Examkin

Edebi Akımlar

6 soru

Tüm türler6Çoktan seçmeli2Eşleştirme4
Soru 1Soru →

Aşağıda verilen edebi akımları, bu akımların temel dayanağını oluşturan anahtar kavramlarla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Klasisizm
Romantizm
Realizm
Sembolizm

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Klasisizm 'akıl ve sağduyu' ile, Romantizm 'duygu ve hayaller' ile, Realizm 'gözlem ve gerçeklik' ile, Sembolizm ise 'musiki ve anlam kapalılığı' ile eşleşmelidir.
Verilen eşleştirmeler, edebiyat tarihindeki dört ana akımın en ayırt edici niteliklerini doğru bir şekilde yansıtmaktadır: Klasisizmde akıl, Romantizmde duygu, Realizmde gözlem ve Sembolizmde musiki esastır.

Adım Adım Çözüm

1
Klasisizm akımının anahtar kavramını belirleme.
Klasisizm = Akıl ve sağduyu.
Bu akım rasyonalizm felsefesine dayanır ve duygular yerine aklı merkeze alır.
2
Romantizm akımının anahtar kavramını belirleme.
Romantizm = Duygu ve hayaller.
Klasisizme tepki olarak doğan bu akım, insan kalbinin derinliklerini ve coşkuyu önemser.
3
Realizm akımının anahtar kavramını belirleme.
Realizm = Gözlem ve gerçeklik.
Pozitivizmin etkisiyle dış dünyayı belgelere ve nesnel gözleme dayanarak anlatmayı hedefler.
4
Sembolizm akımının anahtar kavramını belirleme.
Sembolizm = Musiki ve anlam kapalılığı.
Anlamın açıkça söylenmesi yerine sezdirilmesi ve şiirin musikiden ibaret görülmesi temel ilkedir.

Anahtar Kavram

Batı edebiyatındaki temel edebi akımların felsefi ve estetik dayanakları.
Soru 2Soru →

Edebi eserlerin, dış dünyadaki nesnel gerçekliği birebir yansıtmak yerine bu gerçekliğin insan ruhunda bıraktığı izlenimleri, loş ve müphem bir atmosfer içinde, kelimelerin musiki değerlerinden yararlanarak hissettirmesi gerektiğini savunan edebi akım; Türk edebiyatında özellikle Servet-i Fünun ve Fecr-i Ati dönemlerinde etkili olmuştur.

Buna göre, aşağıdaki dizelerin hangisi bu parçada sözü edilen edebi akımın ilkelerine uygun bir biçimde kaleme alınmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yorgun gözümün halkalarında
Güller gibi fecr oldu nümayan,
Güller gibi... sonsuz, iri güller...
Güller ki kamışlıkta bu akşam

Cevap

Yorgun gözlerin halkalarında güllerin fecr gibi belirmesini, akşamı ve kamışlığı tasvir eden dizeler sembolizm akımının ilkelerine uygundur.
Parçada özellikleri verilen edebi akım sembolizmdir. Sembolizm; nesnel gerçekliğin doğrudan aktarılmasına karşı çıkan, bunun yerine bu gerçekliğin insan ruhundaki izlenimlerini loş ve müphem bir atmosferde telkin etmeyi amaçlayan bir akımdır. Yorgun gözlerin halkalarında güllerin belirmesini, akşam vaktini ve nehir gibi akan gülleri tasvir eden dizeler, Ahmet Haşim'in sembolist şiir anlayışının en belirgin örneklerindendir.

Adım Adım Çözüm

1
Parçadaki edebi akım tanımlamasını analiz ederek anahtar kavramları tespit etmek.
Tanımlamada nesnel gerçekliği birebir yansıtmak yerine izlenimlerin, loş ve müphem bir atmosferin, musikinin ve telkinin öne çıkarıldığı görülür. Bu özellikler sembolizm akımına aittir.
Soruda hedeflenen edebi akımın ilkelerini doğru saptamak.
2
Seçeneklerde verilen dizelerin üslup ve içerik özelliklerini belirlemek.
Durgun gölün üstünde süzülen bir kuğu ile başlayan dizelerin parnasizme; feryat eden ruh ve hırçın fırtına ile başlayan dizelerin romantizme; akıl ve sağduyudan bahseden dizelerin klasisizme; fabrikanın dişlileri ve ekmek kavgası ile başlayan dizelerin ise toplumcu gerçekçi şiire ait olduğu tespit edilir.
Yanlış seçenekleri elemek ve çeldiricilerin hangi akımları temsil ettiğini belirlemek.
3
Ahmet Haşim'in şiirinden alınan ve kamışlık, akşam, fecr gibi sembolist ögeler içeren dizeleri tespit etmek.
Yorgun gözümün halkalarında güller gibi fecr oldu nümayan şeklinde başlayan dizelerin tamamen sembolizmin anlam kapalılığı, müzikalite ve ruhsal izlenimler ilkeleriyle yazıldığı belirlenir.
Doğru sonuca ulaşarak soruyu çözümlemek.

Anahtar Kavram

Sembolizm Akımı ve Özellikleri
Soru 3Soru →

Aşağıda edebi akımların kuramsal temellerini ve sanatsal ilkelerini yansıtan bazı açıklamalar ile bu açıklamaların ait olduğu edebi akımlar verilmiştir. Sol sütunda yer alan açıklamaları, sağ sütunda verilen doğru edebi akımlarla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Bir sanat eseri, tabiatın bir köşesinin bir mizaç arasından seyredilmesidir. Yazar, bir laboratuvardaki bilim insanı gibi olayları gözlemlemeli; soyaçekim ve çevre etkenlerini deneysel bir titizlikle incelemelidir.
Şiir, düşünceleri doğrudan aktaran bir vasıta değil; ruhun derinliklerindeki müzikal titreşimleri uyandıran loş bir sığınaktır. Anlam kapalılığı ve telkin gücü, kelimelerin sözlük anlamlarından üstündür.
Hayal gücünün zincirleri kırılmalı, akıl ve mantığın denetimi tamamen saf dışı bırakılmalıdır. Sanatçı, rüyaların ve bilinçaltının gizemli dünyasını hiçbir ahlaki veya estetik kaygı gütmeden kâğıda dökmelidir.
Güzellik; geçmişin durgunluğunda değil, hızın, makinelerin ve endüstriyel dinamizmin içinde aranmalıdır. Kükreyen bir motor, antik heykellerin dura��an estetiğinden çok daha değerlidir.

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Birinci açıklama Nat��ralizm ile, ikinci açıklama Sembolizm ile, üçüncü açıklama Sürrealizm ile ve dördüncü açıklama Fütürizm ile eşleşmektedir.
Verilen açıklamalar, temsil ettikleri akımların belirleyici niteliklerini içermektedir. Bilimsel gözlem, soyaçekim ve deneyselcilik natüralizmle; müzikalite ve anlam kapalılığı sembolizmle; bilinçaltı ve akıl dışılık sürrealizmle; hız ve makineleşme ise fütürizmle eşleşmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci açıklamada yer alan 'soyaçekim', 'deneysel titizlik' ve 'bilim insanı' gibi anahtar kelimeleri analiz ediniz.
Bu kavramlar edebiyata deneysel yöntemi ve soyaçekimi uyarlayan Emile Zola liderliğindeki Natüralizm akımına aittir. Dolayısıyla birinci açıklama Natüralizm ile eşleşir.
Natüralizm, sanatı doğanın bilimsel bir laboratuvar kopyası olarak görür.
2
İkinci açıklamada geçen 'müzikal titreşimler', 'anlam kapalılığı' ve 'telkin gücü' ifadelerini inceleyiniz.
Şiirde müziği, kapalılığı ve telkini esas alan akım Sembolizm'dir. Bu yüzden ikinci açıklama Sembolizm ile eşleşir.
Sembolistler şiirin açıklanmak için değil, hissedilmek için yazıldığına inanırlar.
3
Üçüncü açıklamada vurgulanan 'bilinçaltı', 'akıl ve mantığın denetiminin saf dışı bırakılması' ve 'rüyalar' kavramlarını değerlendiriniz.
Freud'un psikanaliz yöntemini edebiyata uygulayan ve aklın denetimini reddeden akım Sürrealizm'dir. Üçüncü açıklama Sürrealizm ile eşleşir.
Sürrealizm, bilinçaltındaki bastırılmış duyguların sanata doğrudan yansımasını amaçlar.
4
Dördüncü açıklamada geçen 'hız', 'makine', 'endüstriyel dinamizm' ve 'antik heykellerin reddi' ögelerini inceleyiniz.
Hayatı ve sanatı hız, makine ve teknolojiyle açıklayan Marinetti öncülüğündeki akım Fütürizm'dir. Dördüncü açıklama Fütürizm ile eşleşir.
Fütürizm (gelecekçilik), modern endüstriyel dünyayı ve hızı yücelten bir sanat akımıdır.

Anahtar Kavram

Edebi akımların beyannameleri, felsefi temelleri ve ayırt edici sanatsal ilkeleri.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 4Soru →

Şiirde realizm olarak da bilinen bu akımda; duygu ve hayallerin yerini nesnel gerçeklik, kuyumcu titizliğiyle işlenen dil ve biçim kusursuzluğu alır. Sanatçılar, adeta bir heykeltıraş gibi kelimeleri yontarak plastik bir güzellik oluşturmayı amaçlar. Dış dünya ve doğa, tasvirlere ağırlık verilerek bir tablonun netliğiyle ��iire aktarılır.

Bu parçada söz edilen edebi akım aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Parnasizm

Cevap

Parçada sanatsal ilkeleri ve şiir anlayışı açıklanan edebi akım parnasizmdir.
Parçada verilen 'şiirde realizm', 'kuyumcu titizliğiyle işlenen dil', 'nesnel gerçeklik' ve 'heykeltıraş gibi kelimeleri yontmak' nitelikleri, parnasizmin temel özellikleridir. Parnasyen şairler şiirde nesnelliğe ve biçim kusursuzluğuna en üst düzeyde önem verirler.

Adım Adım Çözüm

1
Parçadaki anahtar kavramlar tespit edilir.
'Şiirde realizm', 'nesnel gerçeklik', 'kuyumcu titizliği', 'biçim kusursuzluğu' ve 'heykeltıraş gibi kelimeleri yontmak' ifadeleri belirlenmiştir.
Bu kavramlar şiirde biçimci ve gerçekçi bir akımın özelliklerini ortaya koymaktadır.
2
Belirlenen özellikler edebi akımlarla karşılaştırılır.
Biçim mükemmelliği ve şiirde gerçekçilik arayışı, doğrudan parnasizm akımının temel ilkeleridir.
Parnasizm, realizmin şiirdeki yansımasıdır ve plastik güzelliği savunur.
3
Diğer seçenekler elenerek doğru cevaba ulaşılır.
Duyguya önem veren romantizm, kapalılığa önem veren sembolizm, akıl ve sağduyuya odaklanan klasisizm ve bilinçaltına yönelen sürrealizm seçenekleri elenmiştir.
Bu akımların ilkeleri parçada tanımlanan nesnel tasvirci ve biçimci şiir anlayışıyla örtüşmez.

Anahtar Kavram

Edebi Akımlar (Parnasizm)
Soru 5Soru →

Aşağıda, edebiyat tarihindeki bazı sanatçıların sanatsal yaklaşımlarını ve yapıtlarında izledikleri yöntemleri açıklayan ifadeler ile bu ifadelerin ait olduğu edebi akımlar verilmiştir. Sol sütundaki açıklamaları, sağ sütundaki en uygun edebi akımla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Eserlerini bir bilim insanı gözlemciliğiyle kaleme alan; soyaçekim, determinizm ve çevrenin birey üzerindeki mutlak etkisini laboratuvar titizliğiyle işleyen sanatçı yaklaşımı.
Dış dünya gerçekliğini doğrudan aktarmak yerine, bu gerçekliğin ruh dünyasında bıraktığı loş izlenimleri, müzikal ahenk ve anlam kapalılığıyla yansıtmayı amaçlayan şair anlayışı.
Sanat eserinde akıl, mantık ve sağduyuyu egemen kılarak değişmez ahlaki tipler yaratmayı ve üslupta soyluluğu korumayı en üstün erdem sayan yazar tutumu.
Şiirde biçim mükemmelliğini, ölçü ve kafiye uyumunu savunarak kelimelerle tablo çizercesine betimlemeler yapmayı ilke edinen, nesnelci ve piktoryal şiir anlayışı.

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Birinci açıklama Natüralizm, ikinci açıklama Sembolizm, üçüncü açıklama Klasisizm ve dördüncü açıklama Parnasizm akımıyla eşleşmektedir.
Doğru eşleştirmeler, akımların karakteristik kavramlarına dayanmaktadır. Birinci tanımda geçen soyaçekim ve determinizm bizi Natüralizm'e; ikinci tanimde geçen loş izlenimler ve kapalılık Sembolizm'e; üçüncü tanımda geçen akıl, mantık ve sağduyu Klasisizm'e; dördüncü tanımda geçen biçim mükemmelliği ve kelimelerle resim çizme ise Parnasizm'e götürür.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci açıklamadaki 'bilim insanı gözlemciliği, soyaçekim, determinizm, laboratuvar' kavramlarını analiz etmek.
Bu kavramlar bizi doğrudan deneysel yöntemleri edebiyata uygulayan Natüralizm akımına ulaştırır.
Natüralizm, realizmin ileri bir aşaması olarak bilimselliği ve determinizmi esas alır.
2
İkinci açıklamadaki 'loş izlenimler, müzikal ahenk, anlam kapalılığı' ifadelerini incelemek.
Bu nitelikler doğrudan şiirde sözcüklerin müzikal değerini ve hissettirdiği çağrışımları önemseyen Sembolizm ile uyuşur.
Sembolistler nesnel gerçekliği reddedip duygu ve ruhsal izlenimlerin kapalılığını savunurlar.
3
Üçüncü açıklamadaki 'akıl, mantık, sağduyu, ahlaki tipler, üslupta soyluluk' ölçütlerini değerlendirmek.
Bu ilkeler, 17. yüzyıl Fransa'sında doğan ve Antik Yunan/Latin geleneğine yaslanan Klasisizm akımının kurallarını yansıtır.
Klasikler geçici hisler yerine kalıcı akıl ve ahlak prensiplerine odaklanırlar.
4
Dördüncü açıklamadaki 'biçim mükemmelliği, kelimelerle resim çizme, nesnellik' vurgularını kontrol etmek.
Bu tanımlamalar şiirde biçimci gerçekçilik olan Parnasizm akımını gösterir.
Parnasistler duygusallığa karşı çıkarak şiirde nesnel ve kusursuz bir biçim hedeflerler.

Anahtar Kavram

Edebi Akımlar ve Kuramsal Özellikleri
Soru 6Soru →

Aşağıda sol sütunda verilen edebi akımları, sağ sütundaki Türk edebiyatından seçilmiş örnek edebi durumlarla doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Klasisizm
Romantizm
Realizm
Natüralizm

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Klasisizm ile Şinasi'nin Şair Evlenmesi'ndeki akılcı ve kuralcı tutumu; Romantizm ile Namık Kemal'in İntibah romanındaki duygusal ve zıtlıklara dayalı üslubu; Realizm ile Recaizade Mahmut Ekrem'in Araba Sevdası romanındaki gözleme dayalı nesnel gerçekçi yaklaşımı; Natüralizm ile Nabizade Nazım'ın Zehra romanındaki soyaçekim ve çevreye dayalı karakter analizleri eşleşmektedir.
Klasisizm akımının akıl ve kuralcılık ilkeleri Şair Evlenmesi ile; Romantizm akımının coşkunluk ve yazarın kişiliğini gizlememe özellikleri İntibah ile; Realizm akımının gözlemcilik ilkesi Araba Sevdası ile; Natüralizm akımının soyaçekim ve determinizm ilkeleri ise Zehra ile örtüşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Klasisizm akımının anahtar kavramları olan akıl ve sağduyu ilkelerini Türk edebiyatındaki eserlerle ilişkilendirme.
Şinasi'nin Şair Evlenmesi'nde aklın rehberliğini seçmesi Klasisizm ile eşleşir.
Klasisizm akımı rasyonalizm temellidir ve tiyatroda ahlaki amaç güder.
2
Romantizm akımının duygu, coşkunluk ve zıtlıklar gibi belirleyici niteliklerini eserlerde arama.
Namık Kemal'in İntibah romanındaki duygusal dil ve zıt karakterler Romantizm ile eşleşir.
Tanzimat Dönemi'nde Namık Kemal romantizmin en önemli temsilcisidir.
3
Realizm akımının gözlem ve nesnel gerçeklik odaklı yapısını temsil eden eseri bulma.
Recaizade Mahmut Ekrem'in Araba Sevdası romanı Realizm ile eşleşir.
Araba Sevdası edebiyatımızdaki ilk realist romandır ve gözleme dayanır.
4
Natüralizm akımının soyaçekim ve determinizm ilkelerini içeren eseri tespit etme.
Nabizade Nazım'ın Zehra romanı Natüralizm ile eşleşir.
Natüralizmde insanın kaderini soyaçekim ve çevre belirler; Zehra bu tezi işler.

Anahtar Kavram

Edebi Akımların Türk Edebiyatındaki Yansımaları ve Temsilci Eserlerin Özellikleri
Tahmini Süre:2m 0s
Edebi Akımlar Alıştırma Soruları — YKS AYT (Alan Yeterlilik Testi) | Examkin