Sakin Şehirler (Cittaslow)

5 soru

Soru 1Soru

Türkiye'de doğal değerleri, yerel kültürleri ve geleneksel yaşam tarzını korumayı amaçlayan sakin şehir (Cittaslow) birliğine üye birçok yerleşme yer almaktadır. Aşağıda verilen sakin şehirleri, kendilerine ait belirgin coğrafi ve kültürel özellikleriyle doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Seferihisar
Halfeti
Akyaka
Şavşat

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Seferihisar - Türkiye'nin ilk sakin şehri unvanına sahip Ege kıyısındaki yerleşme; Halfeti - Birecik Barajı'nın suları altında kalan tarihi dokusu ve siyah gülü ile tanınan sakin şehir; Akyaka - Azmak Çayı, geleneksel ahşap Muğla mimarisi ve rüzgar sörfü imkanlarıyla bilinen turistik sakin şehir; Şavşat - Karagöl heyelan set gölü ve zengin orman varlığıyla öne çıkan Doğu Karadeniz'deki sakin şehir.
Doğru eşleştirmede Seferihisar ilk sakin şehir olmasıyla; Halfeti Birecik Barajı ve siyah gülüyle; Akyaka Azmak Çayı ve Muğla mimarisiyle; Şavşat ise Karagöl ve Karadeniz ormanlarıyla eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Türkiye'nin ilk sakin şehrini belirlemek
Seferihisar'ın Türkiye'nin ilk sakin şehri (Cittaslow) olduğu bilgisiyle 'left_1' ile 'right_2' eşleştirilir.
Seferihisar, 2009 yılında bu unvanı alarak Türkiye'deki sakin şehir hareketini başlatmıştır.
2
Baraj suları altında kalan ve siyah gülüyle bilinen şehri belirlemek
Şanlıurfa'nın Halfeti ilçesinin baraj gölü ve siyah gül özellikleri taşıdığı tespit edilerek 'left_2' ile 'right_1' eşleştirilir.
Halfeti, GAP kapsamında Birecik Barajı'nın suları altında kalan eski yerleşimiyle ve yöreye özgü siyah gülüyle bilinir.
3
Azmak Çayı ve Muğla mimarisiyle öne çıkan sakin şehri belirlemek
Akyaka'nın Muğla'da yer alan Azmak Çayı ve ahşap mimarili evleri barındırdığı görülerek 'left_3' ile 'right_4' eşleştirilir.
Akyaka, rüzgar sörfü, Azmak Çayı ve kendine has Nail Çakırhan tarzı Muğla evleriyle meşhurdur.
4
Karagöl ve Doğu Karadeniz ormanlarıyla öne çıkan şehri bulmak
Artvin'in Şavşat ilçesinin bu özelliklere sahip olduğu saptanarak 'left_4' ile 'right_3' eşleştirilir.
Şavşat, zengin ormanları ve heyelan set gölü olan Karagöl ile bilinen Karadeniz sakin şehridir.

Anahtar Kavram

Sakin Şehirler (Cittaslow) ve Türkiye'deki Örnekleri
Soru 2Soru

Cittaslow (Sakin Şehir) hareketi, küreselleşmenin şehirleri tek tipleştirmesine karşı yerel kimliği, geleneksel yaşamı, yerel üretimi ve çevre korumayı esas alan uluslararası bir belediyeler birliğidir. Türkiye'de de bu birliğe üye olan yerleşmeler, kendilerine özgü coğrafi özellikleri ve yerel değerleri doğrultusunda Cittaslow kriterlerini yerine getirerek ön plana çıkmaktadır.

Buna göre, sol sütunda verilen sakin şehirler ile sağ sütunda verilen bu şehirlerin Cittaslow kriterleri ve coğrafi özellikleri doğrultusundaki açıklamalarını doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Seferihisar
Halfeti
Şavşat
Akyaka

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Sol sütundaki sakin şehirler ile sağ sütundaki coğrafi ve yerel özellik açıklamaları şu şekilde eşleşmektedir: Seferihisar (ilk sakin şehir, yerel tohum bankası, üretici pazarları, yenilenebilir enerji), Halfeti (baraj suları altında kalan alanlar, taş evler, karagül), Şavşat (geleneksel ahşap mimari, heyelan set gölleri, dağlık yerleşme), Akyaka (ahşap-taş sentezi mimari, Azmak Çayı, rüzgâr sörfü).
Tüm eşleştirmeler coğrafi konum, bölgesel fiziki/beşerî coğrafya özellikleri ve sakin şehir kriterleri dikkate alınarak yapılmıştır. Seferihisar ilk sakin şehir, Halfeti baraj suları altında kalan karagülüyle ünlü yerleşme, Şavşat ahşap mimarisi ve heyelan set gölleriyle tanınan Karadeniz yerleşmesi, Akyaka ise Azmak Çayı ve özgün mimari tarzıyla bilinen Ege beldesidir.

Adım Adım Çözüm

1
Türkiye'nin ilk sakin şehri unvanına sahip yerleşkeyi ve kendine özgü özelliklerini belirleme.
Seferihisar'ın 2009'da Türkiye'nin ilk sakin şehri seçildiği, yerel tohum bankası çalışmaları ve yenilenebilir enerji kullanımıyla çevre kriterlerini uyguladığı tespit edilerek birinci açıklamayla eşleştirilir.
Cittaslow Türkiye ağının başlangıç noktasını ve üyelik kriterlerini doğru tespit etmek.
2
Baraj gölü suları altında kalan alanları ve karagül çiçeğiyle bilinen nehir kıyısı sakin şehrini belirleme.
Şanlıurfa'nın Halfeti ilçesinin Birecik Barajı suları altında kalan tarihi dokusu ve mikroklima ürünü karagül ile ikinci açıklamayla eşleştiği belirlenir.
Güneydoğu Anadolu coğrafyasındaki Cittaslow yerleşmesini karakteristik özellikleri doğrultusunda tanımak.
3
Geleneksel ahşap mimari ve heyelan set göllerine sahip Karadeniz sakin şehrini bulma.
Artvin'in Şavşat ilçesinin coğrafi yapısı, zengin ormanları ve Karagöl gibi heyelan set gölleriyle üçüncü açıklamayla eşleştiği tespit edilir.
Karadeniz Bölgesi'ndeki Cittaslow yerleşmelerinin fiziki ve beşerî coğrafya özelliklerini ayırt etmek.
4
Azmak Çayı ve Nail Çakırhan mimari tarzıyla bilinen Güney Ege sakin şehrini bulma.
Muğla'nın Akyaka beldesinin Azmak Çayı sulak alan koruma çalışmaları ve özgün mimari tarzıyla dördüncü açıklamayla eşleştiği görülür.
Ege kıyılarındaki sakin şehirlerin ekolojik ve mimari kriterlerini analiz etmek.

Anahtar Kavram

Sakin Şehirler (Cittaslow) kriterleri ve Türkiye'deki üye yerleşmelerin coğrafi özellikleri
Soru 3Soru

Küreselleşmenin getirdiği tek tipleşmeye karşı yerel değerlerin korunmasını, sürdürülebilirliği ve yaşam kalitesini artırmayı hedefleyen Cittaslow (Sakin Şehir) birliğine üye olmak isteyen bir kasabada aşağıdaki uygulamalar gerçekleştirilmiştir:

I. Kasaba merkezindeki tarihî sokakların motorlu araç trafiğine kapatılarak yayalaştırılması
II. Yerel biyoçeşitliliği korumak amacıyla yerli tohum bankası oluşturulması ve organik tarımın desteklenmesi
III. Ekonomik kalkınmayı hızlandırmak için uluslararası fast-food restoran zincirlerinin kasaba şubesi açmasına kolaylık sağlanması
IV. Sokak aydınlatmasında enerji tasarrufu sağlayan akıllı LED sistemlerinin kullanılması

Buna göre, bu kasabada yapılan uygulamalardan hangisi Cittaslow felsefesi ve üyelik kriterleri ile doğrudan çelişmektedir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yalnız III

Cevap

Yalnız III (Uluslararası fast-food restoran zincirlerinin kasabada şube açmasının kolaylaştırılması)
Cittaslow (Sakin Şehir) hareketinin doğuşunda yerel kültürün, geleneksel yaşam tarzının ve yerel üretimin küreselleşmeye karşı korunması fikri yatmaktadır. Bu hareketin en önemli alt başlıklarından biri olan 'Slow Food' (Yavaş Yemek) felsefesi, hızlı tüketim alışkanlıklarına ve küresel fast-food zincirlerine karşı yerel lezzetlerin ve organik tarımın desteklenmesini şart koşar. Dolayısıyla, uluslararası fast-food zincirlerinin açılması yönündeki uygulamalar Cittaslow kriterleriyle doğrudan çelişmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Cittaslow (Sakin Şehir) hareketinin temel felsefesini ve kuruluş amaçlarını belirleme.
Cittaslow, küreselleşmenin getirdiği tek tipleşmeye karşı yerel kültürün, geleneksel yemeklerin (Slow Food) ve çevre dostu kentsel yaşam tarzının korunmasını savunur.
Öncüllerde verilen uygulamaların hangisinin bu felsefeye aykırı olduğunu tespit edebilmek için temel kuralları bilmek gerekir.
2
Verilen uygulamaları (I, II, III ve IV) Cittaslow kriterleri çerçevesinde değerlendirme.
Tarihî sokakların yayalaştırılması, yerli tohum bankası kurulması ve LED aydınlatma kullanımı çevre ve sürdürülebilirlik kriterlerine uygundur. Ancak uluslararası fast-food zincirlerinin desteklenmesi, yerel yemek kültürünü tehdit ettiği ve küreselleşmeye dayalı tek tipleşmeyi teşvik ettiği için Cittaslow kriterleriyle doğrudan çelişmektedir.
Cittaslow felsefesi yerel üretimi ve yerel mutfak kültürünü (Slow Food) korumayı şart koşar; fast-food tarzı hazır tüketim bu felsefenin doğrudan zıddıdır.
3
Doğru seçeneği belirleme.
Yalnız III numaralı uygulamanın Cittaslow hareketinin felsefesiyle çeliştiği sonucuna varılır.
Soru kökündeki olumsuz ifadeye uygun olarak, sakin şehir kriterleriyle doğrudan çelişen uygulamanın üçüncü öncül olduğu tespit edilir.

Anahtar Kavram

Cittaslow (Sakin Şehir) üyelik kriterleri ve Slow Food (Yavaş Yemek) felsefesi
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 4Soru

Haritada coğrafi konumları verilen sakin şehirler (Cittaslow) ile bu şehirlerin öne çıkan coğrafi ve kültürel özelliklerini doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Seferihisar (İzmir)
Halfeti (Şanlıurfa)
Şavşat (Artvin)

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Seferihisar Ege Bölgesi'ndeki ilk sakin şehir ve mandalina bahçeleriyle; Halfeti Güneydoğu Anadolu'daki sular altında kalmış taş mimarisi ve karagülüyle; Şavşat ise Karadeniz'deki heyelan set gölleri ve ahşap serender mimarisiyle eşleşir.
Seferihisar, Türkiye'nin ilk sakin şehri olup Ege Bölgesi'ndeki tarım ve yerel pazarları temsil eder. Halfeti, Güneydoğu Anadolu'da baraj gölü kıyısında taş evleri ve mikroklima ikliminde yetişen karagül ile öne çıkar. Şavşat ise Doğu Karadeniz'in zengin orman, buzul/heyelan set gölleri ve geleneksel ahşap serender mimarisi ile eşleşir.

Adım Adım Çözüm

1
Haritada verilen coğrafi konumları inceleyiniz.
Batı Anadolu'da İzmir, Güneydoğu Anadolu'da Şanlıurfa ve Kuzeydoğu Anadolu'da Artvin illeri işaretlenmiştir.
Doğru coğrafi bölge analizi, kentlerin iklim ve yer şekilleri özelliklerini saptamak için gereklidir.
2
Seferihisar'ın coğrafi konumuna göre öne çıkan yerel özelliklerini saptayınız.
İzmir'de yer alan Seferihisar, Ege kıyı kuşağında olup Türkiye'nin ilk sakin şehridir ve mandalina bahçeleriyle tanınır.
Ege kıyı iklimi ve tarımsal kimlik sakin şehir kriterlerinin yerel üretim ayağını oluşturur.
3
Halfeti'nin coğrafi konumuna göre öne çıkan yerel özelliklerini saptayınız.
Şanlıurfa'da yer alan Halfeti, Fırat Nehri ve baraj suları altındaki tarihi taş evleri ile meşhur karagül çiçeğine ev sahipliği yapar.
Fırat havzasındaki hidrografik değişim ve nehir ekosistemi ilçenin turizm kimliğini belirler.
4
Şavşat'ın coğrafi konumuna göre öne çıkan yerel özelliklerini saptayınız.
Artvin sınırlarında yer alan Şavşat, Karadeniz'in nemli iklimine bağlı ormanları, Karagöl heyelan set gölünü ve ahşap mimariyi barındırır.
Kuzeydoğu Anadolu'nun iklim ve bitki örtüsü koşulları geleneksel ahşap mesken mimarisini ve göl turizmini şekillendirmiştir.

Anahtar Kavram

Sakin şehirlerin (Cittaslow) Türkiye coğrafyasındaki dağılışı, iklim ve kültürel özelliklerle ilişkisi.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 5Soru

Bir yerleşmenin Sakin Şehir (Cittaslow) birliğine üye olabilmesi için çevre politikaları, altyapı, kentsel yaşam kalitesi, yerel üretimin desteklenmesi ve misafirperverlik gibi alanlarda belirlenen kriterleri karşılaması gerekmektedir.

Buna göre, Türkiye'de Cittaslow ağına katılmak isteyen bir ilçede yürütülen aşağıdaki çalışmalardan hangisi, birliğin temel felsefesi ve üyelik kriterleriyle uyuşmaz?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İlçe ekonomisini canlandırmak amacıyla küresel hızlı tüketim (fast-food) zincirlerinin ve çok katlı büyük alışveriş merkezlerinin tarihi kent merkezinde açılmasının teşvik edilmesi

Cevap

İlçe ekonomisini canlandırmak amacıyla küresel hızlı tüketim (fast-food) zincirlerinin ve çok katlı büyük alışveriş merkezlerinin tarihi kent merkezinde açılmasının teşvik edilmesi yönündeki çal��şma, Cittaslow hareketinin temel felsefesiyle uyuşmaz.
Cittaslow hareketi küreselleşmenin getirdiği tek tipleşmeye karşı yerel kimliği, geleneksel yaşamı ve yerel üretimi korumayı amaçlar. Bu nedenle, küresel hızlı tüketim (fast-food) zincirlerinin ve çok katlı büyük alışveriş merkezlerinin açılmasının teşvik edilmesi, birliğin 'Slow Food' (yavaş gıda) ve yerel üreticileri koruma ilkeleriyle doğrudan çelişir.

Adım Adım Çözüm

1
Cittaslow (Sakin Şehir) hareketinin temel felsefesini analiz etmek.
Cittaslow hareketi; küreselleşmenin getirdiği tek tipleşmeye, hızlı tüketime (fast-food) ve yerel kimliğin kaybolmasına karşı duran; yerel gıdaları (slow food), yerel üretimi, çevre korumayı ve sakin yaşamı savunan uluslararası bir birliktir.
Soruda istenen uyuşmazlık durumunu belirlemek için hareketin temel felsefesini bilmek gerekir.
2
Seçeneklerde verilen uygulamaları Cittaslow üyelik kriterleri (çevre, altyapı, yerel üretim, kentsel yaşam kalitesi) açısından değerlendirmek.
Trafik kısıtlamaları, üretici pazarları, yenilenebilir enerji kullanımı ve nüfus sınırı koruma çalışmaları sakin şehir kriterleriyle örtüşür. Ancak küresel fast-food zincirleri ve büyük AVM'lerin teşvik edilmesi, yerel esnafı ve gıda kültürünü yok edeceği için bu felsefeye tamamen aykırıdır.
Hangi uygulamanın sakin şehir kriterleriyle çeliştiğini netleştirmek için karşılaştırma yapılır.

Anahtar Kavram

Sakin Şehir (Cittaslow) kriterleri ve felsefesi
Sakin Şehirler (Cittaslow) Alıştırma Soruları — YKS AYT (Alan Yeterlilik Testi) | Examkin