Examkin

Türkiye'de Ticaret ve Ticaret Merkezleri

6 soru

Tüm türler6Çoktan seçmeli3Eşleştirme1Sıralama2
Soru 1Soru →

Türkiye'de ticaret sektörü; iç ticaret, dış ticaret, transit ticaret ve serbest bölgeler gibi farklı unsurlardan oluşmakta ve şehirlerin gelişmesinde önemli bir rol oynamaktadır. Ülkedeki ticaret merkezlerinin etki alanları ile ticari faaliyetlerin yapısı coğrafi faktörlere göre şekillenir.

Buna göre, Türkiye'nin ticaret faaliyetleri ve ticaret merkezleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Gaziantep, İç Anadolu ve Akdeniz'i Güneydo��u Anadolu'ya bağlayan konumu ve gelişmiş sanayisiyle bölgesel bir ticaret merkeziyken; İstanbul, hem ulusal hem de küresel ölçekte ticaret ve finans fonksiyonlarını bir arada barındıran en büyük ticaret merkezidir.

Cevap

Gaziantep'in bölgesel konum ve sanayisiyle bölgesel bir ticaret merkezi olması, İstanbul'un ise ulusal ve küresel ölçekte finans ve ticaret fonksiyonlarını barındırması doğrudur.
Doğru olan seçenekte ifade edildiği gibi, Gaziantep coğrafi konumu (kavşak noktası olması) ve gelişmiş sanayisiyle Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nin lider ticaret merkezidir. İstanbul ise sahip olduğu borsa, bankacılık, ulaşım ağları ve devasa pazar payıyla ulusal ve küresel ölçekte en üst düzey ticaret merkezidir.

Adım Adım Çözüm

1
Türkiye'deki şehirlerin ticari fonksiyonlarını ve etki alanlarını coğrafi konum, hinterlant ve sanayi yapılarına göre analiz etmek.
Gaziantep'in bölgesel ölçekte, İstanbul'un ise küresel ve ulusal ölçekte en büyük ticaret merkezi olduğu saptanır.
Şehirlerin ticari etki alanlarının sınırlarını doğru belirlemek.
2
Diğer seçeneklerdeki transit ticaret, nüfus-etki alanı ilişkisi, dağıtım unsurları ve doğal kaynak-ticaret ilişkisine dair yanlış kavramları elenmek.
Seçeneklerdeki kavramsal yanılgılar ve hatalı tanımlamalar belirlenerek elenir.
Ticaretle ilgili doğru coğrafi analizlere ulaşmak.

Anahtar Kavram

Türkiye'de ticaret merkezlerinin fonksiyonel özellikleri, etki alanları ve ticaret türlerinin coğrafi temelleri.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 2Soru →

Aşağıda Türkiye'nin önemli ticaret merkezleri ve bu merkezlere ait bazı ticari fonksiyonel özellikler verilmiştir. Sol sütunda yer alan ticaret merkezlerini, sa�� sütunda yer alan uygun ticari özelliklerle eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

İstanbul
Trabzon
Mersin
Gaziantep

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

İstanbul - Hinterlandı en geniş limana sahip küresel ölçekli ticaret merkezi; Trabzon - Geçitlerle iç kesimlere bağlanan ve transit ticarette rol oynayan liman şehri; Mersin - Serbest bölgesi ve demir yolu bağlantısıyla öne çıkan Doğu Akdeniz liman şehri; Gaziantep - Orta Doğu ülkelerine ihracatta ve sınır ticaretinde öncü olan sanayi merkezi.
Doğru eşleştirme, Türkiye'deki şehirlerin coğrafi konumları, liman hinterland yapıları, serbest bölge varlıkları ve sanayi kollarına göre sahip oldukları ticari fonksiyonları doğru yansıtmaktadır. İstanbul en yüksek dış ticaret hacmine; Trabzon transit ticarete; Mersin Akdeniz'deki elverişli liman ve serbest bölge konumuna; Gaziantep ise sınır ticareti ve sanayi mamul ihracatına sahiptir.

Adım Adım Çözüm

1
Şehirlerin coğrafi konumlarını ve ekonomik fonksiyonlarını belirleyin.
İstanbul'un küresel ve ulusal ticaret merkezi, Trabzon'un Karadeniz'de bir liman, Mersin'in Akdeniz'de bir liman ve Gaziantep'in Güneydoğu'da sınır ticareti odaklı bir sanayi kenti olduğu tespit edilir.
Her şehrin kendine has ticari özellikleri coğrafi konumu ve ulaşım imkânları ile şekillenir.
2
Ulaşım, hinterland ve serbest bölge gibi kriterleri kullanarak doğru eşleştirmeleri yapın.
İstanbul en geniş hinterland ve ticaret hacmine sahip olan merkezle, Trabzon Karadeniz'deki İpek Yolu ve transit ticaret tanımıyla, Mersin Doğu Akdeniz'deki liman ve ilk serbest bölge tanımıyla, Gaziantep ise Güneydoğu Anadolu'daki sanayi ihracatı tanımıyla eşleşir.
Bu kriterler her şehrin ayırt edici ticaret kimliğini doğrular.

Anahtar Kavram

Türkiye'deki ticaret merkezlerinin coğrafi konum, ulaşım ve hinterland ilişkilerine göre ticari fonksiyonlarının sınıflandırılması
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 3Soru →

Türkiye'de iç ticaret, dış ticaret, transit ticaret ve serbest bölgeler ülke ekonomisinin dinamizmini belirleyen temel unsurlardır. Bu ticaret türleri ve özellikleri ile ilgili olarak:

I. Türkiye'nin dış satımında (ihracat) en büyük paya sahip olan sektör tarım sektörüdür.
II. Serbest bölgeler, ihracata yönelik üretim ve yatırımları desteklemek amacıyla kurulmuş, gümrük mevzuatının kısmen veya tamamen dışı tutulduğu alanlardır.
III. Ülke içindeki bir bölgede üretilen tarımsal veya hayvansal ham maddelerin, işlenmek üzere başka bir bölgedeki sanayi tesislerine taşınması transit ticaret kapsamına girer.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yalnız II

Cevap

Serbest bölgelerin gümrük dışı tutularak ihracatı desteklediğini belirten yalnız ikinci öncül doğrudur.
Doğru olan yalnız ikinci ifadedir. Serbest bölgeler, dış ticareti artırmak ve ülkeye döviz girdisi sağlamak amacıyla özel gümrük kurallarına tabi tutulan alanlardır.

Adım Adım Çözüm

1
Türkiye'nin dış ticaret yapısını analiz etmek.
Türkiye'nin ihracatında en yüksek paya sahip olan sektör sanayidir (yaklaşık %94). Tarım sektörünün ihracattaki payı çok daha düşüktür. Dolayısıyla I. öncül yanlıştır.
İhracatta tarımın payının yüksek olduğu yanılgısını düzeltmek.
2
Serbest bölgelerin tanımını ve işlevini incelemek.
Serbest bölgeler, yabancı yatırımları çekmek ve ihracatı artırmak amacıyla kurulan, gümrük bölgesi dışında sayılan alanlardır. Dolayısıyla II. öncül doğrudur.
Serbest bölgelerin yasal ve ekonomik işlevini doğrulamak.
3
Transit ticaret ile iç ticaret ayrımını yapmak.
Ülke sınırları içindeki ham maddelerin sanayi tesislerine taşınması iç ticaret faaliyetidir. Transit ticaret ise bir ülkenin topraklarından geçerek başka ülkeler arasında yapılan ticarettir. Dolayısıyla III. öncül yanlıştır.
Transit taşımacılık ile iç pazar hareketliliğinin karıştırılmasını önlemek.

Anahtar Kavram

Türkiye'de Ticaret Türleri ve Özellikleri
Soru 4Soru →

T��rkiye'de bulunan limanların hinterland (art bölge) genişlikleri ve yıllık ticaret hacimleri; coğrafi konum, ulaşım imkânları ve art bölgedeki sanayi faaliyetlerinin gelişmişlik derecesine bağlı olarak değişkenlik gösterir.

Buna göre, aşağıda verilen limanları ticaret hacmi ve hinterland genişliği bakımından en gelişmiş olandan en az gelişmiş olana doğru sıralayınız.

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Limanların hinterland genişliği ve ticaret hacmi kapasitesine göre en gelişmiş olandan en az gelişmiş olana doğru sıralaması: İstanbul Limanı, İzmir Limanı ve Trabzon Limanı şeklindedir.
Doğru sıralama İstanbul Limanı, İzmir Limanı ve Trabzon Limanı şeklindedir. İstanbul Limanı hinterlandı en geniş olan ve en çok ticaret hacmine sahip limandır. İzmir Limanı, Ege Bölgesi'nin geniş hinterlandına sahip en önemli ihracat limanlarından biridir. Trabzon Limanı ise Karadeniz dağlarının kıyıya paralel uzanması nedeniyle art bölgesi bu iki limana göre daha dar olan ve en düşük ticaret hacmine sahip limandır.

Adım Adım Çözüm

1
Limanların bulundukları bölgelerin sanayi, nüfus ve ulaşım özelliklerini belirleme.
İstanbul'un sanayi ve nüfus yoğunluğu en yüksek seviyededir; İzmir zengin tarım ve sanayi havzasına sahiptir; Trabzon ise dağlık arazi nedeniyle iç kesimlerle ulaşım bağlantısı daha sınırlı bir konumdadır.
Bir limanın hinterlandı ve ticaret hacmi, gerisinde kalan bölgenin ekonomik gelişmişliği ve ulaşım kolaylığı ile doğrudan ilişkilidir.
2
Belirlenen özelliklere göre limanları üstünlük sırasına koyma.
İstanbul Limanı birinci sırada, İzmir Limanı ikinci sırada ve Trabzon Limanı üçüncü sırada yer alacak şekilde sıralanır.
İstanbul hem ithalat hem ihracatta liderdir, İzmir güçlü bir ihracat limanıdır, Trabzon ise bölgesel ölçekte kalıp bu ikilinin gerisinde yer alır.

Anahtar Kavram

Türkiye'deki limanların hinterland (art bölge) özellikleri ve ticaret kapasiteleri
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 5Soru →

Aşağıda Türkiye'nin farklı kıyılarında yer alan bazı önemli limanları verilmiştir. Bu limanları, art bölge (hinterland) genişlikleri ve yıllık ticaret hacimleri bakımından en gelişmiş olandan en az gelişmiş olana doğru sıralayınız.

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Türkiye limanlarının hinterland genişliği ve ticaret hacimlerine göre gelişmişlik sıralaması en yüksekten en düşüğe sırasıyla İstanbul (Ambarlı) Limanı, Mersin Limanı, Samsun Limanı ve Sinop Limanı şeklindedir.
Türkiye'de limanların ticari açıdan gelişmesi, doğrudan hinterlandının genişliğine ve iç bölgelerle olan ulaşım (özellikle demir yolu) bağlantılarına bağlıdır. İstanbul (Ambarlı) Limanı, ülkenin sanayi kalbi olan Marmara Bölgesi'ne hizmet ettiği için en geniş hinterlanda ve en yüksek ticaret hacmine sahiptir. Mersin Limanı, demir yolu bağlantıları ve serbest bölgesiyle Akdeniz'in en gelişmiş limanı olarak ikinci sıradadır. Samsun Limanı, Karadeniz'de demir yolu ulaşımı olan tek liman olarak hinterlandını genişletmiş ve bölgede üçüncü sıraya yerleşmiştir. Sinop Limanı ise doğal liman özelliğine sahip olsa da Küre Dağları'nın arkasında kalması ve demir yolu ağının bulunmaması nedeniyle hinterlandı en dar olan ve ticari olarak en az gelişen limandır.

Adım Adım Çözüm

1
Limanların konumlarını ve art bölgeleriyle olan ulaşım bağlantılarını analiz etmek.
İstanbul ve Mersin limanlarının kara ve demir yolu ağlarıyla çok geniş bir pazara bağlı olduğu, Samsun'un demir yolu bağlantısıyla orta derecede geliştiği, Sinop'un ise dağlık arazi nedeniyle iç kesimlerle bağlantısının koptuğu tespit edilir.
Bir limanın ticari kapasitesini belirleyen en önemli unsur, art bölgesiyle (hinterland) olan ulaşım kolaylığıdır.
2
Limanların hinterland genişliklerini ve ticaret hacimlerini karşılaştırmak.
İstanbul (Ambarlı) Limanı sanayi ve nüfus yoğunluğuyla ilk sırada yer alır. Mersin Limanı transit ticaret avantajıyla ikinci, Samsun Limanı Karadeniz'in bağlantı noktası olarak üçüncü, Sinop Limanı ise dar hinterlandı ile son sırada yer alır.
Limanların ticari fonksiyonları ve hizmet ettikleri bölgelerin ekonomik büyüklükleri sıralamayı doğrudan etkiler.

Anahtar Kavram

Hinterland (Art Bölge) ve Liman Ticareti İlişkisi
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 6Soru →

Türkiye'de iç ticaret, dış ticaret, transit ticaret ve serbest bölgelerin ekonomik kalkınmadaki rolünü analiz eden bir araştırmacı raporunda şu ifadelere yer vermiştir:

I. Ülke sınırları içerisinde üretilen sanayi ve tarım ürünlerinin iç piyasadaki dağıtımı ile bölgeler arası mal akışı, Türkiye'nin jeopolitik konumundan kaynaklanan transit ticaret kapsamında yer alır.
II. İhracata yönelik üretim ve yatırımları teşvik etmek, ülkeye yabancı sermaye ve teknoloji girişini hızlandırmak amacıyla kurulan serbest ticaret bölgeleri, dış ticaret açığının azaltılmasında stratejik öneme sahiptir.
III. Türkiye'nin dış satım (ihracat) gelirlerinde en yüksek payı tarım sektörü alırken, dış alım (ithalat) giderlerinde en büyük payı enerji hammaddeleri ile sanayi ürünleri oluşturur.
IV. Türkiye'nin en büyük ticaret ve finans merkezi olan İstanbul'un etki alanının küresel ölçekte geniş olmasında, sadece nüfus miktarının fazla olması tek başına yeterli bir faktördür.

Buna göre, raporda yer alan bu ifadelerden hangileri doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yalnız II

Cevap

Yalnız II
Verilen bilgiler incelendiğinde yalnızca serbest ticaret bölgelerinin işlevini açıklayan ikinci ifade doğrudur. Birinci ifadede ülke içi mal akışı yanlış bir şekilde transit ticaret olarak tanımlanmıştır. Üçüncü ifadede Türkiye'nin ihracatında en büyük payın tarım ürünlerine ait olduğu belirtilerek büyük bir bilgi hatası yapılmıştır; gerçekte en büyük pay sanayi ürünlerine aittir. Dördüncü ifadede ise İstanbul'un küresel etki alanı sadece nüfus miktarına bağlanmış, ticaret ve finans gibi fonksiyonel özellikleri göz ardı edilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci ifadenin coğrafi ve ekonomik kavramlar açısından analiz edilmesi.
Ülke sınırları içindeki mal dağıtımı 'iç ticaret' kavramıyla açıklanır. Transit ticaret ise başka ülkeler arasındaki mal taşımacılığının Türkiye sınırlarından geçerek yapılmasıdır. Dolayısıyla birinci ifade yanlıştır.
İç ticaret ve transit ticaret kavramları arasındaki farkın ayırt edilmesi gerekir.
2
İkinci ifadenin serbest ticaret bölgelerinin işlevleri kapsamında değerlendirilmesi.
Serbest bölgeler; ihracat odaklı yatırımları çekmek, teknoloji girişini kolaylaştırmak ve ihracat gelirlerini artırarak dış ticaret açığını kapatmaya katkı sunmak için tasarlanmıştır. Bu ifade doğrudur.
Türkiye'deki serbest ticaret bölgelerinin kuruluş amacının ve ülke ekonomisindeki yerinin doğrulanması gerekir.
3
Üçüncü ifadenin Türkiye'nin dış ticaretindeki sektörel paylar bakımından incelenmesi.
Türkiye'nin ihracatında en yüksek payı tarım sektörü değil, %90'ın üzerinde bir oranla sanayi sektörü (mamul maddeler) almaktadır. Dolayısıyla üçüncü ifade yanlıştır.
Dış ticaretteki sektörel dağılım verilerinin ve tarım-sanayi ihracat oranlarının doğru bilinmesi gerekir.
4
Dördüncü ifadenin şehirlerin fonksiyonları ve küresel etki alanları yönüyle değerlendirilmesi.
İstanbul'un küresel düzeyde büyük bir etki alanına sahip olmasında nüfus miktarı bir faktör olsa da asıl belirleyici olan ticaret, finans, sanayi ve ulaşım gibi gelişmiş fonksiyonel özellikleridir. Dolayısıyla dördüncü ifade yanlıştır.
Bir şehrin etki alanının genişliğini belirleyen temel unsurun nüfus değil, fonksiyonel yapı olduğunun analiz edilmesi gerekir.

Anahtar Kavram

Türkiye'de ticaret türleri, serbest bölgelerin kuruluş amaçları, dış ticaretin sektörel yapısı ve ticaret merkezlerinin fonksiyonel özellikleri.
Türkiye'de Ticaret ve Ticaret Merkezleri Alıştırma Soruları — YKS AYT (Alan Yeterlilik Testi) | Examkin