmek için ilk temel kriterdir.
2
Yerleşmelerin ekonomik fonksiyonlarını ve yaygın olduğu bölgeleri analiz etme
Batı Karadeniz'de mahallelerin birleşmesiyle oluşan kalıcı yerleşmenin divan; Doğu ve Güneydoğu Anadolu'da tarım-hayvancılık amaçlı kalıcı yerleşmenin mezra; Ege kıyılarında balıkçılık odaklı geçici yerleşmenin dalyan; Toroslar'da çadırlarla kurulan hayvancılık odaklı geçici yerleşmenin ise oba olduğu belirlenir.
Her yerleşme türünün kendine has kurulduğu coğrafi bölge ve baskın bir ekonomik faaliyeti bulunur.
3
Terimleri doğru tanımlarla eşleştirme
Tüm kavramlar doğru özellikleri ile eşleştirilerek çözüm tamamlanır.
Eşleştirme sorularında her bir kavramın tanımıyla örtüşmesi sağlanmalıdır.

Anahtar Kavram

Köy altı yerleşmelerinin süreklilik durumları (kalıcı/geçici), coğrafi dağılışları ve ekonomik fonksiyonlarına göre sınıflandırılması
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 82Soru →

Türkiye’de kır yerleşmelerinin önemli bir bölümünü oluşturan köy altı yerleşmeleri; kuruldukları coğrafi alanın özellikleri, barınma süreleri ve yürütülen ekonomik faaliyetlere göre kalıcı ya da geçici karakter göstermektedir.

Bir araştırmacının saha çalışmalarından elde ettiği gözlem notları şu şekildedir:
* I. Gözlem: Doğu ve Güneydoğu Anadolu ile Doğu Karadeniz'de yaygın olan, engebeli yer şekilleri nedeniyle parçalanmış tarım arazilerinin etrafında kurulan ve tarım ile hayvancılık faaliyetlerinin bir arada yürütüldüğü kalıcı yerleşmelerdir.
* II. Gözlem: Yaz aylarında sıcaklığın artmasıyla birlikte hayvanları otlatmak ve serinlemek amacıyla dağların yüksek kesimlerine çıkılmasıyla kurulan, ülkemizde en yaygın olan geçici yerleşmelerdir.
* III. Gözlem: Geniş tarım toprakları üzerinde, bir veya birkaç ev ile bunların eklentilerinden (ahır, samanlık vb.) oluşan ve mülkiyet esasına dayanan kalıcı yerleşmelerdir.

Bu gözlem notlarında özellikleri belirtilen köy altı yerleşmeleri aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru eşleştirilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mezra - Yayla - Çiftlik

Cevap

Mezra - Yayla - Çiftlik yerleşmelerinin sırasıyla eşleştirildiği seçenek doğrudur.
Birinci gözlemde belirtilen engebeli yer şekilleri nedeniyle parçalanmış tarım arazilerinin çevresinde kurulan ve Doğu/Güneydoğu Anadolu ile Doğu Karadeniz'de yaygın olan kalıcı yerleşme mezradır. İkinci gözlemde belirtilen, yaz aylarında sıcaklıktan kaçmak ve hayvanları otlatmak amacıyla dağların yüksek kesimlerinde kurulan en yaygın geçici yerleşme yayladır. Üçüncü gözlemde belirtilen, geniş tarım toprakları üzerinde mülkiyet esasına dayalı olarak kurulan kalıcı yerleşme ise çiftliktir. Bu nedenle doğru sıralama mezra, yayla ve çiftlik şeklindedir.

Adım Adım Çözüm

1
Gözlemlerdeki yerleşmelerin kalıcılık ve ekonomik faaliyet özelliklerini analiz etmek.
Birinci gözlemin kalıcı, tarım ve hayvancılık odaklı bir yerleşme (mezra); ikinci gözlemin geçici, yüksek kesimlerde hayvancılık odaklı bir yerleşme (yayla); üçüncü gözlemin ise geniş araziler ve mülkiyete dayalı kalıcı bir yerleşme (çiftlik) olduğunu belirlemek.
Köy altı yerleşmelerini süreklilik (geçici/kalıcı) ve temel ekonomik fonksiyonlarına göre sınıflandırmak için.
2
Elde edilen yerleşme türlerini sırasıyla seçeneklerle eşleştirmek.
Sırasıyla Mezra - Yayla - Çiftlik sıralamasının doğru olduğunu saptamak.
Gözlem sırasına göre doğru eşleşen seçeneği bulmak için.

Anahtar Kavram

Kır yerleşmelerinin geçici ve kalıcı olarak sınıflandırılması ile ekonomik fonksiyonları
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 83Soru →

Türkiye'de köy altı yerleşmelerinin ortaya çıkmasında yer şekillerinin engebeli olması, su kaynaklarının dağılışı, toprak mülkiyeti ve temel ekonomik uğraşlar gibi çeşitli faktörler etkili olmuştur.

Aşağıda verilen köy altı yerleşmesi türlerini, bu yerleşmelerin yaygın olduğu coğrafi alanlar ve genel özellikleriyle doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Mezra
Dalyan
Oba
Divan

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Mezra yerleşmesi Doğu ve Güneydoğu Anadolu'daki tarım/hayvancılık odaklı kalıcı yapılarıyla, Dalyan deniz kıyılarındaki balıkçılık faaliyetleriyle, Oba göçebe ailelerin çadırlarda yürüttüğü hayvancılıkla, Divan ise Batı Karadeniz'de mahallelerin birleşmesiyle oluşan tarımsal yerleşmelerle eşleşir.
Köy altı yerleşmeleri süreklilik durumlarına göre kalıcı ve geçici olarak ikiye ayrılır. Mezra ve divan tarımsal faaliyetlerin ön planda olduğu kalıcı yerleşmeler iken, oba ve dalyan hayvancılık ve balıkçılık gibi sezonluk faaliyetlerin yürütüldüğü geçici yerleşmelerdir. Mezra Doğu Anadolu ile, Dalyan Ege kıyıları ile, Oba Toroslar/dağlık alanlar ile, Divan ise Batı Karadeniz ile eşleşerek doğru sistemi oluşturur.

Adım Adım Çözüm

1
Mezra yerleşmesinin tanımını ve yaygın olduğu bölgeleri belirleyin.
Mezra yerleşmesi Doğu ve Güneydoğu Anadolu'da yaygın, tarım ve hayvancılığın yapıldığı kalıcı bir köy altı yerleşmesidir.
Mezra, Doğu Anadolu'da aile mülkiyeti temelinde kurulan kalıcı yerleşme türlerinden biridir.
2
Dalyan yerleşmesinin ekonomik faaliyet alanını ve konumunu tespit edin.
Dalyan, deniz kıyılarında (özellikle Ege kıyılarında) balık avlama ve yetiştirme amacıyla kurulan geçici bir yerleşmedir.
Dalyan yerleşmeleri doğrudan balıkçılık faaliyeti ile ilişkilidir.
3
Oba yerleşmesinin göçebe yaşam tarzı ve hayvancılıkla ilişkisini analiz edin.
Oba yerleşmesi, çadırlardan oluşan ve özellikle Toroslar gibi dağlık alanlarda hayvancılık yapan göçebelerin kurduğu geçici yerleşmedir.
Oba, hayvancılık faaliyetleri için yaylak-kışlak döngüsünde kullanılan geçici çadır yerleşmelerini ifade eder.
4
Divan yerleşmesinin idari ve mekânsal yapısını değerlendirin.
Divan yerleşmesi, Batı Karadeniz'de birkaç mahallenin birleşmesiyle kurulan kalıcı bir yerleşmedir.
Divanlar tarımsal faaliyetlerin yürütüldüğü, Karadeniz'e özgü kalıcı köy altı yerleşmeleridir.

Anahtar Kavram

Kır yerleşmelerinin türleri, ekonomik faaliyetleri, süreklilik durumları ve Türkiye coğrafyasındaki dağılışları.

Alternatif Yöntem

Köy altı yerleşmelerini öncelikle kalıcı (divan, mezra, mahalle, çiftlik) ve geçici (oba, dalyan, yayla, kom, ağıl, dam) şeklinde iki ana gruba ayırarak eşleştirme sürecini kolaylaştırabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 84Soru →

Küreselleşmenin getirdiği tek tipleşmeye karşı yerel değerlerin korunmasını, sürdürülebilirliği ve yaşam kalitesini artırmayı hedefleyen Cittaslow (Sakin Şehir) birliğine üye olmak isteyen bir kasabada aşağıdaki uygulamalar gerçekleştirilmiştir:

I. Kasaba merkezindeki tarihî sokakların motorlu araç trafiğine kapatılarak yayalaştırılması
II. Yerel biyoçeşitliliği korumak amacıyla yerli tohum bankası oluşturulması ve organik tarımın desteklenmesi
III. Ekonomik kalkınmayı hızlandırmak için uluslararası fast-food restoran zincirlerinin kasaba şubesi açmasına kolaylık sağlanması
IV. Sokak aydınlatmasında enerji tasarrufu sağlayan akıllı LED sistemlerinin kullanılması

Buna göre, bu kasabada yapılan uygulamalardan hangisi Cittaslow felsefesi ve üyelik kriterleri ile doğrudan çelişmektedir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yalnız III

Cevap

Yalnız III (Uluslararası fast-food restoran zincirlerinin kasabada şube açmasının kolaylaştırılması)
Cittaslow (Sakin Şehir) hareketinin doğuşunda yerel kültürün, geleneksel yaşam tarzının ve yerel üretimin küreselleşmeye karşı korunması fikri yatmaktadır. Bu hareketin en önemli alt başlıklarından biri olan 'Slow Food' (Yavaş Yemek) felsefesi, hızlı tüketim alışkanlıklarına ve küresel fast-food zincirlerine karşı yerel lezzetlerin ve organik tarımın desteklenmesini şart koşar. Dolayısıyla, uluslararası fast-food zincirlerinin açılması yönündeki uygulamalar Cittaslow kriterleriyle doğrudan çelişmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Cittaslow (Sakin Şehir) hareketinin temel felsefesini ve kuruluş amaçlarını belirleme.
Cittaslow, küreselleşmenin getirdiği tek tipleşmeye karşı yerel kültürün, geleneksel yemeklerin (Slow Food) ve çevre dostu kentsel yaşam tarzının korunmasını savunur.
Öncüllerde verilen uygulamaların hangisinin bu felsefeye aykırı olduğunu tespit edebilmek için temel kuralları bilmek gerekir.
2
Verilen uygulamaları (I, II, III ve IV) Cittaslow kriterleri çerçevesinde değerlendirme.
Tarihî sokakların yayalaştırılması, yerli tohum bankası kurulması ve LED aydınlatma kullanımı çevre ve sürdürülebilirlik kriterlerine uygundur. Ancak uluslararası fast-food zincirlerinin desteklenmesi, yerel yemek kültürünü tehdit ettiği ve küreselleşmeye dayalı tek tipleşmeyi teşvik ettiği için Cittaslow kriterleriyle doğrudan çelişmektedir.
Cittaslow felsefesi yerel üretimi ve yerel mutfak kültürünü (Slow Food) korumayı şart koşar; fast-food tarzı hazır tüketim bu felsefenin doğrudan zıddıdır.
3
Doğru seçeneği belirleme.
Yalnız III numaralı uygulamanın Cittaslow hareketinin felsefesiyle çeliştiği sonucuna varılır.
Soru kökündeki olumsuz ifadeye uygun olarak, sakin şehir kriterleriyle doğrudan çelişen uygulamanın üçüncü öncül olduğu tespit edilir.

Anahtar Kavram

Cittaslow (Sakin Şehir) üyelik kriterleri ve Slow Food (Yavaş Yemek) felsefesi
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 85Soru →

Haritada coğrafi konumları verilen sakin şehirler (Cittaslow) ile bu şehirlerin öne çıkan coğrafi ve kültürel özelliklerini doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Seferihisar (İzmir)
Halfeti (Şanlıurfa)
Şavşat (Artvin)

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Seferihisar Ege Bölgesi'ndeki ilk sakin şehir ve mandalina bahçeleriyle; Halfeti Güneydoğu Anadolu'daki sular altında kalmış taş mimarisi ve karagülüyle; Şavşat ise Karadeniz'deki heyelan set gölleri ve ahşap serender mimarisiyle eşleşir.
Seferihisar, Türkiye'nin ilk sakin şehri olup Ege Bölgesi'ndeki tarım ve yerel pazarları temsil eder. Halfeti, Güneydoğu Anadolu'da baraj gölü kıyısında taş evleri ve mikroklima ikliminde yetişen karagül ile öne çıkar. Şavşat ise Doğu Karadeniz'in zengin orman, buzul/heyelan set gölleri ve geleneksel ahşap serender mimarisi ile eşleşir.

Adım Adım Çözüm

1
Haritada verilen coğrafi konumları inceleyiniz.
Batı Anadolu'da İzmir, Güneydoğu Anadolu'da Şanlıurfa ve Kuzeydoğu Anadolu'da Artvin illeri işaretlenmiştir.
Doğru coğrafi bölge analizi, kentlerin iklim ve yer şekilleri özelliklerini saptamak için gereklidir.
2
Seferihisar'ın coğrafi konumuna göre öne çıkan yerel özelliklerini saptayınız.
İzmir'de yer alan Seferihisar, Ege kıyı kuşağında olup Türkiye'nin ilk sakin şehridir ve mandalina bahçeleriyle tanınır.
Ege kıyı iklimi ve tarımsal kimlik sakin şehir kriterlerinin yerel üretim ayağını oluşturur.
3
Halfeti'nin coğrafi konumuna göre öne çıkan yerel özelliklerini saptayınız.
Şanlıurfa'da yer alan Halfeti, Fırat Nehri ve baraj suları altındaki tarihi taş evleri ile meşhur karagül çiçeğine ev sahipliği yapar.
Fırat havzasındaki hidrografik değişim ve nehir ekosistemi ilçenin turizm kimliğini belirler.
4
Şavşat'ın coğrafi konumuna göre öne çıkan yerel özelliklerini saptayınız.
Artvin sınırlarında yer alan Şavşat, Karadeniz'in nemli iklimine bağlı ormanları, Karagöl heyelan set gölünü ve ahşap mimariyi barındırır.
Kuzeydoğu Anadolu'nun iklim ve bitki örtüsü koşulları geleneksel ahşap mesken mimarisini ve göl turizmini şekillendirmiştir.

Anahtar Kavram

Sakin şehirlerin (Cittaslow) Türkiye coğrafyasındaki dağılışı, iklim ve kültürel özelliklerle ilişkisi.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 86Soru →

Bir yerleşmenin Sakin Şehir (Cittaslow) birliğine üye olabilmesi için çevre politikaları, altyapı, kentsel yaşam kalitesi, yerel üretimin desteklenmesi ve misafirperverlik gibi alanlarda belirlenen kriterleri karşılaması gerekmektedir.

Buna göre, Türkiye'de Cittaslow ağına katılmak isteyen bir ilçede yürütülen aşağıdaki çalışmalardan hangisi, birliğin temel felsefesi ve üyelik kriterleriyle uyuşmaz?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İlçe ekonomisini canlandırmak amacıyla küresel hızlı tüketim (fast-food) zincirlerinin ve çok katlı büyük alışveriş merkezlerinin tarihi kent merkezinde açılmasının teşvik edilmesi

Cevap

İlçe ekonomisini canlandırmak amacıyla küresel hızlı tüketim (fast-food) zincirlerinin ve çok katlı büyük alışveriş merkezlerinin tarihi kent merkezinde açılmasının teşvik edilmesi yönündeki çal��şma, Cittaslow hareketinin temel felsefesiyle uyuşmaz.
Cittaslow hareketi küreselleşmenin getirdiği tek tipleşmeye karşı yerel kimliği, geleneksel yaşamı ve yerel üretimi korumayı amaçlar. Bu nedenle, küresel hızlı tüketim (fast-food) zincirlerinin ve çok katlı büyük alışveriş merkezlerinin açılmasının teşvik edilmesi, birliğin 'Slow Food' (yavaş gıda) ve yerel üreticileri koruma ilkeleriyle doğrudan çelişir.

Adım Adım Çözüm

1
Cittaslow (Sakin Şehir) hareketinin temel felsefesini analiz etmek.
Cittaslow hareketi; küreselleşmenin getirdiği tek tipleşmeye, hızlı tüketime (fast-food) ve yerel kimliğin kaybolmasına karşı duran; yerel gıdaları (slow food), yerel üretimi, çevre korumayı ve sakin yaşamı savunan uluslararası bir birliktir.
Soruda istenen uyuşmazlık durumunu belirlemek için hareketin temel felsefesini bilmek gerekir.
2
Seçeneklerde verilen uygulamaları Cittaslow üyelik kriterleri (çevre, altyapı, yerel üretim, kentsel yaşam kalitesi) açısından değerlendirmek.
Trafik kısıtlamaları, üretici pazarları, yenilenebilir enerji kullanımı ve nüfus sınırı koruma çalışmaları sakin şehir kriterleriyle örtüşür. Ancak küresel fast-food zincirleri ve büyük AVM'lerin teşvik edilmesi, yerel esnafı ve gıda kültürünü yok edeceği için bu felsefeye tamamen aykırıdır.
Hangi uygulamanın sakin şehir kriterleriyle çeliştiğini netleştirmek için karşılaştırma yapılır.

Anahtar Kavram

Sakin Şehir (Cittaslow) kriterleri ve felsefesi
Soru 87Soru →

Türkiye'de köy altı kır yerleşmeleri; süreklilik durumlarına (kalıcı veya geçici olmalarına), yapıldıkları mesken malzemelerine ve temel ekonomik faaliyet türlerine göre farklılıklar gösterir. Aşağıda verilen kır yerleşmesi türlerini, karşılarında yer alan ayırt edici coğrafi ve fonksiyonel özellikleri ile doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Mezra
Oba
Divan
Yayla

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Eşleştirme şu şekildedir: Mezra - Doğu ve Güneydoğu Anadolu'da tarım ve hayvancılık yapılan kalıcı yerleşme; Oba - Göçebe ailelerin çadırlardan oluşan geçici yerleşmesi; Divan - Batı Karadeniz'de mahallelerin birleştiği kalıcı yerleşme; Yayla - Yüksek kesimlerdeki en yaygın geçici yerleşme.
Doğru eşleştirmede mezra Doğu/Güneydoğu Anadolu'daki kalıcı tarım-hayvancılık alanıyla, oba çadırlardan kurulan göçebe hayvancılık yerleşmesiyle, divan Batı Karadeniz'deki kalıcı mahalle topluluğuyla ve yayla ise Türkiye'nin en yaygın geçici dağ yerleşmesiyle eşleşir.

Adım Adım Çözüm

1
Köy altı yerleşmelerini sürekliliklerine göre sınıflandırmak.
Mezra ve divan yerleşmelerinin kalıcı; oba ve yayla yerleşmelerinin ise geçici köy altı yerleşmeleri olduğu saptanır.
Yerleşme türlerinin ayırt edilmesinde kalıcılık ve geçicilik en temel coğrafi kriterdir.
2
Kalıcı yerleşmeleri bölgesel özellikleriyle eşleştirmek.
Doğu ve Güneydoğu Anadolu'da tarım-hayvancılık odaklı olan kalıcı birimin mezra; Batı Karadeniz'de birden fazla mahallenin ortak idari yapı oluşturduğu birimin ise divan olduğu belirlenir.
Bölgesel iklim, yer şekilleri ve tarım kültürü yerleşme isimlerini ve yapılarını doğrudan etkiler.
3
Geçici yerleşmeleri mesken ve fonksiyon özelliklerine göre eşleştirmek.
Göçebe ailelerin çadırlarda hayvancılık yaptığı birimin oba; sıcak havadan korunma ve otlatma amaçlı yüksek alanlardaki en yaygın birimin ise yayla olduğu tespit edilir.
Yayla ve oba hayvancılık odaklıdır ancak oba barınak olarak çadırı temel alırken, yayla daha çok yükselti faktörüne dayanır.

Anahtar Kavram

Kır yerleşmelerinin kalıcı ve geçici olarak sınıflandırılması ile coğrafi özellikleri
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 88Soru →

Türkiye'de köy altı yerleşmeleri; idari olarak köy sınırları içerisinde yer alan ancak köy merkezinden uzakta kurulmuş küçük yerleşim birimleridir. Bu yerleşmelerin bir kısmı tarım ve hayvancılık faaliyetlerinin yıl boyunca sürdürüldüğü kalıcı yerleşmeler iken, bir kısmı ise mevsimlik faaliyetlere bağlı olarak yılın sadece belirli dönemlerinde kullanılan geçici yerleşmelerdir.

Aşağıdaki tabloda Türkiye'deki bazı köy altı yerleşmelerine ait özellikler verilmiştir:

YerleşmeSüreklilik DurumuTemel Ekonomik FaaliyetEn Yaygın Görüldüğü Yerler
I. DivanKalıcıTarım ve HayvancılıkBatı Karadeniz
II. MezraGeçiciTarım ve HayvancılıkDoğu ve Güneydoğu Anadolu
III. ObaGeçiciGöçebe HayvancılıkToroslar
IV. ÇiftlikKalıcıTarım ve HayvancılıkMarmara ve Ege
V. KomGeçiciHayvancılıkDoğu Anadolu

Buna göre, tabloda numaralandırılmış köy altı yerleşmelerinden hangisinin süreklilik durumu yanlış sınıflandırılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: II

Cevap

II numaralı Mezra yerleşmesinin süreklilik durumu yanlış sınıflandırılmıştır.
Mezra yerleşmesi; Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde yaygın olan, tarım ve hayvancılık faaliyetlerinin yıl boyunca sürdürüldüğü sürekli (kalıcı) bir köy altı yerleşmesidir. Tabloda ise geçici yerleşmeler arasında gösterilerek hata yapılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Tabloda verilen köy altı yerleşmelerinin süreklilik durumlarını tek tek incelemek.
Divan, çiftlik ve mezranın kalıcı (sürekli); oba ve komun ise geçici yerleşmeler olduğunu hatırlamak.
Köy altı yerleşmelerinin geçici ve kalıcı özelliklerine göre doğru gruplandırılmasını kontrol etmek amacıyla bu işlem gerçekleştirilir.
2
Tablodaki sınıflandırmayı gerçek coğrafi bilgilerle karşılaştırmak.
Mezra yerleşmesinin karşısında 'Geçici' yazarken, gerçekte tarım ve hayvancılık faaliyetlerinin sürekli yapıldığı kalıcı bir yerleşme olduğunu tespit etmek.
Yanlış olan sınıflandırmayı doğrudan saptayabilmek için bu karşılaştırma gereklidir.

Anahtar Kavram

Türkiye'deki köy altı yerleşmelerinin sürekliliklerine göre sınıflandırılması
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 89Soru →

Aşağıdaki tabloda, Türkiye'nin 19601960 ve 20252025 yıllarındaki nüfus yaş gruplarının toplam nüfus içindeki oranları verilmiştir:

Yıl0−140-14 Yaş Grubu Oranı (\%)15−6415-64 Yaş Grubu Oranı (\%)65+65+ Yaş Grubu Oranı (\%)
1960196041241{}255355{}3353{}5
2025202521421{}468268{}210410{}4

Bu verilere göre, Türkiye'nin demografik yapısında meydana gelen değişim ve bu değişimin nüfus politikalarına etkisiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Genç nüfus oranının gerilemesi ve yaşlı nüfus oranının belirgin şekilde artması, Türkiye'nin son dönemde nüfus artış hızını yükseltmeyi teşvik eden politikalara yönelmesinde belirleyici olmuştur.

Cevap

Genç nüfus oranının gerilemesi ve yaşlı nüfus oranının belirgin şekilde artması, Türkiye'nin son dönemde nüfus artış hızını yükseltmeyi teşvik eden politikalara yönelmesinde belirleyici olmuştur.
Doğru cevap, genç nüfus oranının gerilemesi ve yaşlı nüfus oranının belirgin şekilde artmasının Türkiye'yi son dönemde nüfus artış hızını yükseltmeyi teşvik eden politikalara yöneltmesidir. Tablo verilerine bakıldığında genç nüfusun yarı yarıya azaldığı, yaşlı nüfusun ise yaklaşık üç katına çıktığı görülmektedir. Bu süreç, nüfusun yaşlanma eğiliminde olduğunu gösterir. Türkiye, iş gücü potansiyelini korumak ve dinamik yapıyı kaybetmemek amacıyla özellikle 20052005 sonrasında nüfus artış hızını artırmaya yönelik politikalara yönelmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Tabloda verilen 19601960 ve 20252025 yıllarına ait yaş grupları oranları karşılaştırılır.
19601960'dan 20252025'e genç nüfus oranının %412\%41{}2'den %214\%21{}4'e gerilediği, yaşlı nüfus oranının ise %35\%3{}5'ten %104\%10{}4'e yükseldiği görülür.
Ülkedeki demografik değişimin yönünü tespit etmek.
2
Nüfusun yaşlanmasının ve doğum oranlarının azalmasının uzun vadeli sosyo-ekonomik etkileri analiz edilir.
Genç ve dinamik nüfus oranının azalması gelecekte iş gücü yetersizliğine ve yaşlı nüfusa yönelik sosyal güvenlik harcamalarının artmasına neden olur.
Demografik değişimin doğurduğu riskleri ve politika ihtiyaçlarını belirlemek.
3
Bu risklere karşı Türkiye'nin uyguladığı güncel nüfus politikası yönelimi ile ilişki kurulur.
Türkiye, yaşlanan nüfus yapısını dengelemek ve dinamizmi korumak için son dönemde nüfus artış hızını yükseltmeyi amaçlayan politikalara geçiş yapmıştır.
Tablodaki değişim ile uygulanan güncel politikaların gerekçesini eşleştirmek.

Anahtar Kavram

Türkiye'nin Nüfus Politikaları ve Demografik Değişimi
ÖncekiSayfa 5 / 5
Nüfus Politikaları ve Şehirler Alıştırma Soruları — YKS AYT (Alan Yeterlilik Testi) — Sayfa 5 | Examkin